Тақырып: Біріншілік және екіншілік иммунжетіспеушіліктер. Вакцинопрофилактика. Вакцина жасаудың қазіргі принциптері.

Оқу сағат саны – 6

Тақырып өзектілігі:

Иммунодефициттер деп организмнің қалыпты иммунитеттік статусының бұзылуын айтады. Иммунжетіспеушілік науқастар көптеген ауыр науқастардың (әсіресе балаларда) себебі болаалады.

Жіктелуі. Иммунжетіспеушілік күй бірінші реттік және екінші реттік болып бөлінеді. Бірінші реттік иммунжетіспеушілік күй генетикалық тағайындалған иммунитет жүйесінің жетіспеушілігі. Екінші реттік ИЖ паразиттік инфекциялар (протозои, гельминттер) және вирустар әсерінен пайда болады. Сонымен қатар ИЖ гуморальдық, клеткалық немесе аралас түрде жүруі мүмкін. ИЖ-ті клеткалар популяциясының өзгеруі бойынша және иммунитет жүйесін реттеуші механизмдердің өзгеруі бойынша да жіктеуге болады. ИЖ күй тууында Тх менТс қызметінің өзгеруінің көп маңызы бар. Тх қызметі төмендегенде, В- клеткалар саны жеткілікті болса да гипогаммаглобулинемия жүріп, IL- 2 аз синтезделеді.

СПИД Тх жұмысын тікелей тоқтатады. Тх қызметінің артуы Кавасаки синдромына әкеп соғады. Лимфа түйіндері жарақаттанады.

Тс қызметі төмендегенде, аутоиммундық ауралар пайда болады.

Тс қызметі күшейгенде вариабелді ИЖ Т клеткалық лейкоз науқастарының шығуына жол ашылады.

Сабақтың мақсаты.

Студент білу керек:

• біріншілік және екіншілік ИТЖ туралы түсінік, жіктелуі;

• біріншілік және екнішілік ИТЖ патогенезі, клиникалық көріністері, лабраториялық диагностика принциптері;

• иммундық статусты бағалау принциптері және бұзылыстарды анықтау;

• макрофагтық, жасушалық, гуморалдық, сондай ақ комплемент жүйесінің бұзылыстарынан болатын клиникалық көріністердің ерекшеліктері.

Студент істей алуы тиіс:

• аурудың кезеңіне қарай иммундық зерттеулер нәтижесін сараптау;

• әртүрлі иммунопатологиялық күйлерде иммунограмма көрсеткіштерін сараптау;

• науқастарды қарау және ауру тариыхын жүргізу.

Сабаққа дайындық үшін сұрақтар:

1. Иммунжетіспеушілік күйлердің жіктелуі

2. Біріншілік иммунжетіспеушіліктердің анықтамасы

3. Гуморалдық иммунитет жетіспеушілігінен дамитын аурулар

4. Жасушалық иммунитет жетіспеушілігінен дамитын аурулар

5. Біріккен Т және В- иммунжетіспеушіліктер

6. Фагоцитоз жүйесінің жетіспеушілігінен дамитын аурулар

7. Комплемент жүйесінің жетіспеушілігінен дамитын аурулар

8. Брутон ауруы, спецификалық декет, дефекттің орналасуы, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

9. Жалпы өзгергіш (вариабелдік) гипогаммаглобулинемия, спецификалык дефект, дефекттің орналасуы, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

10. Балалардағы транзиторлы гипогаммаглобулинемия, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

11. Дисгаммаглобулинемия, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

12. Ди-Джорджи синдромы, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

13. Созылмалы шырышты-тері кандидозы, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліхтері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

14. Ауыр біріккен иммунжетіспеушіліктің Х-тәуелді түрі, спецификалық дефект

15. Ауыр біріккен иммунжетіспешіліктің аутосомды-рециссивті түрі, спецификалық дефект, клиникалык ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

16. Луи-Бар синдромы, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

17. Вискотт-Олдрич синдромы, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

18. Иммуноглобулин М дәрежесінің жоғарылуымен жүретін иммунжетіспешіліктер

19. Созылмалы грануломатоз, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

20. Хедиак-Стейнбринк-Хигаси синдромы, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

21. Джоба синдромы, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

22. Адгезия молекуласы экспрессиясының жетіспеушілігі, спецификалық дефект, клиникалық ерекшеліктері, иммундық-лабораториялық зерттеулер, емі.

