- •Алматы, 2014
- •Силлабус
- •1.1 С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық Медицина Университеті
- •1.7 Оқытушылар туралы мәліметтер
- •2013-2014 Оқу жылы
- •Онкология, маммология және сәулемен емдеу кафедрасы
- •2013-2014 Оқу жылы
- •1.8. Хабарласу жүйесі
- •2.3.Пәннің міндетттері:
- •2.4.Оқытудың соңғы нәтижелері
- •2.Бағдарлама:
- •2.7.Тақырыптық жоспар.
- •2.7. Акушерия және гинекология бойынша дәрістер жоспары Дәрістердің тақырыптық жоспары
- •Онкогинекология пәні бойынша дәрістің тематикалық жоспары
- •Гинекология пәні бойынша тәжірибелік сабақтардың тақырыптық жоспары
- •Жалпы гинекология
- •№8 Блок
- •Онкогинекология пәні бойынша тәжірибелік сабақтың тақырыптық жоспары
- •Акушерия пәні бойынша сөж-ң тематикалық жоспары
- •Онкогинекология пәні бойынша сөж- ге арналған тапсырмалар
- •Онкология
- •2.6 Пәннің қысқаша мазмұны.
- •2.7.Тематикалық жоспар Дәрістің тематикалық жоспары
- •Тәжірибелік сабақтың тақырыптық жоспары.
- •2.8. Студенттің өзіндік жұмыстарына тапсырма (сөж) Студенттің өзіндік жұмыстарын жасау жоспары (сөж)
- •2.10. Оқыту әдістері.
- •Студенттердің білімін бақылау технологиясы
- •Студенттердің рейтинг бағасы күнделікті ағымдағы және аралық бақылау бағаларының есебінен шығарылады.
- •Емтиханды жүргізу және бағалау технологиясы
- •Тәртіп үшін берілген студентттің жинақтау бағасы
- •Қр Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты бойынша білімді бағалау критерийлері 5.03.06-2006ж . «қр Білім жүйесі » 26.08.2006ж. Бойынша Жоғарғы оқу орындарында білімді бағалау
- •Бағалау критерийлері:
- •III. Тәжірибелік дағдыларды меңгеру – жоғарғы балл - 35 балл
- •Науқасты қарап тексерудегі критериийлерді бағалау Бағалау шкаласы
- •Зертханалы-аспаптық зерттеу мәліметтердің интерпретациясы бойынша критерийді бағалау Бағалау шкаласы
- •Клиникалық диагноздың негізделуі бағасының критерийлері
- •IV. Қорытынды бақылау ( ситуациялық жағдайлардың шешілуі ) – жоғарғы балл -20 балл
- •1.Клиникалық жағдайлық есепті бағалау критериі
- •2. Емдеу сызбасы бойынша бағалау нұсқасы.
- •3. Диагностика алгоритмін бағалау критериі
- •Тестті бағалау критерийі
- •1.3. Дәріс кешені
- •1.4. Тәжірибелік сабақтардың методикалық нұсқаулар құрылымы
- •1.5.Студенттердің оқытушылар басқаруымен өзіндік жұмыстардың методикалық нұсқаулар құрылымы.Соөж.
- •2. Сабақтың мақсаты:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •5. Оқудың және сабақ оқытудың әдісі:
- •6. Қолданылған әдебиеттер:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •5. Оқудың және сабақ оқытудың әдісі:
- •Глоссарий
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, ситуационды есептер)
- •Оқыту тапсырмалары:
- •7. Әдебиет
- •Глоссарий
- •6.Таратылатын материал:
- •7. Әдебиет
- •1. Тақырып: Репродуктивті денсаулық. Репродуктивті құқық. Сексуальды құқық. Жанұяны жоспарлау жайлы түсінік. Контрацепция. Аборттың алдын алу.
- •1. Тақырып: Репродуктивті денсаулық. Репродуктивті құқық. Сексуальды құқық. Жанұяны жоспарлау жайлы түсінік. Контрацепция. Аборттың алдын алу.
- •7. Әдебиет
- •7. Бақылау: тесттер (алғашқы және қорытынды білім деңгейі)
- •4Сабақ. Жанұяны жоспарлау жайлы түсінік. Контрацепция. Аборттың алдың алу
- •Глоссарий
- •20. Хирургиялық стерилизация- хирургиялық араласулар болып табылады, нәтижесінде адам ұрпақ өрбіту қабілетінен айырылады.
