Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ӨЖЖТТ учпос.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
6 Мб
Скачать
☆

2.4. Толқынның нақты диэлектрлікте таралуы

Нақты диэлектрик үшін

.

Онда фаза коэффициенті және өшу коэффициенті осындай түрде болады:

(2.44)

 қолдана отырып, аламыз:

, (2.45)

, (2.46)

мұндағы Vо — ортадағы жарық жылдамдығы.

Қорытындылай келе, тегіс толқынның параметрі нақты диэлектрикте жоғалту жоқ ортаның параметрімен ерекшелінеді. Тұрақты өшу α нақты диэлектрикте өте кіші өлшем бірлік болып табылады және жиілікке қатысты емес.

2.5. Толқынның нақты металлда таралуы

Өткізгіш ортада .

Бірлікті сақтап, аламыз:

. (2.47)

 және  сызықты емес қатысты, өзгеруіне байланысты олар өзгереді.

Фазалық жылдамдық үшін

(2.48)

және толқын ұзындығы үшін

. (2.49)

Кедергілік сипаттамасы:

, (2.50)

бірлікті сақтап, аламыз

(2.51)

нақты және жалған бөлім үшін қарастырамыз:

. (2.52)

Тегіс толқын параметрін вакуумда және мысты жиілікте f =1МГц салыстырамыз

Vф=VЭ=421 м/сек

=4,21*10-6 м

zс=3,74*10-4 Ом

вакуум

Vф=VЭ=3*108 м/с

=300 м

zc=120=377 Ом

Нақты өткізгіште электромагниттық толқында өте күшті жұту болады. Мыста f = 1МГц жолында 1 мм өшуі құрайды

(2.53)

Металлды айнымалы электромагниттік өрісті қалқалау кезінде қолдануға болады.

2.6. Толқын поляризациясы

Поляризация жазықтық-уақыттық электрлік өрістің кернеу векторын бағдарлауын сипаттайды Е. Жазықтық, Е векторы арқылы өтетін және толқын таралу бағытын поляризация тегістігі деп атайды. Тегістік толқынды қарастырайық z осьі оң бағытында таралатын.

Сурет.2.1 Сурет. 2.2 Сурет.2.3

Е векторы теістіктің

түсуі Көлденең Тік

поляризация поляризация

Е вектор осындай толқынды хоу жазықтығында жатады және екі проекциясы болады, фаза бойынша қозғалған φ өлшем бірлігіне.

E=x°Ј0xcos (ωt—kz)-у°Eоy.cos(ωt-kz-φ) (2.54)

Ориентацию вектора Е векторының бағдарлауы жазықтықта бұрышпен қою оңай

(2.55)

Е векторымен xoz жазықтығы арасын көлденең санаймыз

Берілгеніне байланысты E0X, Е0Y және φ (2.54) поляризацияның бірнеше түрін қарастыруға болады:

1. φ=0 и Еоx ≠Е0y. Келіскендей (2.54) және (2.55) θ=arctg(E0y/E0x). Вектор Е жазықтықта орналасқан , бұрышына иілген θ көлденең жазықтықта (сурет. 2.1). Поля­ризация тегістік және сызықтық деп аталады.

Жиі кезде, θ=0 (сурет.2.2) немесе θ=90° (сурет.2.3), сызықтық поляризация көлденең және тік деп аталады.

2. φ=90° және Е0х=Еоу=Е0. Бұл кезде

(2.56)

θ бұрышы кеңістікте уақыт бойынша өзгереді, ал поляризация жазықтығы айналады. z=const тең болғанда Е векторы ω бұрыштық жылдамдықпен айналады, ал оның аумағы озгеріссіз қалады

Е векторының ұшы жазықтықтағы z=const шеңберді сипаттайды (2.4 а сурет), б кеңістіктегі шеңбер тектес спираль (2.4 в сурет). Поляризация шеңбер тектес деп аталады. Шеңбер тектес поляризацияның екі көрінісін көрсетеді: оң жақ, Е векторы толқын таралуымен сағат тілімен бағыттас (2.4, а сурет), және сол жақ- Е векторы сағат тіліне қарсы бағытталады (2.4, б сурет). Толқынның оң жақ поляризациясын Е+ арқылы белгілейді, ал сол жақты Е -. Оң жақ айналым φ = 90° болған жағдайда болады, ал сол жақ φ = —90 болғанда.