31.3.Тюнерлер Аналогты ресивердің құрылымдық схемасы

Спутникті ресивер- теледидарға көрсетілім үшін өңдеу және жіберу, спутниктік сигналдарды қабылдау үшін арналған құрылғы. Ресиверде бірінші ПЧ- ның сигналы аралықтағы жиіліктен күшейткіш арқылы жиіліктің екінші түрленуі болып жатқан араластырғышқа келеді, одан кейін ол төмендейді (Сурет 31.15).

Сурет 31.15. Аналогты ресивердің құрылымдық схемасы

Ескерту.Ресивер арқылы қажетті каналдарды таңдау, келіп жатқан сигналдың демодуляциясы, каналдарды күйіне келтіру, дыбыстық сигналдарды және видеоларды бөлу, дециметрлік диапазондағы теледидарлық каналдардың біреуінің жиілігінде стандарттық теледидарлық сигналды өңдеу. №2 гетеродин күйіне сәйкес келетін басқару блогының көмегімен қажетті канал таңдалып алынады.Жиіліктік күйіне керекті каналдың номерін теру арқылы жүзеге асыруға болады. №2 гетеродин микропроцессоромен басқарылатын синтезатор жиілігі негізінде жасалған немесе қосылған жиі сұралатын варикап сұлба арқылы берілетін кернеу арқылы басқарылатын транзисторлы генераторды алмастыра алады. Екінші жиілік аралығындағы өткізу жолағы селекция топтану фильтрінде, ал қосымша күшейткіштер - №2 ПЧ күшейткішінде қалыптасады. Жолға міндетті түрде автоматты реттеу күшейткіші кіреді.

Оның жұмысы берілген төңіректегі сигнал деңгейінен, бас пен ресиверді байланыстыратын ұзындық кабелінен, қабылдағыш антеннаның диаметрінен тәуелсіз қабылдау орналастыруы әр түрлі қабылдау шарттарында жақсы жұмыс жасай алу үшін өте тиімді. Сондықтан тереңдікті реттеу құрылғысы 25…30 дБ құрайды. С шығысынан УПЧ2 сигнал синхронды фазалық детекторды алмастыра алатын(СФД) демодуляторға түседі. С шығыстан кескіндік сигнал және дыбыстық сигнал бөлінуі жүзеге асатын СФД сигнал фильтрге түседі. Кескіндікке - схема жалғау деңгейі; шығыс видеосигналының реттеу деңгейі және бұзылу алдын алу тізбегі жатады. Ал дыбыстық сүйемелдеу жолын гетеродинмен араластырғыш, аралық жиіліктегі күшейткіш, жиілікті детектор құрайды. Беріліп тұратын жиіліктің күйі гетеродин жиілігінің өзгерілуі жолымен жүзеге асады.

Дыбыс жолындағы бөгеуілді жақсарту үшін жиіліктегі кері байланыс тізбегі қамтылған. Белгіленген төменгі жиілікті сигналдар видеода және дыбыстық белгіленуде беріледі: тікелей рессивер шығысына беріледі; амплитудалық және жиіліктік модуляторға(АМ және ЖМ). Модуляциядан кейін сигналдар сумматорда жиынтықталады және теледидарлық каналдардың біреуінде жиіліктегі стандартты теледидарлық сигналдарды тудырады.

Сандық ресивердің құрылымдық схемасы. Структурная схема цифрового ресивера

Сандық спутниктік ресивердің құрылымдық схемасын қарастырамыз Сурет 31.16. Бірінші ПЧ-дағы сигнал 950…2150 МГц диапазонында МШУ конвертер шығысында (LNB), антеннаға жақын орналасқан , қабылдағыш СВЧ блогына кабель арқылы түседі. Бұл блог күшейтуге, екінші ПЧ-ға 480МГц-ке сигналды түрлендіруге арналған. Ал демодуляторда қателерді түзету орындалады, ал бөлінгендер шығысында сандық ағынға одан кейін демультиплексорға түседі. Демультиплексор жалпы ағынды үшке бөледі:видео; звук; мәліметтер. Бұл блокта дешифрлау немесе хабарлағыштағы сигналға жүктелген кездейсоқ бірізділікті жояды. MPEG-2 видеодекодер блогында декомпрессорлық сандық сигналдар MPEG стандартында декодталады. Цифрлы аналогты түрлендіргіштен кейін негізгі видеосигналдар құрамдас бөлік ретінде бөлініп шығады: жарықтық (U); үш түс – қызыл (R), жасыл (G) және көк (В).

