- •Өте жоғары жиілікті техника теориясы
- •Негізгі белгілер
- •Гармоникалық жазықтықтың электродинамикалық потенциалдары
- •1.1. Гельмгольца теңдеуі
- •2 Тегіс электромагниттық толқындар
- •2.1 Жалпы мағлұматтар
- •2.2. Тегіс электромагниттық толқындар жоғалтусыз біркелкі изотроптық ортада
- •2.3 Біртекті изотроптық ортада өткізгіштік нөлден ерекшеленетін тегіс толқын
- •2.6. Толқын поляризациясы
- •2.4. Толқынның нақты диэлектрлікте таралуы
- •2.4 Сурет Шеңбер тектес поляризация: сол және оң жақ айналым
- •3. Екі ортаның шекарасында толқындық көріністердің тарауы
- •3.1. Еркін бағдарлы жазық толқындар
- •3.2. Жазық толқынның екі диэлектрлік шекараға құлауы
- •3.2 Сурет Жазық толқынның жазық шекараға құлауы
- •3.3. Бір қалыпты поляризация
- •3.3 Сурет Бір қалыпты поляризация
- •3.4. Қатарлас (параллельная) поляризация
- •3.4 Сурет Қатарлас (параллельная) поляризация
- •3.5. Толқынның екінші ортаға өтудің толық шарты Брюстер бұрышы
- •Екі диэлектрлік орта
- •4 . Беттік эффект
- •4.1. Беттік эффекттің пайда болуы.
- •4.2. Өткізгіште энергияның жоғалуы.
- •Сурет 4.2 Өткізгіш шекарасы үстіндегі ток.
- •4.3. Беттік кедергілер
- •5 Электромагниттық толқындардың сәуле шығаруы.
- •5.1. Жалпы ұғым
- •5.3.Диаграмма бағыты ээи
- •6. Бағытталған және беткі толқын
- •6.1. Толық ішкі шағылысу
- •6.2.Бірінші ортадағы аумақтағы орташа поляризации
- •6.3. Екінші ретті ортадағы аумақ орташа поляризация ретінде.
- •7. Аумақтын кескіні, пайда болатын шынайы металлдық тегіс құлау кезіндегі тегіс толқын
- •7.1.Вектор Ежатыр тегіс түсуде. Электрлік толқын турі
- •7.2.Вектор е перпендикулярлі құлау тегісіне. Магнитті типтегі толқын.
- •8. Бағыттайтын жүйелер және электрмагниттiк толқынның бағыты
- •8.1. Бағыттайтын жүйелер
- •8.2 Толқындарды бағыттауды жіктеу
- •8.3 Бойлық және үздіксіз бағыттайтын жүйеде көлденең құрайтын байланыс арасы
- •8.4. Сындық жиілігі. Сындық жиілігінің толқыны
- •9 Көлденең электромагниттік толқындар
- •9.2 Тұрақты таралуы. Толқынның фазалық жылдамдығы
- •9.3 Кедергілердің сипаттамасы
- •10 Электрлік толқыны
- •10.1 Байланыс аумағының арасында ( және )
- •10.2 Кедергінің сипаттамасы
- •10.3 Фазалық жылдамдық. Дисперсия
- •11 Бағытталған жүйе
- •11.1 Тік бұрышты толқын арнасы. Электрлік толқын ( и ).
- •29 Тақырып. Өжж сәулелену жолының негізгі элементтері
- •29.1. Сызықты берілістегі электромагнитті толқындардың қозуы
- •2 9.1 Сур. Электерлік дірілдеткіш қызметімен дірілдеуі
- •С урет.29.2. Түйме тәрізді дірілдеткішті қолдану Сурет.29.3. Аса төмен толқынынның басылуы
- •С урет.29.4. Hl1 толқынның қозу құрылымы Сурет.29.5. Е01 толқынның қозу құрылымы
- •Сурет.29.6. Аз шеңбер көмегімен қоздырылуы
- •Сурет.29.7. Н10 толқынының қозу сызбасы
- •С урет.29.8. Ойық байланысының көмегімен қозу.
- •29.2. Толқын түрінің трансформаторы
- •Сурет.29.9.Тік бұрышты көлденең қимасынан шеңберге біртіндеп пішіннің өзгертілуінің бірқалыпты өтуі.
- •Сурет.29.10. Переходы между коаксиальной и полосковыми линиями
- •Сызықтар арасының өтілімі
- •29.3. Аттенюаторлар
- •С урет.29.12.Жұтпалы аттенюатор
- •С урет.29.13. Шектік аттенюатор
- •С урет.29.14. Т- бейнелі байланыс с урет.29.15. П-бейнелі байланыс
- •С урет.29.16. Чип-резистор
- •Сурет.29.17. Т-ұясының чип-резисторлерін қолданумен микрожолақты құрылымы
- •29.4. Үштармақтар (тройники)
- •Сурет.29.18. Т-бейнелі үш тармақ с урет.29.19. Y-ажыратылуы
- •Сур.29.21. Н-жазықтықты толқынсудың т-үш тармағы с ур.29.22. Тармақталған ауданында қозушы магнит өрісінің күштік сызықтарының мысалдық құрылымы
- •Сур.29.23. Тармақталған аймақта қозушы электр өрісінің күштік сызықтарының мысалдық құрылымы
- •Сур.29.24. Толқынсудың төмеңгі түрде жұмыс жасаушы толқынның тікбұрышты және шеңбер толқынсу қиындыларынан пайда болған т-үш тармақты толқынсуы
- •Сур.29.25. Тармақталу аймағында электр өрісінің құрылымы
- •С ур.29.26. Жолақты немесе коаксиалды үш-тармақтың эквивалентті сызбасы
- •С урет.29.28. Балласттық кедергілерімен жолақты үштармақ
- •29.5. Фазаайналдырушылар
- •29.6. Поляризациялық құрылғы
- •29.10. Антенналық қосқыштар
- •Фидерлер
- •30 Және 31 тақырыптар. Спутниктік байланыс жүйелеріндегі және байланыс арналарындағы, радиотелескоптағы жергілікті және космостық антенналар сегменті.
