- •Пәннің оқу-әдістемелік кешені
- •«Менеджмент» пәнінің
- •Құрылымы
- •Пәннің оқу бағдарламасы
- •Оқытушы туралы жалпы мәліметтер
- •1.2 Курс міндеттері:
- •Пәнді оқу үшін қажетті пәндер тізімі
- •2. Оқу уақытын бөлу
- •Практикалық сабақ тақырыптық жоспары
- •4. Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу
- •6) Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
- •Студенттер білімін бақылаудың рейтингтік жүйесі
- •Пәннің оқу бағдарламасы
- •Пән атауы «Менеджмент»
- •Дәрістің тақырыптық жоспары
- •Практикалық тапсырмасын орындау және тапсыру кестесі
- •Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу картасы
- •Глоссарий
- •Дәріс кешені
- •Менеджменттің мәні, әдістері және қызметтері
- •2. Менеджер және оның іс- әрекетінің бағыты
- •3. Менеджменттің мақсаттары мен міндеттері
- •Басқарушылық ойдың эволюциясы
- •1. Ұйымдар түсінігі, олардың негізгі түрлері мен жалпы сипаты.
- •2. Мақсат түсінігі мен оның классифкациясы
- •3. Менеджер қызметінің жүйесі. Басқарушы үлгілері
- •Ұйымның ішкі ортасы
- •Сурет 1. Ішкі өзгерістердің байланысы
- •2. Ұйымның сыртқы ортасы
- •Ұйымдастыру қызметінің қалыптасуы
- •Мақсаттар мен жоспарларды орындау үшін ұйымдастыру шараларын жүзеге асыру қажет. Төмендегі негізгі ұғымдар олардың орындалуымен тікелей байланысты:
- •Оның түрлері және өкілеттілігі
- •Орталықтандыру және орталықтандырмау
- •Бас басқарушы
- •4. Корпоративті ұйым немесе корпорация
- •1 Ақпарат түсінігі және сипаттамасы
- •2 . Менеджменттің ақпаратпен қамтамасыз ету деңгейі және ақпарат типтері
- •3. Ақпараттың ішкі жүйесі
- •4 . Ақпараттық қызмет технологиясы
- •1.Коммуникациялық үрдіс және оның кезеңдері
- •Сурет 1. Ақпарат алмасудың қарапайым моделі.
- •2. Коммуникация түрлері
- •3 Кәсіпорынның коммуникациясындағы кедергілер
- •4 Коммуникацияны жетілдіру
- •1. Басқару шешімдері түсінігі.
- •2. Басқару шешімдерінің жіктелуі
- •3. Басқару шешімдерін қабылдау технологиясы
- •Сурет . Басқарушылық шешімдерді қабылдау процесінің құрамы мен этаптарының кезекшілігі
- •1. Басқару әдістерінің мәні
- •2. Экономикалық басқару әдістері
- •3. Басқарудың ұйымдастыру – жіктеу әдістері.
- •Басқарудың ұйымдастыру-ұйғарымдық әдістерінің классификациясы
- •Ұйымдастыру функциясының мазмұны
- •2. Өкілеттік және олардың түрлері
- •3. Орталықтандыру және орталықсыздандыру
- •1. Фирма ішіндегі жоспарлаудың мазмұны мен міндеттері
- •2. Жоспарлау принциптерітер
- •3.Стратегиялық жоспарлау
- •4.Ағымдық жоспарлау
- •1. Мотивация мәні
- •2. Мотивацияның мазмұндылық теориясы.
- •3. Мотивацияның процессуалдық теориясы.
