- •Seyid əhməd mahmudi
- •Müqəddimə
- •Birinci dərs
- •2. Dinin əsas dayaqları nədən ibarətdir?
- •Suallar
- •İkinci dərs dinə meylin səbəb və motivləri (1)
- •1. İnsan dinə, məzhəbə və Allaha e`tiqad bəsləməyə necə meyl göstərmişdir?
- •2. İnsanların dinə yönəlməsində cəhalət, qorxu və ictimai-əxlaqi ehtiyaclar nə kimi tə`sir göstərmişdir?
- •1. Cəhalət nəzəriyyəsi:
- •2. Qorxu nəzəriyyəsi:
- •3. Əxlaqi və ictimai ehtiyaclar nəzəriyyəsi:
- •Sual və tapşiriqlar
- •Dinə meylin səbəb və motivləri (2)
- •1. İqtisadi amillərin və cinsi ehtiyacların dinin formalaşmasında nə kimi rolu olmuşdur?
- •2. Bəxt və taleyə inamın dinə yönəlmənin səbəblərindən biri hesab etmək olarmı?
- •3. Dinə yönəlmənin əsas amilləri hansılardır?
- •4. Iqtisadi amil nəzəriyyəsi:
- •5. Cinsi nəzəriyyə: (freydizm)
- •6. Bəxt nəzəriyyəsi:
- •Sual və tapşiriqlar
- •İbtidai dinlər (1) fetişizm və animizm
- •1.Fetişizm;
- •2.Animizm;
- •3.Totemizm.
- •1. Fetişizm
- •2. Animizm
- •Animizm ilə fetişizmin fərqi
- •Ərəbistan yarimadasinda animizm
- •Sual və tapşiriqlar
- •Beşinci dərs
- •İbtidai dinlər (2)
- •3. Totemizm
- •Totemizmin əsas prinsipləri
- •V) Tabu: (Taboo)
- •Qədim və müasir totemlər
- •2. Manaya e’tiqad
- •3. Sehr və cadu
- •4. Tabuya e’tiqad
- •5. Təmizlənmə və paklandirma
- •6. Diri zənn etmə
- •7. Təbiətə sitayiş
- •8. Qurbanliq
- •9. Ölülərə hörmət qoyulmasi
- •10. Insan, təbiət və varliq ruhunun vəhdəti
- •11. Varliq aləminin mənşəyinə qovuşmaq meyli
- •12. Eşq və sitayiş
- •13. Əbədiyyətə e`tiqad
- •14. Ixtiyar və seçki
- •Sual və tapşiriqlar
- •Mütaliə üçün bir ibtidai cəmiyyətin tədqiqi
- •Yeddinci dərs
- •Veda dini (1)
- •Veda ayininin tarixi
- •Veda mə`budlari
- •1. Çoxallahlıq:
- •2. Kollektiv mə`budlar;
- •3. Monoteizm.
- •Sual və tapşiriqlar
- •Səkkizinci dərs
- •Veda ayini (2) müqəddəs kitablar - veda
- •1. Riqveda:
- •İstər çox güclü qərb fatehləri olsun və istərsə də şərqin müzəffərləri!
- •İndra xilas etməkdə güclü və kömək etməkdə bağışlayandır!
