- •1 Электрэнергетикалық жүйелер және электр тораптары туралы жалпы ұғымдар
- •1.1 Электр торабы электрэнергетикалық жүйенің бір бөлігі есебінде
- •1.2 Электр тораптарын жіктеу
- •1.1 Сурет
- •1.3 Электр тораптарына қойылатын талаптар
- •1.4 Электр тораптарын есептеу мәселелері
- •2 Электр тораптарының қиыстырмасы туралы жалпы мәліметтер
- •2.1 Электрберіліс ауа желілерінің қиыстырмалық элементтері
- •2.3 Сурет - Біртізбекті желілердің аралық темірбетон тіректері
- •2.4 Суреті - Ұшты фарфор оқшаулағыштар
- •2.1 Сурет - Ауа желілері сымдарының қиыстырмалары
- •2. 5 Сурет – Ілінетін оқшаулағыштар пф (а) және пс (б)
- •2.6 Суреті – Полимерлік оқшаулағыштар
- •2.2 Кабельдердің қиыстырмасы туралы жалпы мәліметтер
- •2.7 Сурет – Талсымдары секторлы кернеуі 1-10 кВ үшталсымды кабельдің құрылысы
- •2.8 Сурет – Оқшауламасы тігілген полиэтиленнен жасалған кабельдің қиыстырмасы
- •3 Электр торабы элементтерінің сипаттамалары және параметрлері
- •3.1 Ауа және кабель желілерінің орын ауыстыру сұлбалары, параметрлері
- •3.2 Сурет
- •3.2 Электр тораптары элементтерінің номиналды кернеулері
- •3.3 Электр тораптары бейтараптарының режимдері
- •3.5 Сурет – Үшфазалық электр тораптарының нөлдік нүктесі
- •3.6 Сурет – Үшфазалық токтың төртсымды торабы
- •3.7 Сурет – Бейтарабы оқшауланған торап
- •3.8 Сурет – Бейтарабы оқшауланған торап
- •3.9 Сурет – с фазасы жерге тұйықталғандағы кернеулердің векторлық диаграммасы
- •3.10 Сурет - Бейтарабы оқшауланған жоғарывольттік торап
- •3.11 Сурет – Кернеулер мен сыйымдылық токтарының векторлық диаграммасы
- •3.12 Сурет – Фаза жерге тұйықталғанда бейтарабы өтемделген тораптағы токтардың таралуы
- •3.13 Сурет – Сыйымдылық токты өтемдегендегі токтар мен кернеулердің векторлық диаграммасы
- •3.14 Сурет – Жоғары кернеу торабы
- •3.15 Сурет - Трансформаторлар бейтарабының жағдайы
- •3.4 Трансформаторлар және автотрансформаторлардың орын ауыстыру сұлбалары, параметрлері
- •3.16 Сурет
- •3.17 Сурет
- •3.18 Сурет
- •3.5 Желілердегі қуат және энергияның шығындарын анықтау
- •3.19 Сурет – Ұзақтық бойынша жүктеменің жылдық графигі
- •3.20 Сурет - Ұзақтық бойынша жүктеменің сатылық графигі
- •3.21 Сурет
- •3.6 Трансформаторлардағы қуат пен энергияның шығындары
- •4 Тұйықталмаған және қарапайым тұйықталған электр тораптарының жұмыс режимдерін есептеу
- •4.1 Торап режимін есептеу мәселесі, негізгі долбарлар
- •4.2 Кернеу шығыны бойынша жүктемесі соңындағы желінің есебі
- •4.1 Сурет
- •4.2 Сурет – Жүктемесі соңындағы желінің векторлық диаграммасы
- •4.3 Тұйықталмаған электр тораптарының режимін есептеу
- •4.3 Сурет
- •4.4 Сақиналы тораптардың режимдерін есептеу
- •4.4 Сурет
- •4.5 Сурет
- •4.6 Сурет
- •4.7 Сурет
- •4.5 Қорек көздерінің айырмашылығы бар кернеулерінде екі жақтан қоректенетін желілердің режимін есептеу
- •4.8 Сурет
- •4.6 Күрделі тұйықталған тораптарды торапты түрлендіру әдісімен есептеу
- •4.9 Сурет
- •4.10 Сурет
- •4.11 Сурет
- •5 Электр жүйелерінің жұмыс режимдері
- •5.1 Активтік қуаттардың теңгерімі және оның жиілікті реттеумен байланысы