- •1. Тақырып: Жүктілік физиологиясы. Жүктілік кезіндегі әйел ағзасындағы өзгерістер. Жүктілік диагностикасы. Жүкті әйелді тексеру әдістері.
- •6) Аралық бақылау (тестілеу)
- •Глоссарий
- •1. Тақырыбы: Ерте токсикоздар. Жүктілікпен байланысты гипертензиялар. Преэклампсия және эклампсия кезіндегі шұғыл терапия принциптері.
- •5. Оқу және оқыту әдістері:
- •6. Әдебиеттер:
- •1. Тақырыбы: Ерте токсикоздар. Жүктілікпен байланысты гипертензиялар. Преэклампсия және эклампсия кезіндегі шұғыл терапия принциптері.
- •Глоссарий
- •1. Сабақтың тақырыбы: Жүктіліктің екінші жартысындағы акушерлік қан кету.
- •● Рубеждік бақылау (тестілеу)
- •1. Сабақтың тақырыбы: Жүктіліктің екінші жартысындағы акушерлік қан кету.
- •6. Әдебиеттер:
- •Глоссарий
- •1. Тақырып: Жүкті әйелдердегі жүрек – қантамыр жүйесі, тыныс алу жүйесі, аіж –ның аурулары. Жүктілікті және босануды жүргізу.
- •● Аралық бақылау (тестілеу)
- •1. Тақырып: 1. Тақырып: Жүкті әйелдердегі жүрек – қантамыр жүйесі, тыныс алу жүйесі, аіж –ның аурулары.Жүктілікті және босануды жүргізу.
- •7. Әдебиеттер:
- •Глоссарий
- •1. Тақырыбы: Жүкті әйелдердегі эндокрин жүйесінің және зәр шығару жолдарының аурулары. Жүктілік және босану ағымын жүргізу.
- •● Рубеждік бақылау (тестілеу)
- •1. Тақырыбы: Жүкті әйелдердегі эндокрин жүйесінің және зәр шығару жолдарының аурулары. Жүктілік және босану ағымы.
- •7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер)
- •9 Сабақ. Жүкті әйелдердегі зәр шығару жүйесі және эндокрин жүйесінің аурулары. Жүктілікті және босануды жүргізу.
- •9 Сабақ. Жүкті әйелдердегі зәр шығару жүйесі және эндокрин жүйесінің аурулары. Жүктілікті және босануды жүргізу.
- •9 Сабақ. Жүкті әйелдердегі зәр шығару жүйесі және эндокрин жүйесінің аурулары. Жүктілікті және босануды жүргізу.
- •Глоссарий
- •1. Тақырыбы: Физиологиялық босану жайлы түсінік. Босанудың басталуының себептері. Босану кезеңдері.
- •1. Тақырыбы: Физиологиялық босану жайлы түсінік. Босанудың басталуының себептері. Босану кезеңдері.
- •4 Блок. Босану физиологиясы
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •8. Бақылау: тесттер, ситуациялық есептер
- •Қорытынды тест сұрақтары
- •Бастапқы тест сұрақтары:
- •Қорытынды тест сұрақтарының жауаптары:
- •6)Аралық бақылау (тестілеу)
- •6. Әдебиеттер:
- •Соөж №12 сабақ
- •1. Тақырыбы: Нәресте физиологиясы. Жаңа туған нәрестенің анатомо – физиологиялық ерекшеліктері. Жаңа туған нәрестенің жағдайын бағалау.
- •Тапсырма №13.
- •1. Тақырып: Тар жамбас.
- •Жамбастың тарылу деңгейін және формасына қарай жіктеу.
- •Тапсырма №13.
- •1. Тақырып: Тар жамбас.
- •Тапсырма №13: Тар жамбас.
- •Тапсырма №13: Тар жамбас.
- •Тапсырма №13: Тар жамбас.
- •Тапсырма № 14
- •Тақырып: Босану әрекетінің ауытқулары
- •Тапсырма № 14
- •1. Тақырып: Босану әрекетінің аномалиясы
- •1.Тақырып: Ұрықтың дұрыс орналаспауы. Ұрықтың жамбаспен орналасуы.
- •1.Тақырып: Ұрықтың дұрыс орналаспауы. Ұрықтың жамбаспен орналасуы.
- •№ 5 Блок. Босану патологиясы.
- •Тақырып: Босанудан кейінгі ерте және бала жолдасы кезеңіндегі қан ағу
- •1. Тақырыбы: Акушерлік жарақат. Рубежді бақылау.
- •Тақырыбы: Акушерлік жарақат
- •Глоссарий
- •1. Тақырыбы:Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы. Емшекпен емізу.
