- •Негізгі лабораторияның «лас занасында» сақтайтың ережелер:
- •4. Светооптикалық микроскопия.
- •Қоректі орталар келесі талаптарға сай болу керек.
- •Қоректі орталардың классификациясы.
- •3. Микроағзалардың пигменттері, ферменттері, токсиндері.
- •Топырақ микрофлорасы.
- •Су микрофларасы.
- •Ауа микрофлорасы.
- •2. Адам организімінің микрофларасы.
- •Дезинфекцияның екі түрін ажыратады:
- •Биотехнологияның объекттерімен процесстері.
- •Антибиотиктер шығу негізіне байланысты бес топқа бөлінеді:
- •Антибиотиктер әсерету спектрі бойынша төрт топқа жiктеледi. Сонымен қатар әр топ екі шағын топқа бөлінеді.
- •Микробтарға әсер ету механизіміне байланысты антибиотиктер, төрт топқа бөлінеді:
- •Инфекциялық процесстің даму динамикасы.
- •Инфекцияның тарау, жұғу жолдары.
- •Инфекциялық процесстің түрлері.
- •Организмнің спецификалық емес факторлары мен механизмі.
- •Антиген, антиденеге (иммуноголобулиндер) түсініктеме беру.
- •Вакциналар және қанның сары сулары. Қолдану принциптері.
- •1. Патогенді кокктар.
- •Стафилококктар
- •Стафилококктың жіктелуі
- •Культуралды қасиеттері
- •Ферментативті қасиеті.
- •Химиялық және физикалық факторларға төзімділігі
- •2. Грам теріс кокктар. Менингококктар
- •Менингококктар түдыратың аурулар.
- •Морфологиясы.
- •Ферментативті қасиеті.
- •Химиялық және физикалық факторларға төзімділігі
- •Зерттеуге алынатың материал.
- •Негізгі зерттеу әдістері.
- •Энтеробактериялардың жалпы мінездемесі.
- •Ішек таяқшасы.
- •Дизентерия қоздырғышы.
- •Салмонеллез қоздырғыштары
- •Тырысқақ қоздырғышы.
- •Ішек иерсиниозының қоздырғышы
- •3. Кампилобактериоз қоздырғыштары.
- •Хеликабактериоз қоздырғышы.
- •1. Дифтерия қоздырғышы.
- •Көкжөтел қоздырғышы.
- •Туберкулез қоздырғышы.
- •Қазіргі кезде қолданылатын эпидемиялық паротиттің диагностикасы. Лабораторлы диагностика.
- •Сіреспе қоздырғышы.
- •Ботулизм қоздырғышы.
- •Сібір түйнеме қоздырғышы.
- •Бруцеллез ( сарып ) қоздырғыштары
- •Эпидемиялық қайталама сүзек.
- •Эндемиялық қайталама сүзек.
- •Лептоспироз қоздырғышы.
- •2. Риккетсиялар.
- •Эпидемиялық бөртпе сүзегінің қоздырғыштары.
- •Эндемиялық бөртпе сүзегінің қоздырғышы.
- •Тұмау вирусы.
- •Қызылша вирусы.
- •2. Құтыру вирусы.
- •3. Полиомиелит вирустары.
- •Гепатит вирустары.
- •Адамның иммунды тапшылық вирусы.
- •6. Онкогенді вирустар.
- •Баяу вирусты инфекциялардың қоздырғыштары.
6. Онкогенді вирустар.
Ең алғаш рет қатерлі аурулардың дамуына вирустардың этиологиялық ролін Раус 1910ж. анықтаған.
Морфологиясы.Oncovirinae туыстығына жатады және құрамы өте күрделі. Вирион жүрекшеден және тікен тәрізді суперкапсидттен тұрады. Жүрекшенің құрамына куб тәрізді капсид, фермент және геном, екі бірдей жіпше РНҚ тұрады. Вирустарды жануарлардың ағзасына енгізіп өсіреді.
Резистенттілігі - эфирлерге, УК сәулелерге сезімтал.
Патогенезі. Онкогенді вирустардың негізгі жалпы қасиеті, олар қалыпты жасушаларды қатерлі жасашаға өзгертеді. Жасушаға енген вирустар оны бұзбай, тек белсенді көбеетіндей өзгертеді, бұл ағзаға қатерлі болып табылады.
Баяу вирусты инфекциялардың қоздырғыштары.
Баяу вирусты инфекциялар келесі белгілерімен сипатталады:
Ұзақ жасырын кезеңмен (бірнеше айдан бірнеше жылға дейін);
Ағзаны және тіндерді ерекше зақымдауымен, көбінесе орталық жүйке жүйесі;
Баяу, бірақ міндетті түрде өршитін ауру;
Міндетті түрде өлу.
Адамның бірқатар вирусты инфекцияларының қоздырғыштары
-
Қоздырғыштар
Ауру
Қызылша вирусы
Қызамық вирусы
Кенелік энцефалит вирусы
Қарапайым герпес вирусы
АИВ
Жеделасты склерозды панэнцефалит
Өршитін туа пайда болған қызамық және өршитін қызамықты панэнцефалит
Кеңелік энцефалиттің прогедиенттік түрі
Жеделасты герпес энцефалиті
АИВ-ЖТС-инфекция
Баяу вирусты инфекциялардың қоздырғыштары кейде әдеттегі вирустар бола алады (қызылша, қызамық). Баяу дамитын инфекцияның патогенезінің негізінде вирустың персистенциясы (ағзада ұзақ болуы) және оның жасуша мен тінге зақымдаушы әсері жатыр.
Баяу вирусты инфекциялар тек әдеттегі вирустардың әсерінен ғана емес, сонымен қатар жұқпалы ақуыздық бөлшектер – приондардың әсері нәтижесінде де дамуы мүмкін.
Қолданылған әдебиеттер:
Н.А.Утевский «Микробиология с техникой микробиологических исследований».
Ф.К. Черкес «Руководство к практическим занятиям по микробиологическим исследованиям».
Қаз.ММА-ғы ҚР медициналық жоғары оқу орындарының оқу-әдістемелік секциясы, Ү.Т. Арықпаева, К.Х. Алмаганбетов, Н.М. Бисенова, Ә.Ө. Байдуйсенова, Н.Б. Рахметова, Г.Д. Асемова.
Н.А. Бакулина «Микробиология» 339-356 беттер.