- •5.1 Сурет
- •5.2 Сурет
- •5.2 Электр жүйелерінде жиілікті реттеу
- •5.3 Сурет
- •5.6 Сурет
- •5.3 Апаттан кейінгі режимдерде жиілікті реттеу
- •5.7 Сурет
- •5.8 Сурет
- •5.4 Реактивтік қуаттардың теңгерімі және оның кернеуді реттеумен байланысы
- •5.9 Сурет 5.10 сурет
- •5.11 Сурет
- •5.5 Электр тораптарында реактивтік қуаттың көздері
- •5.12 Сурет
- •5.13 Сурет
- •5.14 Сурет
- •5.15 Сурет
- •6 Электр тораптарындағы электрэнергия сапасы және кернеуді реттеу
- •6.1 Электрэнергия сапасының электрқабылдағыштар мен электраппараттардың жұмысына әсері
- •6.2 Электрэнергия сапасының көрсеткіштері
- •6.3 Электр тораптарында кернеуді реттеу мәселесі
- •6.4 Торапта кернеуді өзгерту және реттеу тәсілдері
- •6.1 Сурет
- •6.5 Трансформаторлардың және автотрансформаторлардың трансформация коэффициенттерін өзгертумен кернеуді реттеу
- •6.2 Сурет
- •6.3 Сурет
- •6.6 Торап параметрлерін өзгертіп кернеуді реттеу
- •6.7 Реактивтік қуаттың ағындарын өзгертіп кернеуді реттеу
- •6.4 Сурет
- •6.5 Сурет
- •Мазмұны
6.4 Сурет
БК орнатқанда желідегі кернеудің шығыны анықталады
.
(6.12)
6.5 б, в суреттерінде максималды және минималды жүктемелердің режимдері үшін кернеулердің және қуаттардың векторлық диаграммалары келтірілген.
Максималды жүктемелер режимдерінде БК бар кезінде тораптағы кернеу құлауының шамасы азаятыны диаграммадан байқалады (БК жоқ кезінде ос және оа қиындыларының және БК бар кезінде ос және оа қиындыларының геометриялық айырмасына тең). Сонымен, желінің басында кейбір берілген кернеуде U1 БК бар кезде желінің соңында кернеулердің режимі жақсарады.
Аз
жүктемелер режимдерінде жүктеменің
қуатына сәйкес аbс кернеу құлаулары
үшбұрышының мөлшерлері күрт азаяды.
Сол сәтте БК қуатына сәйкес cde кернеу
құлауы үшбұрышының мөлшерлері іс жүзінде
өзгермейді. Бұл режимдерде желінің
соңындағы
кернеуі
U1
кернеуінен асып кетуі мүмкін, бұл жағдай
қажетті емес немесе рұқсат етілмейді.
Тораптағы кернеуді реттеу мақсатымен БК қуатын автоматты өзгерту мүмкін және тиімді екенін айтуға болады.
Торапта кернеулер режимінің осыған ұқсас өзгеруі өтемдеуші құрылғы ретінде синхронды өтемдеушілерді (қозғалтқыштарды) пайдалану жағдайында кездеседі. Асқын қоздыру режимінде СК реактивтік қуатты өндіреді jQс, ал шала қоздыру режимінде jQс/ тұтынады. Синхронды өтемдеушілердің бұл қасиеті желі басында кернеудің өзгермейтін шамасында жүктеменің шиналарында кернеуді көтеру және төмендету үшін пайдаланылуы мүмкін.
СК кернеулер режиміне әсері 6.5 в, г суретінде көрсетілген. Мұнда КУ қуаты максималды жүктемелер режимінде БК қуатына тең, яғни jQс = jQк. Аз жүктемелер режимінде СК реактивтік қуатты тұтынады jQс (6.5, г сур. қараңыз). Торапта кернеулердің режимін осыған ұқсас өзгерту өтемдеуші құрылғы ретінде синхронды өтемдеушілерді (қозғалтқыштарды) пайдаланғанда болады.
6.5 Сурет
Әдебиет тізімі
1 Блок В.М. Электрические сети и системы.- М.: Высшая школа, 1986.-430 с.
2 Идельчик В.И. Электрические системы и сети: Учебник для вузов.- М.: Энергоатомиздат, 1989.- 592 с.