- •2. Yacurveda:
- •3. Samaveda:
- •4. Asarvaveda:
- •Sual və tapşiriqlar
- •Doqquzuncu dərs brahman ayini (1)
- •Veda ayinindəki dəyişikliklər
- •İdeoloji dəyişikliklər
- •1. Brahmana e`tiqad:
- •5. Mukşa (nicat yolu)
- •Sual və tapşiriqlar
- •3. Müqəddəs kitablar
- •Sual və tapşiriqlar
- •Caynizm ayininin banisi
- •Mə`buda e`tiqad
- •Civa və aciva
- •Karma və samsara
- •Əxlaq və rəftar prinsipləri (normalari)
- •Polemika və tədqiqat
- •Buddizm (1) budda
- •Suallar
- •Buddizm (2)
- •Karma və samsara
- •Müqəddəs kitablari
- •Həyatin dörd məqsədi
- •Nicat yollari
- •Mə`budlarin həyat yoldaşlari
- •2. Ibadət və pərəstiş
- •4. Qanqa çayi
- •5. Brahman
- •Polemika və tədqiqat
- •İyirmi üçüncü dərs siqh ayini (1)
- •Siqh ayinini formalaşdiran zəminlər
- •Nanakin təbliğat metodu
- •2. Allahi zikr etmək
- •Sual və tapşiriqlar
- •İyirmi dördüncü dərs siqh ayini (2)
- •1. Tovhid:
- •3. Insan və dünya
- •4. Ibadət
- •5. Qrant
- •Sual və tapşiriqlar
- •İyirmi beşinci dərs tao ayini (1)
- •Tao ayinin kökləri
- •B) taoizmdə sehrkarliq
- •C) taoizmin dini yönləri
- •Suallar
- •İyirmi yeddinci dərs konfusion ayini
- •Konfusion barəsində
- •Konfusion ayininin əsas mənbələri
- •Konfusion ayininin formalaşma zəmini
- •Konfusion əxlaqi
- •Konfusion ayininin əqidələri
- •Sual və tapşiriqlar
- •İyirmi doqquzuncu dərs şinto ayini
- •Şintonun mə`nasi
- •Əsaslari və e`tiqadlari
- •Dini dəyişikliklər
- •Dini ayin və mərasimlər
- •Sual və tapşiriqlar
- •Otuzuncu dərs zərdüştilik (1) müqəddimə
- •Zərdüştiliyin tarixçəsi
- •Muğan dini
- •Mehrpərəstlik, yaxud mitraizim
- •Sual və tapşiriqlar
- •Otuz birinci dərs zərdüştilik (2)
- •Peyğəmbərliyə seçilmə
- •Sual və tapşiriqlar
- •Otuz ikinci dərs zərdüştiliyin əqidələri
- •1. Tövhid, yoxsa ikilik?
- •2. Dominu:
- •3. Axirət:
- •Sual və tapşiriqlar
- •Otuz üçüncü dərs avesta
- •İkinci hissə: «Vistert»
- •Suallar
- •Otuz dördüncü dərs zərdüştiliyin dini ayinləri
- •1. Odun müqəddəs sanılması:
- •6. Ölülərin dəfn mərasimi:
- •1. Sənəviyyani Məzdai:
- •2. Məsxiyyə:
- •3. Zərvaniyyə:
- •2. Yeni dinlər
- •1. Manvi ayini:
- •2. Məzdəki ayini:
- •3. Məsihilik:
- •4. İslam dini:
- •3. Siaysi dəyişikliklər
- •Suallar
- •Otuz altinci dərs bəni-israil qövmü
- •Sual və tapşiriqlar
- •Otuz yeddinci dərs həzrət musa (ə) təvəllüdü və uşaqliq illəri
- •Cavanliği və ailə qurmasi
- •Peyğəmbərliyə çatmasi
- •Suallar
- •Otuz səkkizinci dərs
- •İman gətirib imanlarını zülmlə qarışdırmayanlar əmin-amanlıqdadırlar. Haqq yola yönəlmişlər də onlardır!
- •Seçilmiş qövm
- •Suallar
- •Qirxinci dərs yəhudi ayinləri və ixtilaflari
- •Şənbə günü mərasimi
- •Bayramlar
- •Yəhudi əxlaqi
- •Sual və tapşiriqlar
- •Qirx birinci dərs tövrat
- •Sual və tapşiriqlar
- •Qirx ikinci dərs təlmud
- •Təlmudun yazilmasi
- •Təlmud tə’limlərindən bə’zi nümunələr
- •Sual və tapşiriqlar
- •Qirx üçüncü dərs yəhudi firqələri
- •1. Fərisyun
- •2. Səduqiyyun
- •3. Samiriyyun
- •4. Isiniyyun
- •5. Qurravun, yaxud ənaniyyun
- •Sual və tapşiriqlar
- •Qirx dördüncü dərs sionizm
- •Sionizm necə yaranmişdir?
