Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
социология экзамен жауаптар.doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
932 Кб
Скачать
☆

22.Cән өнерінің әлеуметтік мәнін ашыңыз

Сәнөнері - бейнелеуөнерініңбірсаласы. Оладамдардықоршағанматериалдықортасынкөркембезендіретін, эстет.мәнгеиешығармалардантұрады. Сәнөнеріархитектуралықғимараттарды, бақ-паркқұрылыстарынсәндеуге (монументтіСәнөнері, архит. сәннақыштары, көркемқолтаңбалар, бедерлісуреттер, мүсіншелер, мозаиқалар, парктікмүсіндер, т.б.), қоғамдьпсжәнетұрмыстағызаттардыәрлеуге (сенжәнеқолөнерде), мерекелікжасаулардыайшықтауға, мұражайэкспозицияларыменкөрмелергеқойылатынбұйымдардыкөркемдеуге (безендіруөнерінде) қолданылады. Сәнөнерішығармаларытүтасбіркомпозициялықтуындылардың - алаңдардың, гүлзарлардың, парктердің, көшелердің, интерьердің, киімүлгілерініңбелгілібіререкшебөлшегіретіндеқызметаткарды. ҚондырғылыөнертуындыларынакарағандаСәнөнеріпайдаланылғанансамбльдердіңкөркінкөлемдік-кеңістікжағынанболсын, эстетикалықжағынанболсынкеңашады.ҚазақстандағыСәнөнеріөзініңбастаукөзінғасырларқойнауынаналады. ҚазіргікездеСәнөнеріөнердіңбарлықсаласындадерлікқолданылады.

23.Бүгінгі Қазақстандағы коррупциялық жағдайға әлеуметтік аномия ретінде көзқарасыңыз.

Қазақстан қоғамына коррупцияның дендеп еніп алғандығы туралы осы күнге шейін аз жазылған жоқ. Өз еліндегі жаппай белең алған коррупцияны жеңген мемлекеттердің тәжірибесіне сүйенсек, бұл келеңсіз құбылыспен тек жариялылық пен демократиялық жағдайда ғана күресуге болады. Қазақстан Журналистер Одағының төрағасы Сейтқазы Матаевтың айтуынша Қазақстанда коррупция тақырыбына батыл барып барып жүрген саусақпен санарлықтай ғана журналистер бар. Оның себебін Сейтқазы Матаев бұл тақырыпты қозғаған журналистердің түрлі келеңсіз жағдайға ұшырып жататындығымен байланыстырып отыр. Аномия — (гр. an- — жоқтық және гр. nomos — заң) қоғамның құндылықтар жүйесiндегi түбегейлi дағдарыстарды бiлдiретiн ұғым. Аномия өзiнiң төмендегiдей белгiлерiмен анықталады:

қалыптасқан құндылықтардың мәнін жоғалтуы салдарынан болатын ретсiздiк нормативтiк-баптық вакуум;

әлеуметтiк үйлесiмдiктiң жоғалуы,қоғамдағы құндылықтардың жиынтық бейнесiне айналған жеке тұлғалар беделiнiң жоғалуы;

адамдардың жоғары мұраттардан, өмiрлiк құштарлықтарынан айырылуы; мiнез-құлықтағы тұрақсыздық, өзiн-өзi өлтiрудiң көбейуi, т.б. Аномия терминiн ғылыми айналысқа енгiзген француз ғалымы — Э. Дюркгейм (1858-1917). Ол «Еңбектiң қоғамдық бөлiнуi» кiтабында аномия еңбек белiнiciнiң бұрмалануы нәтижесiнде пайда болады деп тұжырымдайды және оның себебiн мамандандыру кезiндегi адамдар арасындағы ынтымақтастық пен үйлесiмдiктiң жоғалуынан көредi. «Өзiн-өзi өлтiру» деген еңбегiнде Дюркгейм эгоистiк, альтуристiк және аномиялық суицидтердiң түлерiн атап өтедi. Соңғысы дәстүрлi шектеу нормалары шайқалған кезде ырықсыз құмарлықтан туындайды делiнедi. Шектелмеген тiлектер орындалмаған жағдайда адамдарда шешiмi жоқ тұйық дағдарыстар пайда болады. Аномия ұғымын қазiргi социологияда әpi қарай дамытқан американдық ғалым Р. Мертон (1910). Ол аномия мәселесін ауытқушылық әрекетпен байланысты қарастырады. Мұндай әрекет ұлғалық мақсаттарға заңды құралдармен жете алмайтын жағдайларда қалыптасады. Нақтылы мәдени жүйеде туындайтын мүдделер үстемдік етіп тұрған басқарушы және реттеуші тетіктерге қайшы келуі мүмкін. Аномия әсіресе, өтпелі қоғамдарда жиі кездеседі. Бұрынғы әдетке айналған бағдарлар жаңа талаптарға сәйкес құндылықтармен жылдам ауыстырыла бермейді. Мұндай қайшылықтар тұлғалар санасында ауытқушылық туғызуы мүмкін. 25.Қазақстандағы білім беру жүйесіндегі кредиттік технологияның әлеуметтік маңызын көрсетіңіз.

Кредиттік оқыту жүйесі – даралану, білім беру траекториясының білім ауқымын кредиттер түрінде есепке алу іріктелуі және даралану таңдамалылығы негізінде өз бетінше білім алу және білімді шығармашылықпен игеру деңгейін арттыруға бағытталған білім беру жүйесі. Кредиттік оқыту жүйесін енгізудің мақсаты – ҚР-ның білім берудегі ұлттық жүйесін әлемдік білім беру жүйесіне интеграциялау, халықаралық стандарттарға сай келетін дипломдарды конверциялануын, олардың ебек нарығында талап етілу жағдайларын қалыптастыру Кредиттік оқыту жүйесінің басты міндеттір: - білім көлемін сәйкестендіру; - оқытудың даралануы үшін жағдай туғызу; - білім алушылардың өздік жұмыстарының тиімділігі мен ролін күшейту болып табылады. Оқытудыңкредиттікжүйесініңтағыдабірайтакететінтиімдіерек­шелігі – олоқытубағдар­ла­маларынхалықаралықталаптарғасайсәйкестендіругемүмкіндікту­ғызып, білімгерлердіңбілімінбақылауменбағалауүшіннақтыкөрсеткіштеренгізген. Осыданбарыпжасмамандардыңхалық­аралықеңбекнарығынақатысумүмкіндігітуындайды. Білімберудіжетілдірудіңнегізгімақсаты – біздіңмамандардыңәлемдікталапқа, бәсекегеқабілеттіболаалатынынажағдайжасауболыптабылады. Сондықтан, дүниежүзіндегіжоғарыбілімжүйесініңдамутәжірибесінзерттеужәнеұлт­тықбілімберужүйесінхалықаралықсапастандарттарыныңталаптарынасәйкестендірубүгінгікүнніңкүрделімәселесіболыпотыр.