Кейінгі ұрпақтың спутникті ресиверлері.

Сандық спутниктік хабар таратудың он жылдық дамуында спутникті ресиверлер «MPEG-2» ағынының «теңді шешу» қарапайым аппаратынан мультимедиялық аппаратқа дейін дамыды. Қазірі заманғы спутниктік ресивердің блок-схемасы Сурет 31.22. көрсетілген.

Сурет 31.22. «DVB-S2/MPEG-4» сигналын қабылдау мүмкіндігі бар қазіргі заманғы ресивердің құрылымдық схемасы

Ескерту. Өзінің алдыңғы туыстарынан айырмасы, спутниктен қабылданатын сигналдарды тюнер емес орталық процессор қайта өңдейді.Примечание. В отличие от своих ранних собратьев, в новых моделях ресиверов принятый со спутника обрабатывает не тюнер, а центральный процессор. Тюнер бұрынғысынша қабылдайды, күшейтеді және келген сигналды сандық түрге айналдырады. Бірақ, алынған сандық мәліметтерді қайта өңдеу ресивер процессорының қосылған тораптарында орындалады. Осындай жаңалықтардың себебінен тюнердің мөлшері өте кішірейіп кетті. (Сурет 31.23).

 

Сурет 31.23. Бүгінгі күнгі спутникті ресивер

Сурет 31.24. «СХ24303» (Пр-во «Conexant»)

мамандандырылған процессоры

Бірак бұл шешім орталық процессордың жылдамдығы мен мүмкіндігіне талапты өсірді. Егер де процессорлар алғашқы сандық ресиверлерде 40…70 МГц жылдамдықпен жұмыс істесе, көптеген бүгінгі сандық әлемнің құбыжықтары 200 МГц-тен жоғары жиілікте жұмыс істей алады. Қазіргі уақытта «Conexant» – «СХ24303» компаниясының бұйымы әйгілі процессорлардың бірі болып саналады. (Сурет 31.24.)

Бұл топтаманың ерекшелігі: жоғары жұмыс жиілігі 150МГц-ті қамтитын жаңа 32-биттік ядро ARM және коп сандық модульдердің ықпалдастығы.

QPSK модулятордың ықпалдастығының арқасында USB-контроллер және басқа да модульдер бір корпуста, дайын бұйымның бағасын төмендету іске асты.

Тағы бір осындай микросхемада сандық спутникті ресивердің жұмысына қажетті модулдер біріккен(Сурет 31.25.): «MPEG-2» декодері; транспортты демультиплексор; өлшеуіш графиктердің қосымша процессоры; видео- және аудиодекодерлер; CI-слотымен басқару модулі; жадпен басқару жүйесі; кіріс/ швығыс порттары, сонымен қатар USB порты; индикатормен басқару жүйесі; смарт- картпен басқару жүйесі; тағы басқа қажетті тораптар.

Сурет 31.25. «Conexant СХ24303» процессорының

архитектурасы

Өзгеріс басқа да ресивер тораптарында орын алды. Көптеген процессор өндірушілері үлгілер қатарында видеосигналдың аналогты көшірмесін құратын арнайы микросхемасы және одан кейін ресивер видеошығысының компонентті таратулары болса да, өздерінің бұйымдарын САМ-модуль адаптерлері мен смарт- картқа ықпалдады. . Видео- және аудиокоммутаторлар толығымен жұмыс істеу принципін өзгертті: видеомәліметтердегі сандық ағын ешқандай өзгермей, HDMI сандық видеошығысына түседі.

Ескерту. Көптеген өндірушілер «Wi-Fi»- сымсыз желі адаптерін және кіріктірме желі адаптерімен спутникті ресиверлерді ұсынады.

Осының арқасында ресиверде таңдалған каналды компьютердің қатқыл дискіне жазуға болады және қашықтықтан ресивердің жұмыс тәртібін басқаруға, сонымен қатар оның бағдарламалық қамтамасыз етуін жаңартуға болады.