- •18 Сабақ.Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы. Емшекпен емізу.
- •Глоссарий
- •18 Сабақ.Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы. Емшекпен емізу.
- •1. Тақырып: Босанғаннан кейінгі іріңді септикалық аурулар. Жаңа туған балалардың іріңді-септикалық аурулары
- •Тақырыбы: Босанғаннан кейінгі іріңді-септикалық аурулар. Жаңа туған балалардың іріңді-септикалық аурулары
- •1. Тақырып: Ана мен нәресте қананының изосерологиялық сыйыспаушылығы. Нәрестенің гемолитикалық аурулары. Жүктілік пен босануды жүргізу.
- •7. Қорытынды бақылау (сұрақтар, тестер, ситуациялық есептер).
- •1. Тақырып: Ана мен нәресте қанынының изосерологиялық сыйыспаушылығы. Нәрестенің гемолитикалық аурулары. Жүктілік пен босануды жүргізу.
- •1. Тақырып: Ана мен нәресте қананының изосерологиялық сыйыспаушылығы. Нәрестенің гемолитикалық аурулары. Жүктілік пен босануды жүргізу.
- •Глоссарий
- •1. Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы.
- •1. Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы.
- •1) Студенттерді жүкті және босанатын әйелдерді клиникалық әдісті қолданып, ұрық гипоксиясын және нәресте асфиксиясын дамуының тәуекел факторларын анықтауды үйрету.
- •2) Студенттерді ұрық гипоксиясын диагностикалауда қосымша әдістерді қолданудың керек екенін дәлелдеуді үйрету.
- •3) Студенттерді ұрық гипоксиясына емдеу және алдын-алу шараларды тағайындауды, акушерлік тактиканы дұрыс таңдауды үйрету.
- •6. Асфиксия новорождённого
- •7. Акроцианоз
- •8. Ингаляция
- •9. Гипоксия плода
- •20. Экстрасистолия – жүректің уақытанан бұрын деполяризациясы және жүрек камераларының қысқаруы. Олар аритмиямен байқалады
- •1.Тақырыбы: Гинекологиялық аурулардың пропедевтикасы. Репродуктивті жүйе. Қалыпты етеккір цикл және оның реттелуі.
- •1. Тақырыбы: Гинекологиялық аурулардың пропедевтикасы. Репродуктивті жүйе. Қалыпты етеккір цикл және оның реттелуі.
- •1 Сабақ. Гинекологиялық аурулардың пропедевтикасы. Репродуктивті жүйе. Қалыпты етеккір цикл және оның реттелуі.
- •1 Сабақ. Гинекологиялық аурулардың пропедевтикасы. Репродуктивті жүйе. Қалыпты етеккір цикл және оның реттелуі.
- •1. Тақырыбы: Гинекологиядағы «жедел іш». Жатырдан тыс жүктілік, аналық безінің апоплексиясы, аналық без ісіктерінің аяқшасының бұралуы. Клиникасы, диагностикасы оперативті емге көрсеткіш.
- •2 Сабақ. Гинекологиядағы «жедел іш». Жатырдан тыс жүктілік, аналық безінің апоплексиясы, аналық без ісіктерінің аяқшасының бұралуы. Клиникасы, диагностикасы оперативті емге көрсеткіш.
- •2 Сабақ. Гинекологиядағы «жедел іш». Жатырдан тыс жүктілік, аналық безінің апоплексиясы, аналық без ісіктерінің аяқшасының бұралуы. Клиникасы, диагностикасы оперативті емге көрсеткіш.
- •1.4. 1.Тақырып Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
- •1.Тақырып Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
- •15.Спаниоменорея – етеккір циклының өте аз келуі, жылына 2-4 рет
- •1. Тақырыбы: Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары (арнайы емес) (әжмқа). Этиологиясы, клиникасы, диагностикасы.Емі.
- •Әйел адамның жыныс мүшелерінің бейспецификалық қабыну аурулары
- •1.4 1. Тақырыбы: Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары(арнайы).Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар.
- •6 Сабақ Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары (спецификалық).Жыныстық жолмен берілетін инфекция
- •6 Сабақ. Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары (спецификалық). Жыныс жолдарымен берілетін инфекция
- •Әйел адамның жыныс мүшелерінің спецификалық қабыну аурулары
- •1. Тақырып: Нейроэндокринді синдром. Климактерлік, кастрациядан кейінгі, етеккір алды синдромдар.