Түрлі – түсті теледидар кодер жүйесі стандартты түрлендіргіш функциясын атқарады. Тұтынушының қалауымен сәйкестендіріп оның шығысына ТВ: PAL, SECAM немесе NTSC аналогты үш стандарттың біреуінде жұмыс істейтін теледидарлық қабылдағышты қосуға болады. Модулятора ретранслятор үстіңгі хабар тарату желісіне қосылу шығыс сигналында бар.

Сурет 31.16. Сандық спутниктік ресивердің құрылымдық

схемасы

Сандық аналогты түрлендргішпен қосылған декодер шығысынан аналогты сигналмен қатар сандық сигнал алуға болады.

Микропроцессор демультиплексора-дешифратор жұмысын басқарады, интерактивті жүйені іске асыру жағдайында телефонды сигналды бөліп шығарады, сонымен қатар басқа да жұмыстардың ықпалды пакет мәліметтерін бөліп шығарады. Микропроцессорда RS-232 интерфейсіне қосылу үшін шығыс бар.

Сандық басқару модулі және инфрақызыл датчик сандық ресивердің қашықтықтан басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Алғашқы сандық ресивердің үлгілері жалпы тағайындалған процессорлар мен көптеген микросхемаларды пайдалану арқылы дайындалды(Сурет 31.17).

Кейінірек концерндер процессорларды өндіру кезінде спутниктік ресиверлер үшін мамандандырылған мультимедиялық процессорларды жетілдірді Сурет 31.18.).

Сурет. 31.17. IBM өндірісі «PowerPC» процессоры

Сурет 31.18. ST Microelectronics» өндірісі «OMEGA STi 5518» мамандандырылған процессоры

Осындай микросхемалардың бірінде сандық спутниктік ресивердің жұмысына қажетті модульдері бірікті (Сурет 31.19.): «MPEG-2» декодері; транспортты демультиплексор; видео және аудиодекодер; «Dolby» көпканалды дыбыс декодері; жадты басқару жүйесі; кіріс/ шығыс порттары; индикатормен басқару модулі; басқа да қажетті түйіндер.

Ресивердің орталық платасында жақсы көрінеді; орталық процессор

(өте үлкен микросхема); ОЗУ микросхемасы; Flash-жад микросхемасы;

Кейбір ресиверлерде декодерлі САМ-модулдерге және смарт- карттарға қосылуға арналған слоттары бар. 31.20. суретте «DVB-S» стандарттағы сигналдарды қабылдауға арналған ресивердің типтік құрылымдық схемасы.

Сурет 31.20. «DVB-S/MPEG-2» ресиверінің құрылымдық схемасы

Берілген блок-схемада көрініп тұрғандай алынған ақпараттардың қажетті өңдеулерін спутникті ресивердің тюнері іске асырады. (Сурет 31.21.).

Сурет 31.21.Сандық спутникті ресивер тюнерінің сыртқы бейнесі

Ескерту. Мына дерекке назар аударыңыз: конвертер жұмысының басқару режимдерімен сигналдарды қалыптастыру жеке түйіндермен жүзеге асады. (Басқару тізбегі LNB).

Көптеген ресиверлерде бұл түйін дара элементтермен орындалады, бірақ кейбір моделдерінде бұл мақсатқа арнайы микросхемалар қолданылады.

Осыдан кейін ғана, тюнермен қабылданған мәліметтер сандық формаға түрленеді, «MPEG-2» стандартында алынған мәліметтер жасалуға және сүзгіге таратылады, олар ресивердің орталық процессорына түседі. Көптеген тюнерлердің бірізді және параллельді түрінде жіберуге мүмкіндігі бар. Егер алынған мәліметтерді кодтаусыз жіберуге болатын болса, онда «MPEG-2» декодер модулінің орталық процессорында пакеттерді теңді шешіп таратуға болады. Осыдан кейін кескінді қалпына келтіру қайта өңдеуге жіберіледі. Аудио ақпараттар екі немесе одан да көп аналогты сигнал каналдары түрленетін сандық- аналогты түрлендіргішке келіп түседі.