- •Sionist tərzi-təfəkkürü
- •Sabe kəlməsinin lüğət mə’nasi
- •Dini əsaslari
- •Müqəddəs kitablari
- •Firqələr
- •Ayinlər və hökmlər
- •Suallar və tapşiriqlar
- •Qirx altinci dərs məsihilik müqəddimə
- •İsanin (ə) zühur etdiyi əsr
- •Suallar
- •Qirx yeddinci dərs
- •Qur’an nöqteyi-nəzərindən həzrət məryəm (ə)
- •Qur’an nöqteyi-nəzərindən həzrət isa (ə)
- •İncil nöqteyi-nəzərindən həzrət isa (ə)
- •Pulsun ifa etdiyi rol
- •Məsihi mənbələrində tövhid və təslis
- •Tənqidlər və mülahizələr
- •Üçüncü mehvər həzrət məsihin mühakiməsi
- •Suallar
- •Əlli birinci dərs məsihiliyin əxlaqi
- •Asimani mələkut üçün hazirliq
- •İnsanlara məhəbbət
- •Riyakarliqdan uzaq olmaq
- •Suallar
- •Əlli ikinci dərs məsihiliyin dini qayda-qanunlari və mərasimləri
- •2. Qüvvəyə mindirmə:(Tənfiz)
- •3. Tövbə mərasimi:
- •4. Rəbbani gecə:
- •5. Tədhin: (yağ sürtmə).
- •6. İzdivac:
- •7. Vürud ayini:
- •Suallar
- •1. Mətta İncili:
- •2. Marqos İncili:
- •3. Luka İncili:
- •4. Yuhənna İncili:
- •5. Rəsulların əməlləri:
- •Suallar
- •Rahiblik (tərki dünyaliq) müqəddimə
- •Tarixçəsi
- •Qərbdə rahiblik
- •Suallar
- •Əlli beşinci dərs məsihi məzhəbləri (1)
- •Məsihilikdə məzhəb və firqələrin yaranma səbəbləri
- •Ortodoks (orthodox)
- •Protestant (protestant)
- •Sual və tapşiriqlar
- •Əlli yeddinci dərs məsihi firqələri (1)
- •Protestant firqələri
- •1. Kalunistlər
- •2. Anaba petistlər
- •3. Nankonfurmistlər
- •4. Piveritenlər
- •5. Kəvikirlər
- •6. Pitistlər
- •Nurmunlar
- •Yəhüvəh (şahidlər)
- •Sual və tapşiriqlar
Sual və tapşiriqlar
1. Yəsui firqəsi necə bir təşkilata malik idi?
2. Yəsui firqəsinin ruhani qaydaları necədir?
3. Yəhuvəh şahidlərinin nəzərində həzrət İsanın yenidən zühur etməsindən qabaq mö’minlərin vəzifəsi nədir?
4. Yəhuvəh şahidləri dünyanın axırı haqda necə fikirləşirlər?
5. Munizm firqəsinin e’tiqadları hansılardır?
Mormunların əqidəsini bəyan edin.
1 Məsələn, dində deyilmir ki, Allah-Təala göydən su tökür və nəticədə yağış yağır; qeyd olunur ki, günəşin hərarəti və istiliyi nəticəsində dənizlərin və okeanların suyu buxarlanır, səmada bulud şəklinə düşür, küləklər buludları müxtəlif istiqamətlərə aparır və nəhayət bütün proseslər başa çatdıqdan sonra yağış yağır. Amma bütün bu ünsürlərə və mərhələlərə təsir qüvvəsi Allahdandır. (Tərcüməçi)
1 Brahman ayinində ictimai sistemin ən yüksək təbəqəsidir.
2 Brahman ayinində ictimai sistemin ikinci təbəqəsidir.
3 Brahman ayinində ictimai sistemin üçüncü təbəqəsidir.
4 İtin, canavarın, donuzun qarnında, yaxud cəmiyyətin aşağı təbəqəsindən olan bir qadının bətnində.
1 Aşağı elm dedikdə brahmanin təzahürlərini tanımaq və ona necə ibadət etməyi bilmək nəzərdə tutulur.
1 Həcc-17.
1 Əli Əsğər Hikmət, «Tarixi ədyan».
2 Pur Davud, «Yaddaşthaye qasaha».
1 Zərdüştlərin müqəddəs kəməri.
1 (ar.si.zənd. Tülu və ğürubu zərdüştgəri, tərcümə: Teymur Qadiri).
1 Peydayiş sifri, 32-ci bab, 24-32-ci ayələr.
2 Sami qövmünün bir şaxəsidir ki, Misirin fir’onları və qəbilələri həmin şaxayə mənsub edilir.
1 Bəqərə-49, Ə’raf-141, İbrahim-6.
2 Maidə surəsi 20-26-cı ayələr.
3 Qur’ani-kərim, Nisa-154, Ə’raf-160 və 171, Bəqərə-57 və 60.
4 Bəqərə-61.
5 Ə’raf-248, Taha-85, 95.