- •7 Сабақ. Нейроэндокринды синдром. Климактериялық,кастрационнан кейінгі, етеккір алды синдромдар
- •7 Сабақ. Нейроэндокриндық синдромдар. Климактериялық, кастрационнан кейінгі, етеккір алды синдромдар
- •7 Сабақ. Нейроэндокринды синдромдар. Климактериялық, кастрационнан кейінгі, етеккір алды синдромдары
- •1. Тақырыбы:Әйел жыныс мүшелерінің даму ақаулары.Қыз баланың жыныстық дамуының бұзылысы:жыныстық мезгілінен бұрын дамуы және кешігуі.
- •1.4 1.Тақырыбы: Бедеулікті емдеудегі жоғарғы репродуктивті технологиялар
- •9 Сабақ. Бедеу неке.Бедеулікті емдеудегі жоғарғы репродуктивті технологиялар.
- •9 Сабақ. Бедеу неке.Бедеулікті емдеудегі жоғарғы репродуктивті технологиялар.
- •1.Тақырыбы:Жүктіліктің ерте және кеш мерзімінде жүктілікті жасанды үзу әдістері. Қауіпсіз аборт.
- •1. Тақырыбы:Жатыр миомасының дигностикасы мен емінің заманауи аспекттері.
- •1. Тақырыбы:Эндометриоздың диагностикасы мен емінің заманауи аспекттері. Қыздар мен менопауза кезіндегі эндометриоздың ерекшеліктері.
- •1. Тақырыбы: Некедегі бедеулікті емдеудегі заманауи қосымша репродуктивті технологиялар.
- •9.Әдебиеттер:
- •1.6. Акушерия және гинекология бойынша білім, біліктілік пен дағдыларды қорытынды бағалау үшін бақылау-өлшеу құралдары
- •4 Курс жалпы медицина факультетінің студенттеріне арналған акушерия және гинекология пәнінен тест сұрақтарының жауаптары
1.4. 1.Тақырып Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
2. Мақсаты:
● Студенттерді гинекологиялық операцияларды,операцияға дайындық кезеңдерін,операциядан кейінгі кезеңдерді және гинекологиялық науқастарды реабилитациялау, әр түрлі гинекологиялық паталогиямен түскен науқастарға операциядан кейінгі кезеңдерді жүргізуге,білуге уйрету.
3. Оқытудың міндеттері:
● Гинекологиялық операциялардың түрлерін жіктелуі бойынша.операцияға дайындық кезеңін,операциядан кейінгі кезеңнің принцптерін,гинекологиялық науқастардың реабилитациясын жүйелеу.
● Операцияға дайындықты,операциядан кейінгі кезеңді приниптері бойынша және реабилитацияны операция түрі бойынша тәжірибелі өткізуді жүйелеу.
● Науқаспен оның туыстарымен және әріптестермен тәжірибелік дағдыны дамыту.
●ҚР-ның денсаулықты сақтау жөніндегі құқықтарын іске асыру.
● Студенттің білімі мен тәжірибесін ұлғайтуды талап ету.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
● Гинекологиялық операциялардың түрлері.
● Әр түрлі гинекологиялық ауытқулар кезінде науқасты операцияға дайындау принциптері.
●Операциядан кейінгі кезеңді жүргізудің және әртүрлі гинекологиялық ауытқулары бар науқастарды реабилитациялау принциптері.
●Гинекологиялық операциялардың көбірек таралған сатылары.
5. Оқыту әдістері мен сабақты жүргізу тәсілі :
●Алғашқы білім деңгейін тексеру (тестер)
●Оқытушымен жұмыс.Тәжірибелік дағды тақырыптарын теорилық талдау.
●Операция алды және операциядан кейінгі кезеңдердегі гинекологиялық науқастармен курация жүргізу.
●Қорытынды білімін бағалау.(тест,сұрақ,есептер)
6. Әдебиеттер:
●На русском языке
Основная:
1.Лекции.
3. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.
4. Гинекология: учебник + СД /под ред. Г.М.Савельевой и др. – М., ГЭОТАР-Медиа, 200
5. Клинические рекомендации. Акушерство и гинекология. Вып.2. Под ред. В.И.Кулакова. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.
●Қазақ тілінде:
негізгі:
1. Көзденова Р.Ә., Сейітмәмбетова Н.Қ. «Гинекология» Алматы, 2001ж
қосымша:
2.Нұрқасымұлы Жомарт. Гинекология - Алматы, 2007ж.
3. Ошибаев Н., Нұрқасымұлы Ж. Акушериялық және гинекологиялық операциялар- Алматы, 2006ж.
