28) Жеке тұлғаның еркіндігі.

«Жеке тұлға» түсінігімен қатар біздің қолданымымызда «тұлға», «дара тұлға» терминдері бірге жүр.Бұл түсініктердің әрқайсысы өз ерекшіліктерімен ажыратылады, бірақ бір-бірімен тығыз байланысты. Осылардың ішінде ең жалпыланған, көп қасиеттердің бірігуін - «адам» түсінігі қамтиды. Адам - өмір дамуының ең жоғарғы деңгейінің көрінісі, оғамдық еңбек барысының жемісі әрі табиғат пен әлеуметтік болмыс тұтастығын аңдататын тіршілік иесі. Алайда, адам әлеуметтік- тектік мәнге ие болғанмен, ол жалпы табиғат туындысы ретінде- дара адамдық сипаты жағынан жанды мақұлық дүниесіне бөлектенбейді. Дара адам - «homo sapiens» тектілердің өкілі,адамдық даму нышандарының иесі-нақты адам  Даралық-нақты адамның табиғи және әлеуметтік қабылдаған қайталанбас қасиеттері мен ерекшеліктері  «Жеке тұлға» түсінігіне байланысты ең алдымен адамның қоғамдық мәнді сапалары еленеді.Адамның әлеуметтік мәні оның қоғаммен байланысында қалыптасады да көрініс береді. Әрқандай қоғамға орай адамның қасиет, сапа өлшемері әрқилы келеді. Қоғам социологиясы нақты қоғамның психологиялық типін анықта отырады. Жеке адам көп сатылы құрылымға ие.Осыдан жеке адам психологиялық құрылымының ең жоғарғы да жетекші деңгейі қажеттік-себеп аймағы-жеке адамның бағыт-бағдарынан, оның қоғамға басқа тұлғаларға, өзіне қатынасынан және қоғамдық әрі еңбектік мідеттерінен туындайды.Сонымен бірге,жеке адам үшін мәндк құбылыс тек оның ұстанған бағыттары ғана емес, оның өз қатынас мүмкініктерін іске асыру қабілеті де үлкен маңызға ие.Ал, бұл өз кезегінде адамның іс-әрекеттік икемділігіне,оның қабілеті, білімі және есептілігіне, көңіл-күй, еріктік және ақыл-ой сапаларымен байланысып жатады. Адам өмірге дайын қабілет,мінез және қызығулары мен келмейді, бәрі-белгілі табиғи негізде адамның өмір барысында қалыптасады.Адам тәнінің негізі,яғни генотипі оның анатомиялық-физиялогиялық,психологиялық ерекшеліктерін, жүйе-жүйесінің қозғалысын белгілейді, биологиялық құрылым иесі-адам өткен әулеттердің білім, салт, заттай және рухани мәдениетті күйінде топталған өмір тәжіриебсін игерумен ғана жеке адамдар дәрежесіне көтеріледі. Жеке адам дамуы өз мүмкіндіктерін үздіксіз кеңітіп қажеттіліктерін арттырып берумен байланысты. Осы даму деңгейі  Нақты адамға тән болған қарым-қатынастар аймағымен өлшенеді даму дәрежесі мардымсыз тұлғаның адамаралық қатынастары да өте жәй,күнделікті тіршілік күйбеңінен аспайды.Ал даму деңгейі жоғары болған адам өзінің рухани мәртебелігімен, қоғамдық мәнді құндылықтармен ерекшеленеді.

29) «Қоғамның әлеуметтік құрылымы» түсінігі.

Әлеуметтік құрылым –қоғамдық еңбек бөлінісіне, өндіріс күштерінің және өндірістік қатынастардың деңгейіне байланысты қалыптасқан қауымдардың тұтастығы және олардың өзара тұрақты қатынастары. Әлеуметтік құрылым қатарына халықтың жас шамасына, жынысына, ұлтына, кәсібіне, жеріне т. б. ерекшеліктеріне байланысты шоғырланған топтары жатады. Әлеутеттік-таптық құрылым таптардан және сол таптардың құрылымына енбейтін әлеуметтік топтардың жиынтығынан тұрады.