23. Комплемент компоненттерінің жетіспеушілігі (туа біткен және жүре пайда болған ангионевротикалық ісіну)

24. Екіншілік иммунжетіспеушіліктің анықтамасы

25. Екіншілік иммунжетіспеушіліктің жіктелуі

26. Екіншілік иммунжетіспеушіліктің пайда болу себептері

27. Иммунжетісеушіліктің бар екенін анықтайтын белгілер

28. Иммундық-лабораториялық зерттеу жоспары

29. Аутоиммундық аурулар анықтамасы

30. Жүйелі қызыл жегі, иммунопатогенезі, клиникасы, диагнозы, емі.

31. Ауры миастения, иммунопатогенезі, клиникасы, диагнозы, емі

32. Рассенный множественный склероз, иммунопатогенезі, клиникасы, диагнозы, емі

33. Ревматоидты артрит, иммунопатогенезі, клиникасы, диагнозы, емі

Тақырып бойынша тест сұрақтары

1.ИЖК кезінде болатын бұзылыстарға жатпайды:

А. В-жасушалардың төмендеуі

Б. Т-жасушалардың төмендеуі

В. Лейкоциттердің көбеюі

Г. Т жэне В-жасушалардың болмауы

2.Бірінішілік ИЖК түрлеріне жатпайды:

А. Т жэне В-тэуелді

Б. Біріккен

В. Ақуыздар алмасуының бұзылуы

Г. Фагоцит жүйесінің бұзылуы

3.Екіншілік ИЖК мына факторлардың эсерінен болады:

А. Жүқпалы аурулар

Б. Гормоналды дисбаланс

В. Дұрыс емес түрмыс қалпы

Г. Радиация

Д. Барлығы

4.Гуморалық жүйе жетіспеушілік ауруына жатады:

А. Брутон ауруы

Б. ИгА селективті жетіспеушілігі

В. Ди-Джорджи синдромы

Г. Вискотт-Олдрич синдромы

5.Жасуша жүйе жетіспеушілік ауруына жатады:

А. Брутон ауруы

Б. ИгА селективті жетіспеушілігі

В. Ди-Джорджи синдромы

Г. Вискотт-Олдрич синдромы

6.Т және В-лимфоциттер біріккен жетіспеушілігне жатады:

А. Брутон ауруы

Б. ИгА селективті жетіспеушілігі

В. Ди-Джорджи синдромы

Г. Вискотт-Олдрич синдромы

7. Хедиака-Хигаси сиңдромында мына жетіспеушілік байқалады:

А Жасушалык

Б. Гуморалдык

8. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

8.Вискотт-Оддрич синдромында мына жетіспеушілік байқалады:

А. Жасушалық

Б. Гуморалдық

В. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

9.Луи-Бар синдромында мына жетіспеушілік байқалады:

А. Жасушалық

Б. Гуморалдық

В. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

10.Ди-Джорджи синдромында мына жетіспеушілік байқалады:

А. Жасушалық

Б. Гуморалдық

В. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

11.Брутон ауруында мына жетіспеушілік байқалады:

А. Жасушалық

Б. Гуморалдык

В. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

12.Гуд синдромында мына жетіспеушілік байкалады:

А. Жасушалық

Б. Гуморалдық

В. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

13.Гитлин синдромында мына жетіспеушілік байқалады:

А. Жасушалық

Б. Гуморалдык

В. Комплемент жүйесі

Г. Фагоцитоз жүйесі

Д. Біріккен

14.Біріккен жетіспеушілік мына кызметтің бүылуымен сипатталады:

А. Т жэне В лимфоциттердің

Б. Фагоцитоз жүйесінің

В. Комплемент жүйесінің

Г Барлығы

15 .Жасушылық иммундық реакииялардың жетіспеушілігінде мынадай

өзгерістер байқалады:

А. Жасуша жүйесінде

Б. Гуморалыдқ жүйеде

В. Фагоцитозда

Г. Комплемент жүйесінде

16.Гуморалдық иммундық реакциялардың жетіспеушілігінде мынадай өзгерістер байқалады:

А. Жасуша жүйесінде

Б. Гуморалдық жүйеде

В. Фагоцитозда

Г. Комплемент жүйесінде

17.Иммундық статусты бағалаудың бірінші деңгейіне жатпайды:

А. В-лимфоциттердің санын анықтау

Б. ИгА, М, Одэрежесін анықтау

В. Комплемент белсенділігін анықтау

Г. Т лимфоциттер субпопуляцияларын анықтау

18. Иммундық статусты бағалаудың екінші деңгейіне жатады:

А. В-лимфоциттердің санын анықтау

Б. ИгА, М, Одэрежесін анықтау

В. Комплемент белсенділігін анықтау

Г. Т лимфоциттер субпопуляцияларын анықтау

19.Аутоиммундық аурулар негізінде мынадай өзгерістер болады:

А. Қышқыл-сілті тепе-тендігінің бүзылуы

Б. Иммунологиялық гомеостаздың бұзылуы

В. Негізгі алмасудың бұзылуы

Г. Барлығы

20.Жаңа антигендік комплекстерге антиденелердің түзілуін күшейтетін заттар:

А. Эндогенді заттар

Б. Экзогенді заттар

В. Лейкоциттер

Г. Эритроциттер

21.Жүйелі қызыл жегінің клиникалық көріністерін көрсетіңіз:

А. Дерматит

Б. Плеврит

В. Артрит

Г. Нефрит

Д. Барлығы

22.Жуйелі қызыл жегінде мына фактордың табылуы өте тэн:

А. Ревматоидты фактор

Б. Сиал қышқылы

В. LЕ-жасушалар

Г. Антистрептомицин-О

23. LЕ-жасушалар дегеніміз - бұл:

А. Антиденелер

Б. Иммундық комплекстер

В. Антигендер

Г. Макрофагтар, лейкоцит ядросын жұып алған фагоцит

24. Жүйелі қызыл жегінің патогенезінде маңызды орны бар:

А. Антиденелер

Б. Иммундық комплекстер

В. Антигендер

Г. Макрофагтар, лейкоцит ядросын жұып алған фагоцит

25.Аутоиммундық гемолитикалық анемия сипатталады:

А. Лейкоцттер санының азаюы

Б. Эритроциттер санының азаюы

В. Макрофагтар санының азаюы

Г. Ретикулоциттер санының азаюы

26. Аутоиммундық гемолитикалық анемгоща қанды зерттегенде байқалады:

А. Нормохромды анемия

Б. Ретикулоцитоз

В. Лимфопения

Г. Гипербилирубинемия

Д. Барлығы

27.Гемолитикалық анемияда аутолимфоцитотоксиндер мына қызметтерді тежейді:

А. Т-хелперлердің

Б. Т-супрессорлардың

В. Макрофаггардың

Г. Барлығы

28.Целиакияда патологиялык процеске ұшырайды:

А. Жүек

Б. Өкпе

В. Ащы ішек

Г. Бүйрек

29.Целиакияда организмге жетспейді:

А. Пепсиндер

Б. Мальтазалар

В. Пепсидазалар

Г. Глюкоза

Ақпарттық-дидактикалық блок.