- •1 Бақылаудың мәні мен міндеттері
- •2. Басқарушылық бақылаудың түрлері
- •3 Бақылаудың кезеңдері
- •14 Тақырып.Адам қызметін басқару және топты басқару
- •1 Персоналды басқарудың мәні
- •2 Персоналды басқарудың негізгі түсініктері
- •Құралдар
- •3 Персоналды басқарудың даму этаптары
- •4. Персоналды басқарудың өзектілігі
- •5 Персоналды басқаруды дамытудың қазіргі бағыттары
- •Кәсіпорын қызметінің мақсаттары мен нәтижелері
- •Негізгі бағдары
- •15 Тақырып. Лидерлік: басқару стилі мен менеджер имиджі
- •Лидерлік, билік және ықпал етудің мәні
- •Билік және ықпал ету формалары
- •Басшылық стилінің түсінігі және оны қалыптастыру факторлары
- •2.Стиль түрлері және олардың сипаттамалары
- •Автократиялық басқарушы, мұнда екі теория бар:
- •Тақырып. Менеджменттің мәні мен қағидалары
- •Тақырып. Менеджмент эволюциясы
- •3 Тақырып. Ұйым туралы түсінік және оның түрлері
- •Тақырып. Ұйымның ішкі және сыртқы ортасы
- •Тақырып. Басқарудың ұйымдастыру құрылымы мен басқару нормасы
- •Тақырып. Менеджментті информациямен қамтамасыз ету
- •Тақырып Менеджменді коммуникация және оның түрлері
- •Тақырып. Менеджменттегі басқару шешімдері
- •Тақырып.Менеджменттің негізгі әдістері
- •Тақырып. Ұйымдастыру менеджмент функциясы ретінде
- •Тақырып. Менеджменттегі жоспарлау
- •Тақырып. Менеджменттегі мотивация
- •Тақырып. Менеджмент жүйесіндегі бақылау
- •Тақырып. Адам қызметін басқару және топты басқару
- •Тақырып. Лидерлік: басқару стилі мен менеджер имиджі
- •Сөж тапсырмалары және оны орындауға әдістемелік нұсқау
- •Бақылау-өлшеуіш құралдар: аралық бақылауға арналған тест сұрақтары
- •Бақылау-өлшеуіш құралдар: пән бойынша емтиханға арналған дайындық сұрақтары
- •«Экономика және менеджмент» кафедрасы бойынша мамандандырылған аудиториялар, кабинеттер, лабораториялар тізімі
тапсырмаларҚұралдар
Қабылдау |
Штаттық кесте |
Тағайындау |
Қызметтік міндеттер |
Ротация |
Жұмысты бағалау |
Бақылау |
Іскерлік қарым-қатынас |
Оқыту |
Сауалнама |
Іс жүргізу |
Статистикалық әдістер |
Делегирование |
Диалог |
Персоналды басқару
(кім?)
Сурет 1.1 Персоналды басқару жүйесі
3 Персоналды басқарудың даму этаптары
Нарықтық экономикадағы елдердегі фирмалардың кадрлық қызметі зерттеу базасына, кеңестік көмекке, басқару инфрақұрылымына сүйенеді. Кадрлық жұмыс стратегиясы, персоналды басқару жүйесін қалыптастыру ұйымның жоғарғы жетекшілігімен жүзеге асырылады. Америка фирмаларында орталықтанған кадрлық қызметтердің бірі, оның орталықтану деңгейі тек қаржылық және құқықтық қызметтерге жол береді.
