- •Пәннің оқу-әдістемелік кешені
- •«Менеджмент» пәнінің
- •Құрылымы
- •Пәннің оқу бағдарламасы
- •Оқытушы туралы жалпы мәліметтер
- •1.2 Курс міндеттері:
- •Пәнді оқу үшін қажетті пәндер тізімі
- •2. Оқу уақытын бөлу
- •Практикалық сабақ тақырыптық жоспары
- •4. Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу
- •6) Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
- •Студенттер білімін бақылаудың рейтингтік жүйесі
- •Пәннің оқу бағдарламасы
- •Пән атауы «Менеджмент»
- •Дәрістің тақырыптық жоспары
- •Практикалық тапсырмасын орындау және тапсыру кестесі
- •Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу картасы
- •Глоссарий
- •Дәріс кешені
- •Менеджменттің мәні, әдістері және қызметтері
- •2. Менеджер және оның іс- әрекетінің бағыты
- •3. Менеджменттің мақсаттары мен міндеттері
- •Басқарушылық ойдың эволюциясы
- •1. Ұйымдар түсінігі, олардың негізгі түрлері мен жалпы сипаты.
- •2. Мақсат түсінігі мен оның классифкациясы
- •3. Менеджер қызметінің жүйесі. Басқарушы үлгілері
- •Ұйымның ішкі ортасы
- •Сурет 1. Ішкі өзгерістердің байланысы
- •2. Ұйымның сыртқы ортасы
- •Ұйымдастыру қызметінің қалыптасуы
- •Мақсаттар мен жоспарларды орындау үшін ұйымдастыру шараларын жүзеге асыру қажет. Төмендегі негізгі ұғымдар олардың орындалуымен тікелей байланысты:
- •Оның түрлері және өкілеттілігі
- •Орталықтандыру және орталықтандырмау
- •Бас басқарушы
- •4. Корпоративті ұйым немесе корпорация
- •1 Ақпарат түсінігі және сипаттамасы
- •2 . Менеджменттің ақпаратпен қамтамасыз ету деңгейі және ақпарат типтері
- •3. Ақпараттың ішкі жүйесі
- •4 . Ақпараттық қызмет технологиясы
- •1.Коммуникациялық үрдіс және оның кезеңдері
- •Сурет 1. Ақпарат алмасудың қарапайым моделі.
- •2. Коммуникация түрлері
- •3 Кәсіпорынның коммуникациясындағы кедергілер
- •4 Коммуникацияны жетілдіру
- •1. Басқару шешімдері түсінігі.
- •2. Басқару шешімдерінің жіктелуі
- •3. Басқару шешімдерін қабылдау технологиясы
- •Сурет . Басқарушылық шешімдерді қабылдау процесінің құрамы мен этаптарының кезекшілігі
- •1. Басқару әдістерінің мәні
- •2. Экономикалық басқару әдістері
- •3. Басқарудың ұйымдастыру – жіктеу әдістері.
- •Басқарудың ұйымдастыру-ұйғарымдық әдістерінің классификациясы
- •Ұйымдастыру функциясының мазмұны
- •2. Өкілеттік және олардың түрлері
- •3. Орталықтандыру және орталықсыздандыру
- •1. Фирма ішіндегі жоспарлаудың мазмұны мен міндеттері
- •2. Жоспарлау принциптерітер
- •3.Стратегиялық жоспарлау
- •4.Ағымдық жоспарлау
- •1. Мотивация мәні
- •2. Мотивацияның мазмұндылық теориясы.
- •3. Мотивацияның процессуалдық теориясы.
- •1 Бақылаудың мәні мен міндеттері
- •2. Басқарушылық бақылаудың түрлері
- •3 Бақылаудың кезеңдері
- •14 Тақырып.Адам қызметін басқару және топты басқару
- •1 Персоналды басқарудың мәні
- •2 Персоналды басқарудың негізгі түсініктері
- •Құралдар
- •3 Персоналды басқарудың даму этаптары
- •4. Персоналды басқарудың өзектілігі
- •5 Персоналды басқаруды дамытудың қазіргі бағыттары
- •Кәсіпорын қызметінің мақсаттары мен нәтижелері
- •Негізгі бағдары
- •15 Тақырып. Лидерлік: басқару стилі мен менеджер имиджі
- •Лидерлік, билік және ықпал етудің мәні
- •Билік және ықпал ету формалары
- •Басшылық стилінің түсінігі және оны қалыптастыру факторлары
- •2.Стиль түрлері және олардың сипаттамалары
- •Автократиялық басқарушы, мұнда екі теория бар:
- •Тақырып. Менеджменттің мәні мен қағидалары
- •Тақырып. Менеджмент эволюциясы
- •3 Тақырып. Ұйым туралы түсінік және оның түрлері
- •Тақырып. Ұйымның ішкі және сыртқы ортасы
- •Тақырып. Басқарудың ұйымдастыру құрылымы мен басқару нормасы
- •Тақырып. Менеджментті информациямен қамтамасыз ету
- •Тақырып Менеджменді коммуникация және оның түрлері
- •Тақырып. Менеджменттегі басқару шешімдері
- •Тақырып.Менеджменттің негізгі әдістері
- •Тақырып. Ұйымдастыру менеджмент функциясы ретінде
- •Тақырып. Менеджменттегі жоспарлау
- •Тақырып. Менеджменттегі мотивация
- •Тақырып. Менеджмент жүйесіндегі бақылау
- •Тақырып. Адам қызметін басқару және топты басқару
- •Тақырып. Лидерлік: басқару стилі мен менеджер имиджі
- •Сөж тапсырмалары және оны орындауға әдістемелік нұсқау
- •Бақылау-өлшеуіш құралдар: аралық бақылауға арналған тест сұрақтары
- •Бақылау-өлшеуіш құралдар: пән бойынша емтиханға арналған дайындық сұрақтары
- •«Экономика және менеджмент» кафедрасы бойынша мамандандырылған аудиториялар, кабинеттер, лабораториялар тізімі
4. Персоналды басқарудың өзектілігі
Қазіргі кәсіпорындарға нарықтық қатынас пен бәсеке жағдайларына бейімделуге тура келеді. Сондықтан, нарықтағы жетістіктерді анықтайтын факторлар, бір уақытта ұйымның өмір сүру факторлары болып табылады. Олардың әрбіреуі кәсіпорын қызметкерлерінің қызметімен байланысты.