3 Электрические системы: Электрические сети./ Под.ред. В.А. Веникова.—М.: Высшая школа, 1997.- 427 с.
4 Электрические системы и сети в примерах и иллюстрациях: Учеб. пособие для электроэнерг. спец. Под.ред. В.А. Строева.– М.: Высш. шк., 1999.- 350 с.
5 Евдокунин Г.А. Электрические системы и сети: Учебное пособие для студентов электроэнергетических спец. вузов. – СПб: Издательство Сизова М.П., 2001.- 685 с.
6 Герасименко А.А. Передача и распределение электроэнергии: Учеб. пособие. – Ростов-на Дону: Феникс, 2006.- 615 с.
Мазмұны
|
Кіріспе |
3 |
1 |
Электрэнергетикалық жүйелер және электр тораптары туралы жалпы ұғымдар |
4 |
1.1 |
Электр торабы электрэнергетикалық жүйенің бір бөлігі есебінде |
4 |
1.2 |
Электр тораптарын жіктеу |
4 |
1.3 |
Электр тораптарына қойылатын талаптар |
5 |
1.4 |
Электр тораптарын есептеу мәселелері |
7 |
2 |
Электр тораптарының қиыстырмасы туралы жалпы мәліметтер |
7 |
2.1 |
Электрберіліс ауа желілерінің қиыстырмалық элементтері |
7 |
2.2 |
Кабельдердің қиыстырмасы туралы жалпы мәліметтер |
12 |
3 |
Электр торабы элементтерінің сипаттамалары және параметрлері |
15 |
3.1 |
Ауа және кабель желілерінің орын ауыстыру сұлбалары, параметрлері |
15 |
3.2 |
Электр тораптары элементтерінің номиналды кернеулері |
19 |
3.3 |
Электр тораптары бейтараптарының режимдері |
22 |
3.4 |
Трансформаторлар және автотрансформаторлардың орын ауыстыру сұлбалары, параметрлері |
30 |
3.5 |
Желілердегі қуат және энергияның шығындарын анықтау |
34 |
3.6 |
Трансформаторлардағы қуат пен энергияның шығындары |
39 |
4 |
Тұйықталмаған және қарапайым тұйықталған электр тораптарының жұмыс режимдерін есептеу |
41 |
4.1 |
Торап режимін есептеу мәселесі, негізгі долбарлар |
41 |
4.2 |
Кернеу шығыны бойынша жүктемесі соңындағы желінің есебі |
42 |
4.3 |
Тұйықталмаған электр тораптарының режимін есептеу |
45 |
4.4 |
Сақиналы тораптардың режимдерін есептеу |
48 |
4.5 |
Қорек көздерінің айырмашылығы бар кернеулерінде екі жақтан қоректенетін желілердің режимін есептеу |
53 |
4.6 |
Күрделі тұйықталған тораптарды торапты түрлендіру әдісімен есептеу |
54 |
5 |
Электр жүйелерінің жұмыс режимдері |
58 |
5.1 |
Активтік қуаттардың теңгерімі және оның жиілікті реттеумен байланысы |
58 |
5.2 |
Электр жүйелерінде жиілікті реттеу |
60 |
5.3 |
Апаттан кейінгі режимдерде жиілікті реттеу |
63 |
5.4 |
Реактивтік қуаттардың теңгерімі және оның кернеуді реттеумен байланысы |
65 |
5.5 |
Электр тораптарында реактивтік қуаттың көздері |
67 |
6 |
Электр тораптарындағы электрэнергия сапасы және кернеуді реттеу |
70 |
6.1 |
Электрэнергия сапасының электрқабылдағыштар мен электраппараттардың жұмысына әсері |
70 |
6.2 |
Электрэнергия сапасының көрсеткіштері |
71 |
6.3 |
Электр тораптарында кернеуді реттеу мәселесі |
73 |
6.4 |
Торапта кернеуді өзгерту және реттеу тәсілдері |
74 |
6.5 |
Трансформаторлардың және автотрансформаторлардың трансформация коэффициенттерін өзгертумен кернеуді реттеу |
76 |
6.6 |
Торап параметрлерін өзгертіп кернеуді реттеу |
78 |
6.7 |
Реактивтік қуаттың ағындарын өзгертіп кернеуді реттеу |
79 |
|
Әдебиет тізімі |
83 |