Дополнительная:
●1. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.
● А.Н. Стрижаков, А.И. Давыдов и др. Избранные лекции по акушерству и гинекологии.-Ростов на Дону, 2000.
●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.- С 251-316.
●7.Бақылау (тест,есептер)
● Гинекологиялық операциялардың түрлері.
● Әр түрлі гинекологиялық ауытқулар кезінде науқасты операцияға дайындау принциптері.
●Операциядан кейінгі кезеңді жүргізудің және әртүрлі гинекологиялық ауытқулары бар науқастарды реабилитациялау принциптері.
●Гинекологиялық операциялардың көбірек таралған сатылары.
CОӨЖ.Сабақ № 3.
1.Тақырып Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
2. Мақсаты:
● Студенттерді гинекологиялық операцияларды,операцияға дайындық кезеңдерін,операциядан кейінгі кезеңдерді және гинекологиялық науқастарды реабилитациялау, әр түрлі гинекологиялық паталогиямен түскен науқастарға операциядан кейінгі кезеңдерді жүргізуге,білуге уйрету.
3. Оқытудың міндеттері:
● Гинекологиялық операциялардың түрлерін жіктелуі бойынша.операцияға дайындық кезеңін,операциядан кейінгі кезеңнің принцптерін,гинекологиялық науқастардың реабилитациясын жүйелеу.
● Операцияға дайындықты,операциядан кейінгі кезеңді приниптері бойынша және реабилитацияны операция түрі бойынша тәжірибелі өткізуді жүйелеу.
● Науқаспен оның туыстарымен және әріптестермен тәжірибелік дағдыны дамыту.
●ҚР-ның денсаулықты сақтау жөніндегі құқықтарын іске асыру.
● Студенттің білімі мен тәжірибесін ұлғайтуды талап ету.
4.Жүргізу формасы
●Гинекология бөлімімен жұмыс
5.Тақырып бойынша тапсырмалар
Операциядан кейінгі ауру трихымен жұмыс,гинекологиялық науқастардың операцияға дайындық кезеңінің ерекшеліктерін талқылау,гинекологиялық науқастарды реабилитациялауды талқылау.
6.Берілген материялдар
●Жалпы гинекологиялық операциялар түрі мен сатылары туралы иллюстративті материялдар мен видеофильмдер.
7.Әдебиеттер
Основная:
●На русском языке
1.Лекции.
3. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.
4. Гинекология: учебник + СД /под ред. Г.М.Савельевой и др. – М., ГЭОТАР-Медиа, 200
5. Клинические рекомендации. Акушерство и гинекология. Вып.2. Под ред. В.И.Кулакова. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.
●На казахском языке
негізгі:
1. Көзденова Р.Ә., Сейітмәмбетова Н.Қ. «Гинекология» Алматы, 2001ж
қосымша:
2.Нұрқасымұлы Жомарт. Гинекология - Алматы, 2007ж.
3. Ошибаев Н., Нұрқасымұлы Ж. Акушериялық және гинекологиялық операциялар- Алматы, 2006ж.
Дополнительная:
●1. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.
● А.Н. Стрижаков, А.И. Давыдов и др. Избранные лекции по акушерству и гинекологии.-Ростов на Дону, 2000.
●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.- С 251-316.
8. Бақылау (тест,есептер)
● Гинекологиялық операциялардың түрлері.
● Әр түрлі гинекологиялық ауытқулар кезінде науқасты операцияға дайындау принциптері.
●Операциядан кейінгі кезеңді жүргізудің және әртүрлі гинекологиялық ауытқулары бар науқастарды реабилитациялау принциптері.
●Гинекологиялық операциялардың көбірек таралған сатылары.
Блок № 7 Жалпы гинекология
Сабақ № 3.Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
Білім деңгейін тексеру тесті
1.Гинекологиялық операциялар үлкен және кіші болып бөлінеді ме?
Ия
Жоқ
2.Гинекологиялық операциялардың түрі лапароскопиялық және лапаротомиялық болып бөлінеді ме?
Ия
Жоқ
3.Гинекологиялық операция кезінде құрсақ қуысына көлденең және төменгі бөлігінен ене алады ма?
Ия
Жоқ
4.Кіші гинекологиялық операцияларда жиі интубациялық наркоз қолданылады ма?
Ия
Жоқ
5. Кіші гинекологиялық операцияларда жиі көктамырішілік наркоз қолданылады ма?
Ия
Жоқ
6.Операциядан кеін ішектің жыртылып кетуін болдырмау мақсатында спазмолитиктер қолданылады ма?