Спутникті ресиверде орнатылған жеке USB қазір ешкімді таңқалдырмайды. «MMC» и «SD» картасымен, «CompactFlash» жадымен жұмыс жасауға арналған кіріктірме картридерді үлгілер қатарынан көре аласыз.Осындай жолмен ресиверге «флешка» немесе қатқыл дискті қоса аласыз, компьтерді пайдаланбай суреттер көруге, музыка тыңдауға, кино коруге болады. Ресивердің көптеген үлгілеріне өндірушілер, қатқыл диск адаптерін және ресивердің артқы жиегіне жеке бөлікке бөлінген «E-SATA» орнатады.

Басқа өндірушілер ресиверге өзіңе ыңғайлы уақытта жазбаларды көруге, тыңдауға болатын қатқыл дискті кіріктірді. Көптеген ресиверлер мәліметтерді «TS» – (transport stream) үлгісінде жазады. Бұл үлгінің негізгі артықшылығы – жазылған ақпараттың қысылуының болмауы, соған сай кескіндер сапасы да жоғалмайды. Қатқыл дискпен жабдықталған ресиверлердің көп жағдайда екі тәуелсіз тюнерлері болады: біреуінен сигналды дискке жаза отырып, екінші тюнермен осы уақытта басқа каналдарды көруге болады. Сурет 31.26. көрсетілген. Главный плюс этого формата – отсутствие сжатия записываемой информации, соответственно, и нет потери качества изображения. Хотя имеются ресиверы, сжимающие записываемые на диск данные в популярный формат «MPEG-2». Ресиверы, оснащенные жестким диском, очень часто имеют два независимых тюнера: сигнал с одного из них можно записывать на диск, используя второй в это же время просматривать другой канал. На рис.31.26 показан такой ресивер.

Сурет 31.26.Заман талабына сай қатқыл дискі бар спутниктік

ресивердің сыртқы бейнесі

Ресивердің жоғарғы сол жақ бұрышында спутникті сигналдың екі тюнері бар, төменірек САМ-модуль және смарт-карт басқару микросхемасы орналасқан. Платаның ортасында «IBM» компаниясының өндірісі орталық процессор орнатылған. Оң жағында ұнатқан кино, бағдарламалар жазуға арналған қатқыл диск орнатылған. Қуат көзі бұл ресиверде қатқыл дисктің оң жағына ( суретте көрсетілмеген) орналасқан.

Ескерту. Атақты спутниктік ресиверді өндірушілер ресиверді басқару жұмысына «Linux» операциялық жүйесін пайдаланады.

«Linux» ОС-ға арналған бағдарламалар көбісі негізгі мәтінмен таратылған, Бұл бағдарламалар зерттеуге және түрлендіруге арналған. Бірақ бірнеше өзгешеліктері бар. Негізгі мәтін операциялық жүйенің өзегі,көптеген драйверлер және графикалық интерфейс бағдарламасындағы бастапқы мәтін бөлігі процессор үшін орындалатын кодтар түрінде таратылады. Оларды қарапайым бағдарламалық құралдармен өзгертуге болмайды.

Ескерту. ОС «Linux» басқаруымен жұмыс істейтін ресиверлерге арналған тігінді «имидж бағдарламасы» немесе жай «имидж» деп атайды.ОС «Linux» басқаруымен жұмыс жасайтын «Dreambox» компаниясының ресивері ең әйгілі ресивер болып табылады. Әр түрлі ресивер үлгілерін жасауға бояу берген осы компания деп айта аламыз, ал басқа да ресивер өндірушілері өз өнімдерін «Dreambox» компаниясының ресиверімен салыстырды.

Ескерту. Бірнеше жылда «Windows CE» операциялық жүйесімен басқарылатын ресивер сатылымға шығады деген сыбыс бар