- •30.1. Спутниктік және космостық радиобайланысқа арналған антенналар
- •30.2.Радиотелескоптар
- •31.1. Антенна түрлері
- •31.3.Тюнерлер Аналогты ресивердің құрылымдық схемасы
- •Сандық ресивердің құрылымдық схемасы. Структурная схема цифрового ресивера
- •Кейінгі ұрпақтың спутникті ресиверлері.
- •Scpc жерсеріктік байланыстың классикалық технологиясын Mesh толықбайланысты жерсеріктік желімен салыстыру талдауы
- •Бөлінген жерсеріктік арналар
- •Толықбайланысты жерсеріктік желілер
- •1.3 Қр агроөнеркәсіптік кешеніне бейнеконференция ұйымдастыру үшін Mesh жерсеріктік желісін пайдаланудың түсіндірмесі
8. Бағыттайтын жүйелер және электрмагниттiк толқынның бағыты
8.1. Бағыттайтын жүйелер
Толқын бағытының айырмашылығы кеңістікте кеңінен таралуы тек бағытталған элементтерде пайда болуы мүмкін. Бағыттайтын элементтер жиынтығын бағыттайтын жүйелер құрады. Бағыттайтын жүйелерді сонымен қатар қуат беру тораптары деп те атайды.
Барлық беру торабын екi үлкен сыныптарға бөлуге болады: беру торабы ашылған түрiндегi және беру торабы жабық түрiндегi. Беру торабының жабық түрінде барлық қуат бір кеңістікте бағытталған және экранның сырты металмен қабатталған. Беру торабы ашық түрiндегi ЭМП тура айтқанда, кеңістікте кеңінен таралған. Дегенмен, ашық жол туралы әдетте атқарылған, ЭМП басым түскен қуаттың бір бөлігі желіден тікелей жақындықта шоғырланған.
8.2 Толқындарды бағыттауды жіктеу
Толқынның
бағыты бөлінеді: көлденең,
электрлік, магниттік
және араласқан.
Көлденең
және толқын түрі Т
толқын деп аталады,таралуы бағытында
қуаттың кеңінен бағытталуы электр
құраушының және магнит аумағының
векторларының болмауынан.
және
векторлары
кеңінен жазықтықта перпендикуляр
бағытталған. Электрлік
немесе толқын түрі Е
толқын
деп аталады, басқа электр өрісінің
векторларында көлденең құрайтын бойлық
ие болады. Магнитті алаңның бойлық
векторы нөлге тең. Магниттік
және
толқын түрі Н
толқын
деп аталады, басқа магнит аумағының
векторы көлденең құрайтын бойлық толқын
дейді. Электр өрісінің бойлық құраушысы
нөлге тең. Араласқан
(гибридті)
толқын деп атайды, басқа электрлік және
магниттік аумақтың векторларын көлденең
құрайды.
8.3 Бойлық және үздіксіз бағыттайтын жүйеде көлденең құрайтын байланыс арасы
Туындының шексіз ұзындығының бағытталған жүйесі Z осіне жағалай бағытталуын қарастырамыз. Осыған орай, бағытталған жүйенің қателігін енгізеді және ол біртекті, сонымен:
түпкі қиманың пішіні Z-ке бағынышты болмайды;
ЭМП таратқан ортаның параметрлері және шекаралық шарты Z-ке бағынышты болмайды.
Шеткері көздері Гельмгольцтың біртекті теңдеуімен қанағаттануы керек:
және
координаталарының тәуелділігі Z
-ке
көбейтіліп
суреттеледі, біртекті Гельмгольц
теңдеуінде
және
алғанда:
(8.1)
Мағынасы
(8.2)
мұнда g – толқын саны.
(8.1) теңдеуде, эквивалентті үш скалярлық теңдеу бойлық үшін және екі көлденеңді құрайды. Көлденең құрайтыны арқылы бойлық ара қатынастардың көмегiмен бiлуге болады және бұдан Максвеллдің дифференциалдық теңдеуі шығады.
Максвеллдің біртекті теңдеуін түрлендіреміз:
(8.3)
Шешімін
таба отырып, (8.3) қатысты
аламыз:
(8.4)
Сонымен
ұқсастығын (8.4)
аламыз:
(8.5)
Теңдеу
жүйесінің (8.4)-(8.5)
көлденең
және бойлық құрайтын аумақта декарттық
жүйесімен байланысты. Ерiктi
координаттар жүйесiне байланысты
теңдеулердi векторлық пiшiнге өтемiз.
Векторды енгіземіз
.
Осы теңдеудің орнына қойып
және
осылардан мәнін (8.4) - (8.5) аламыз:
.
Осының
мағынасы
есептей
отыра,
аламыз
(8.6)
Ұсас теңдіктер шығады.
Қорыта келгенде, толық құрылымның аумағын табуы үшiн екi дифференциалдық теңдеудi шекаралық шарттармен есептеуімен шешiлу керек:
(8.7)
және теңдеудің теңдігі (8.6) көлденең құрауын анықтайды.