Ия
Жоқ
7.Лапараскопия диагностикамен қатар емдік мақсатта қолданылады ма?
Ия
Жоқ
8. Субмукозды-интерстициальды формада жатыр миомасының консервативті емі миоэктомия боладыма?
Ия
Жоқ
9.Мойындық бөліктегі жүктілік кезінде жатырға қынаптық ампутация жасалынады ма?
Ия
Жоқ
10.Аналық без апоплексиясында мақсатты түрде аднексэктомия жасалынады ма?
Ия
Сабақ № 3.Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
Білім деңгейін тексеру тестінің жауабы
1.Ия
2.Жоқ
3.Ия
4.Жоқ
5.Ия
6.Жоқ
7.Ия
8.Жоқ
9.Жоқ
10.Жоқ
Сабақ № 3. Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
Қорытынды білім тексеру тесті
1.Кіші гинекологиялық операцияға жатады?
А) жатыр және жатыр қосалқыларының ампутациясы
Б) жатыр экстирпациясы
В) жатыр қуысын қыру
Г) тубэктомия
Д) алдыңғы кольпотомия, кольпорафия
2.Қуыстық гинекологиялық операцияға жатады
А)жатыр қуысын зондттау
Б) жатыр қуысын қыру
В)іш қуысына артқы күмбез арқылы пункция жасау
Г)жатыр экстирпациясы
Д) жатыр мойынының диатермокоагуляциясы
3.Жатыр қуысын қыру жүргізіледі:
А) Гегар кеңейткішімен
Б) кюретка
В) корцанго
Г) жатыр зонды
Д) пулевыми щипцами
4.Алдыңғы іш қабырғасын ашып қарау мына тізбек бойынша:
А)тері, теріасты-май қабаты, бұлшықет, апоневроз, іш қуысы
Б)тері, апоневроз, теріасты-май қабаты,бұлшықет, іш қуысы
В) тері, теріасты-май қабаты,іш-қуысы, апоневроз, бұлшықет
Г) тері, теріасты-май қабаты, апоневроз, бұлшықет, іш қуысы
Д) тері, теріасты- май қабаты, іш қуысы, бұлшықет, апоневроз
5. Гегар кеңейткіші колданылады:
А) жатыр қуысын зондылау кезінде
Б) жатыр қуысын қыру кезінде
В) іш қуысын артқы қынаптық күмбез арқылы пунциялау кезінде
Г)жатыр экстирпациясы кезінде
Д)жатыр мойынының диатермокоагуляциясы кезінде
6.Пластикалық операцияға жатады:
А)жатыр қуысын қыру
Б)жатыр экстирпациясы
В)артқы кольпотомия, кольпорафия
Г) жатыр мойынының диатермокоагуляциясы
Д) жатыр қуысын зондтау
7. Пфанненштилю бойынша теріні тілуөтеді:
А) шаттан кіндікке дейін
Б) семсер тәрізді өсіндіден кіндікке дейін
В) шат үстіндегі қатпар
Г) қасағадан 3-6 см жоғары
Д) қасағаның жоғарғы аймағы
8.Операция алдында аналық безде ісік тәрізді көрінсе қандай зерттеу жүргізіледі:
А) пневмоперитонеум
Б) цервикогистерография
В) пелвиография
Г)іш және ішектердің рентгенографиясы
Д) метросальпингография
9.Операциядан кейінгі тромэмболиялық асқынуларды алдын-алу мақсатында операция алдында жүргізу көрсетілген:
А)қынаптық санация
Б) тазалау клизмасы
В) төменгі соңғы боліктерді бинттеу
Г) премедикация
Д) несеп шығару жолын катетеризациялау
10.Операциядан кейініг кезеңде ішектердің жыртылып кетпеуі мақсатында операция алдында жүргізу көрсетілген:
А) қынаптық санация
Б) тазалау клизмасы
В) төменгі соңғы бөліктерді бинттеу
Г) премедикация
Д)несеп шығару жолдарын катетеризациялау
Сабақ № 3.Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
Қорытынды білім тексеру тестінің жауаптары
1.В
2.Г
3.Б
4.Г
5.Б
6.В
7.В
8.Г
9.В
10.Б
Глоссарий
Сабақ № 3.Гинекологиялық операциялардың түрлері.Операцияға дайындық, операциядан кейінгі кезеңді жүргізу, гинекологиялық науқастардың реабилитациясы.