1 Bəqərə-259.
2 Tövbə-30.
1 Qəsəs-7.
2 Taha-38-39.
1 Qəsəs-12.
2 Taha-40.
1 Qur’ani-kərim, Qəsəs surəsi 15-28-ci ayələr.
2 Taha-44.
1 Nisa-163.
1 Ən’am-79-86.
2 Bəqərə-130-133.
3 Taha-50.
4 Taha-98.
5 Sifri xuruc, 3-cü bab, 6-cı ayə.
1 Sifri xuruc, 3-cü bab, 13-16-cı ayələr.
2 Sifri xuruc, 6-cı bab, 3-cü ayə.
3 Sifri xuruc, 4-cü bab, 9-11-ci ayələr.
4 Sifri xuruc, 25-ci bab, 8-ci ayə.
1 Sifri xuruc, 32-ci bab, 14-cü ayə.
2 Kitabi əvvəli Səmuil, 15-ci bab, 10-cu ayə.
1 Bəqərə-55.
2 Nisa153.
3 Ə’raf-142.
4 Ə’raf-151.
1 Sifri xuruc, 32-ci bab, 1-9-cu ayələr.
2 Can.Bi.Nas «Tarixi cameyi ədyan» 13-cü fəsil.
3 Saffat, 123-125.
4 İrmiya Nəbi kitabı, 2-ci bab, ayə 4-5.
1 İrmiya Nəbi kitabı, 5-ci bab, 19-cu ayə.
2 Kitabi əvvəl padşahan, 12-ci bab, 23-26-cı ayələr.
1 Bəqərə-96.
2 Mu’min-39,40.
1 Maidə-13 və 14, Nisa-46.
2 Bəqərə-79.
3 Sifri-peydayiş, 9-cu bab, 19-25-ci ayələr.
1 Sifri-peydayiş, 19-cu bab, 31-32-ci ayələr.
2 Sifri-xuruc, 32-ci bab.
3 Padşahların birinci kitabı 11-ci bab.
4 Sifri peydayiş, 32-ci bab, 25-32-ci ayələr.
1 Əcad Nohihəz, səhyun həkimlərinin protokolları, doktor Əhməd Şəlbi: Müqari nətl ədyan 1-ci cild, Əl-yəhudiyyə, Qazi Məhəmməd Fərid, Ən-nişatus-sirriyyil-yəhudiyyi.
1 Tövbə-130) (İbni Həzm, Əl-fəsli fil-miləli vəl əhvai vən-nihəl, 1-ci cild.
1 Yəhudilərin nəzərində müqəddəs sayılan bir dağın adıdır ki, Beytül-müqəddəsin yaxınlığında yerləşir.
1 o zaman dünya sionist təşkilatının rəhbərlərindən biri idi.
2 “Durnəmayi xavərmiyanə” jurnalı, 1978-ci il səh-341.
3 Sanbi-tayms jurnalı.
1 Birinci protokoldan.
2 Birinci protokoldan.
3 Birinci protokoldan.
1 Birinci protokoldan.
2 Birinci protokoldan.
3 Üçüncü protokoldan.
4 Beşinci protokoldan.
5 Altıncı protokoldan.
1 Bəsrə ətrafında Fərat çayının sahillərində.
1 Bəqərə-136.
2 Nisa-136.
3 Bəqərə-285.
4 Bəqərə-128-130-131, Ali-İmran-67-68, Yunis-72-84, Maidə-111, Yusif-101 və Qəsəs-50-53.
1 Nisa-46.
2 Bəqərə-59.
3 Bəqərə-75.
4 Bəqərə-79.
5 Ən’am-91.
1 On üçüncü dərsdə bunun nümunələri verildi.
1 Ali-İmran-35.
2 Ali-İmran-36.
3 Ali-İmran-37.
1 Ali-İmran-42.
2 Mu’minun-50.
3 Məryəm surəsi, 16-26-cı ayələr.
4 Ənbiya-91, Mö’minin-50.
5 Ali-İmran-45.
6 Maidə-110.
1 Məryəm-29.
2 Məryəm-30.
3 Ali-İmran-49.
4 Mətta İncili, birinci fəsil, 18-25-ci ayələr.
1 Markos birinci bab, 9-13-cü ayələr.
1 Əhdi-cədid, Rəsulların işləri, 23-cü bab, 6-cı ayə.