Жетістіктің маңызды критикалық факторларына персоналдың дамуы, инновациялар, мықты және сенімді серіктестер (жеткізушілер, қосалқы кәсіпорындар, альянстар, т.с.с); клиентке бағдарлану, өнімнің өзіндік құны, жеткізудің жеделдігі; логистика және оның жағдайы; персонал біліктілігінің деңгейі және т.б. жатады.
Нарық әрқашан өзгерісте болады. Ұйым сыртқы ортаның өзгерістеріне ғана емес, оның жылдамдығына да бейімді болуы керек.
Бұл жағдайда ұйым ескірген жүйені қолданбай, мобильді организмге бейімделуі керек. Оған жаңару және үзіліссіз даму факторлары тән.
Дәстүрлі ұйымның ашық иерархиясы бар, ол бақылауға және бөлімшелердің қатаң міндеттерімен басқарудың ұйымдастырушылық құрылымына бағытталған. Бұл – бюрократиялық ұйым.
Жаңа типтегі ұйым үрдістерді басқару мен персоналды басқаруға бағытталған.
Дәстүрлі ұйымды және болашақтағы қатаң ұйымды салыстырмалы талдау 1.4 кестеде берілген.
Кесте 1.4 Қазіргі және болашақ ұйымдардың салыстырмалы сипаттамасы
Фактор |
Дәстүрлі ұйым |
ХХІ ғ. ұйым |
1 |
2 |
3 |
Ұйымның құрылуы |
Иерархия, бюрократия |
Желілер |
Басқарудың ұйымдық құрылымы |
Тікелей бағынушылық құрылымы |
Көлденең компаниялар, виртуалдық құрылымдар |
Ұйым қызметінің негізгі қағидасы |
Функционалдық тамалдану |
Интеграция, ең алдымен көлденеңнен, интеллектуалды серіктестік |
Бәсекелік артықшылықтың критикалық факторы |
Материалдық және қаржылық активтер (капитал) |
Интеллектуалды активтер (білім) |
Компания персоналы |
Функционерлер, құндылық фактор. Бағынушылар |
Потенциалды ресурстар (нақты қабілеттілік орталығы) жетістіктің негізі мен негізгі көзі. Кадрлық потенциал |
Персоналды күту |
Сұраныстарды қанағаттандыру |
Персоналдың сапалы өсуі |
Негізгі әрекет етуші тұлғалар |
Мамандар, кәсіптік мамандар |
Топтар, командалар, ең алдымен виртуалды |
Жетекшілік стилі |
Авторитарлық |
Координациялық, демократиялық (қызметкерлерді күшейтуге бағытталған, олардың қабілеттілігін арттыруға көмек беру) |
Мәселені қою |
Кім? |
Қалай? |
Билік көзі |
Қызметтік позиция |
Білім |
Қызмет |
Дербес |
Топтық |
Қателер |
Жоғалтулар |
Оқу көзі |
Ұйымдық құрылым бөлімшелерінің статусы |
Өзі жеткілікті және жабық бірліктер |
Бәріне жеткілікті белгілі ресурстар |
Нарықтар |
Ішкі |
Жаһандық |
Тиімділік |
Бағасы, табысы |
Уақыт, жылдамдық |
Компания қызметіне бағыттау |
Табыс, өндіріс тиімділігін арттыру |
Нақты тұтынушыны қанағаттандыру. Миссия |
Қоршаған ортамен байланыс |
Ортаның өзгеруіне әсер ету |
Басып озатын ұйымның өзгерістері |
Сапа |
Берілген нәтижеге жету. Клиент сұранысын қанағаттандыру |
Клиент сұранысын қалыптастыру |
Приоритет |
Нәтиже. Адам нәтижеге тәуелді. Ол міндеттерді орындаушы |
Адам. Нәтиже адамға байланысты. Ол – байлықтың негізі көзі. Персоналдың дамуы |
Персоналды дамыту белсенділігі қызметкерлерге деген талаптардың өзгеруіне трансформация процестерімен қамтылған.
Бұл өзгерістер төмендегілерге әсер етеді:
инновациялық қабілеттілік;
қақтығыстарды шешуге қабілетті болу;
топтық жұмысты ұйымдастыру.