1. Овариоэктомия – бұл аналық безді толығымен алып тастау операциясы. Овариоэктомия көбінесе аналық без ауруларында қолданылады және сүт безі рагының емінде қолданылады , сонымен қатар аналық без рагының алдын алу мен емдеу мақсатында қолданылады.
Овариоэктомия - операция, предполагающая удаление яичников. Овариокэтомия чаще всего выполняется по поводу заболеваний яичников, используется в лечении рака молочной железы, используется в качестве профилактики рака яичников у женщин с высоким риском развития этого заболевания.
Ovarioektomiya - the operation assuming removal of yaichnik. Ovarioketomiya is most often carried out concerning diseases of yaichnik, used in a cancer therapy of a mammary gland, used as prevention of a cancer of yaichnik at women with high risk of development of this disease.
2. Миомэктоми́я – датыр денесіне жасалатын хирургиялық операция немесе жатырдың бұлшық ет қабатынан қатерсіз ісікті (миоманы) алып тастау Бұл операцияда тек қана ісікті алып тастайды, жатырды қалдырады, көбіне репродуктивті жастағы әйәлдерге жасалады.
Миомэктоми́я — хирургическая операция на теле матки, заключающаяся в удалении из её мышечной стенки доброкачественной опухоли (миомы). Проведение миомэктомии подразумевает удаление только фиброматозных узлов, с сохранением тела матки и, таким образом, детородной функции. Обычно применяется у пациенток в молодом возрасте
Miyoektomiya — a surgery on the uterus body, consisting at a distance from its muscular wall of a benign tumor (myoma). Carrying out a miomektomiya means removal of only fibromatous knots, with preservation of a body of a uterus and, thus, genital function. It is usually applied at patients at young age.
3. Қынапүсті жатыр ампутациясы - жатыр мойнының қынап үстілік аймағының ішкі аран деңгейінде оперативті жатыр денесін алып тастау.
Надвлагалищной ампутацией матки называется оперативное удаление тела матки на уровне внутреннего зева в области надвлагалищной части шейки матки. Таким образом, от матки после этой операции остается только шейка.
Supracervicalamputation ofuterus- called surgical removal of the uterus body at the level of domestic Zev in the field ofsupracervical part of the cervix. Thus, from the uterus after this operation remains only the neck.
4. Жатыр мойынының конизациясы – жатыр мойынының конус тәрізді фрагменттері алынатын хирургиялық манипуляция болып табылады. (жатыр мойынының беткейі жәнецервикальді каналдың бөлігі) Конизация шейки матки – хирургическая манипуляция, при которой удаляется конусообразный фрагмент шейки матки (поверхность шейки матки и часть цервикального канала). Conization cervix uteri - surgical procedure in which a cone-shaped piece is removed cervix (cervical surface and part of the cervical canal).
5. Спринцтеу – дәрілік заттар немесе әр түрлі шөптерден жасалған ерітінделермен қынапты шаю. Спринцевание — промывание влагалища растворами трав или лекарственных средств. Douching - vaginal washing solutions or herbal medicines.
6. Қыру - акушерлікте және гинекологияда. Қ. акушерлікте – жатырдың қуысының (ұрықты жұмыртқасы немесе оның қалдықтарының, жолдастың бөлінбеген бөліктерінің) және жатырдың децидуальды қабатының құрамын жою мақсатында жүргізіледі. Жүктілікті жасанды үзу мақсатында (12 аптаға дейінгі мерзімде), толық емес түсік кезінде, және жүктілікті улкен мерзімде үзу кезінде жолдастың қалдықтарын жою мақсатында, жатырдан қан кеткенде жасалынады. Қ. гинекологияда – жатыр мойынының және денесі қуысының кілегейлі қабатын жою операциясы. Диагностикалық және емдік мақсатпен (айталық, жатыр мойынының полиптарында, жатырлық қана кетулер, эндометрий полиптарында) орындайды.
Выскабливание (abrasio) - в акушерстве и гинекологии. В акушерстве В. — операция удаления содержимого матки (плодного яйца или его остатков, неотделившихся частей плаценты) и децидуальпой (отпадающей) оболочки матки. Выполняют с целью искусственного прерывания беременности (сроком до 12 нед.), при неполном аборте, а также после прерывания беременности в поздние сроки и в послеродовом периоде при задержке в матке частей плаценты, маточном кровотечении. В гинекологии В. — операция удаления слизистой оболочки канала шейки и тела матки. Выполняют с диагностической и лечебной целью (например, при полипах шейки матки, маточных кровотечениях, полипах эндометрия).