2 Əhdi-cədid, filiplər, 3-cü bab, 596-cı ayə.
3 Əhdi-cədid, Ğülatlar, birinci bab, 14-15-ci ayələr.
4 Rəsulların işləri, 7-ci bab, 58-ci ayə.
5 8-ci bab, 1-ci ayə.
6 8-ci bab, 1-3-cü ayələr.
1 Rəsulların işləri, 9-cu bab, 1-6-cı ayələr.
2 Rəsulların işləri, 9-cu bab, 19-20-ci ayələr.
3 Rəsulların işləri, 13-cü bab, 9-cu ayə.
4 Ğulatiyan, 1-1.
5 Ğulatlar, 1-ci bab, 11-12-ci ayələr.
6 Rəsulların işlər, 9-cu bab, 28-ci ayə
1 1-ci Timu tavus, 6-cı bab, 20-21-ci ayələr.
2 Ğulatlar, 1-ci bab, 6-9-cu ayələr.
3 Can-nas, tarixi cameyi ədyan, 15-ci fəsil.
1 Kulilər, 1-ci fəsil, 15-171-ci ayələr.
2 İbranilər, 10-cu fəsil, 10-cu ayə.
3 Rəsulların işləri, 11-ci fəsil, 26-cı ayə.
1 Siryani dilində əsl yaxud şəxs mə’nasına olan üqnum deməkdir.
1 Henri Tisen, İlahiyyati məsihi, Can Van vurd, Bizim «Allahımız İsa Məsih» kitabı.
2 Markos, 12-ci bab, 28-30-cu ayələr.
1 Maidə-73.
2 Nisa-171.
1 Buş və başqaları, cahani məzhəbi, 2-ci cild, Əbdürrəhim Güvahinin tərcüməsi.
2 Əhdi-cədid, rumlular, 5-ci fəsil.
3 Markos, 10-cu fəsil, 44-45-ci ayələr.
1 Yuhənna, 3-cü fəsil, 15-17-ci ayələr.
2 Rumlular, 5-ci fəsil, 8-10-cu ayələr.
3 Sifri-təsniyə, 24-cü fəsil, 16-cı ayə.
1 Əhdi-cədid, Markos, 16-cı fəsil.
2 Əhdi-cədid, Əfsəsilər, 1-ci fəsil, 20-23-cü ayələr.
3 Əhdi-cədid, Yuhənna İncili, 5-ci fəsil, 22-ci ayə.
1 Məryəm-30-32.
2 Maidə-82.
1 Mətta, 9-cu fəsil, 1-3-cü ayələr.
2 Markos, 1-ci fəsil, 15-16-cı ayələr.
3 Luka İncili, 3-cü fəsil, 5-6-cı ayələr.
1 Luka, 14-cü fəsil, 25-27-ci ayələr.
2 Luka, 9-cu fəsil, 57-62-ci ayələr.
3 Luka, 6-cı fəsil, 27-32-ci ayələr.
4 Mətta, 5-ci fəsil, 38-41-ci ayələr.
1 Mö’minin-96, Fussulət-34.
2 Göz göz müqabilində, diş diş müqabilində; Qur’ani-Kərim, Maidə-45.
3 Mətta, 23-cü fəsil, 15-25-ci ayələr.
1 V.M. Müller; Roma və İran imperatorluğunda qədim kilsənin tarixi.
2 Ali-İmran 3-4.
3 Məryəm-30.
1 9-cu fəsil, 20-ci ayə.
1 Burintilərin əvvəli, 7-ci fəsil.
2 Luka, 14-cü fəsil, 25-27-ci ayələr.
1 «Buş və başqaları» «Din dünyası» 2-ci cild, Əbdürrəhim Güvahinin tərcüməsi
2 Buş və başqaları «Dinlər dünyası» 2-ci cild.
3 onların ən görkəmli şəxsiyyəti Marten Lüter idi.
1 Hüseyn Tofiqyan, «Dünyanın mövcud dinlərinə bir baxış».
1 Qərblilər bu dövrü «qaranlıq əsr» adlandırırlar; bu illər son dərəcə gerilik, tənəzzül və irtica ilə xarakteriza olunur.
1 Buş və başqaları, Cəhani məzhəbi, 2-ci cild, Əbdürrəhim Güvahinin tərcüməsi.