Кесте 1.2 Персоналды басқарудың дамуы
Кезең |
Концепция |
Стратегия |
Стиль |
Персоналды басқарудың негізгі функциялары |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
ХХ ғ. басы |
Ф.Тейлордың ғылыми басқару концепциясы «Адам – жүйенің эелементі» |
Табиғи жұмыстардың қатты шектеулігі «қызметкерлерді қатаң ұстау әдісінің ғылыми жүйесі». Еңбекті реттеу |
Қатты авторитарлық |
Жалдау, жұмыстан босату, еңбек ақы беру |
20-шы жылдар |
Әкімшілік басқару «экономикалық адам» |
Жалданған жұмыскерлердің құқығының болмауы. Жұмыс күшінің шығындарының барынша азаюы. Қызметкерлердің психофизикалық ерекшеліктерінің функциялары мен еңбек шартының сәйкестігі |
Авторитарлық тапсырма-ларға бағдарланған |
Техникалық қауіпсіздік, еңбек ақымен есеп-айырысу
|
50-ші жылдар |
«Адаммен қарым-қатынас» психологиялық адам |
Кіші топтарға бағытталу. Қақтығысты жою. Ұйым қағидалары. Шешім қабылдауға қатысу |
Адамға және міндеттерге бағдарлау |
Әлеуметтік-психологиялық көмек, қақтығыстарға жол беру, біліктілікті көтеру |
60-70-ші жылдар |
Социализациялар «Білікті адам» |
Профессионализация. Персоналды басқару функциясын мамандандыру |
Кооперативті, топтарда жұмыс істеу, иерархиялық құрылымның қылмысы |
Персонал біліктілігін көтеру, қайта дайындау, ротация, жұмыс түрлерін көбейту. Персоналды бақылау |
80-ші жылдар |
Сыртқы ортаның өзгермелі аспектісіне бағдарлау |
Білімнің өспелі мағынасы. Персоналға шығынның өсуі. |
|
|
90-шы жылдар |
Ұйымның іскерлік белсенділігі |
Әрбір қызметкердің жеке қорын мобильдеу |
Демократия-лық стиль. Икемді ұйымдастыру-шылық құрылым |
Персонал маркетингі мен лизингі. Жүйелік кадрлық реттеу |
2000 жыл |
Персоналды басқарудың приоритеті «Іскерлік адам» |
Персоналды басқарудың инновациялық және кәсіпкерлік бағдары |
Ынтымақтас-тық стилі. Бірлесіп ойлау. |
Кадрлық потенциал мен жеке ресурстардың стратегиялық дамуы |
Батыс Еуропа елдеріндегі персонал менеджментінің құрылу фазалары 1.3 кестеде Германияның үлгісінде берілген.
Кесте 1.3 Германиядағы персоналды басқарудың даму этаптарының ерекшеліктері
Фазалар |
Тұрпаттық стиль (типичный) |
Негізгі функциялар мен ерекшеліктері |
|
Дамуы |
Экономикалық даму |
||
Негізі (1945-1950) |
Мекеме және оның құрылуы |
Авторитарлы формальды жетекші қағидасы |
Персоналды тарту |
Басқару (1950-1955) |
Шаруашылық тапшылығы |
патриархалдық |
Басқару кадрларын құру, жалдамалы жұмыскерлер құқығы сараланбаған |
Мойындау (1955-1970) |
«экономикалық керемет», ұйымның өндіріс фазасы, еңбек өнімділігін жүйелік жоғарылату |
Формальды түзу басшылық, иерархияны сақтау |
Кадрларды мамандандыру, жалданбалы жұмыскерлердің құқығын кеңейту, заңды негіздер шешім қабылдауда қызметкердің араласуы |
Интеграция (1970-1979) |
Ғаламдық бәсеке, басқару әдістерін жүзеге асыру, жоғарғы технологиялар, компьютерлендіру, өндірісті автоматтандыру |
Кооперация, топтағы икемді жұмыс. |
Мамандардың жетіспеуі, еңбек нарығындағы бәсеке, кадрлар аясындағы маркетинг, серіктестік, өмір бойы оқу. |
«Экономизациялар» (1980-1989) |
Ақпараттық технологиялардың дамуы |
|
Топтық жұмыс әдістерінің белсенділігі, икемділігі, кәсіпкерлік мәдениет, персонал дамуына жоғары көңіл бөлу |
Жеке тұлға потенциалын қолдану және дамыту (1990 ж. бастап) |
«Клиентке қатты көңіл бөлу», персонал менеджментінің приоритеті |
Персоналды басқарудың орталықтанбауы. Жетекшіліктің икемді стилі |
Ұйым қызметінің жетістігі әр адамға байланысты. Адам - ұйымның маңызды ресурсы. |