Scraping (abrasio) - in obstetrics and gynecology. In obstetrics S. — operation of removal of contents of a uterus (dense egg or its remains, not separated parts of a placenta) and a detsidualpy (disappearing) cover of a uterus. Carry out for the purpose of artificial interruption of pregnancy (for up to 12 weeks), at incomplete abortion, and also after pregnancy interruption in late terms and in the postnatal period at a delay in a uterus of parts of a placenta, uterine bleeding. In gynecology S. — operation of removal of a mucous membrane of the channel of a neck and a uterus body. Carry out with the diagnostic and medical purpose (for example, at polyps of a neck of a uterus, uterine bleedings, polyps an endometrial).
7. Электроэксцизия – тіндер мен мүшелерді электропышақ көмегімен кесіп алу.
Электроэксцизия (electroexcisio; Электро- + Эксцизия) - иссечение тканей или органов с помощью электроножа.
The loop electrosurgical excision procedure (LEEP) - is one of the most commonly used approaches to treat high grade cervical dysplasia (CIN II/III, HGSIL) discovered on colposcopic examination. In UK it is known as large loop excision of the transformation zone (LLETZ). The procedure has many advantages including low cost, high success rate, and ease of use. The procedure can be done in an office setting and usually only requires a local anesthetic, though sometimes IV sedation or a general anesthetic is used.
8. Туботомия – түтіктік жүктілікте түтікті тілу арқылы жасалынатын ағзаны сақтаушы операция. Туботомия кезінде түтікті кесіп, ұрықтанған жұмыртқаны алып тастайды, кейіннен түтікті тігеді немесе коагуляциялайды. Туботомия кезінде жатырдан тыс жүктілік бекіген түтікті сақтап, келесі жүктілікке жағдай жасайды.
Туботомия – рассечение трубы удалением беременности и сохранением маточной трубы При туботомии маточную трубу рассекают и удаляют плодное яйцо. Затем маточную трубу ушивают либо коагулируют. Туботомия позволяет сохранить “беременную” маточную трубу и это главное преимущество данного метода. Операцию проводят женщинам, которые хотят иметь ребенка в будущем, но при условии, если пораженная маточная труба в сохранном состоянии, т.е. нет существенных структурных изменений, в противном случае сохранение маточной трубы нецелесообразно.
Tubotomy – is a section of tube uterina. At tubotomy a salpinx is dissected and delete a fetus. Then a salpinx is taken in or coagulation. Тubotomy is a allows to save a "pregnant" salpinx and this main advantage of this method. An operation is conducted to the women that want to have a child in the future, but subject to condition, if the staggered salpinx is in the safe state, i.e. there are not substantial structural changes, maintenance of salpinx is inadvisable otherwise.
9. Тубэктомия – жатыр түтігін алып тастау. Тубэктомия жатыр тұтігінде қайтымсыз өзгерістер болғанда (түтіктік жүктіліктің асқынулары), туботомиядан кейінгі рецидивті сол түтіктік жүктілік болған жағдайда және кіші жамбас астауында айқын жабысулы процесстер кезінде жасалынады. Тубэктомия кезінде жатырдың жұмыр байламы мен жатыр түтігінің истмикалық аймағын коагуляциялап, алып тастайды.
Тубэктомия – удаление маточной трубы Тубэктомию выполняют в тех случаях, когда изменения в маточной трубе необратимы( при нарушенной трубной беременности), а также в случае рецидива трубной беременности в той же маточной трубе после проведенной туботомии. При выраженном спаечном процессе в малом тазу также более целесообразно проведение тубэктомии. Во время тубэктомии последовательно коагулируют и иссякают участок широкой связки матки, прилегающий к маточной трубе и истмический отдел маточной трубы.
Тubectomy - (also known as having one's "tubes tied" (ligation)) is a surgical procedure for sterilization in which a woman's fallopian tubes are clamped and blocked, or severed and sealed, either method of which prevents eggs from reaching the uterus for fertilization. Tubal ligation is considered a permanent method of sterilization and birth control.
10. Лапаротомия – хирургиялық және диагностикалық мақсатпен іш қуысын ашу.
Лапаротоми́я — хирургический маневр, разрез брюшной стенки для получения доступа к органам брюшной полости, разрезание тела в области живота.
Laparotomy - surgical maneuver abdominal incision to gain access to the abdominal organs, the cutting body in the abdomen.
11. Лапараскопия (грек. lapra — ішкі қуысы және σκοπέω қараймын ) — ішкі қуыстарындағы мүшелерге және оларда пайда болған ауруларды анықтауға арналған зерттеу әдісі. ұзындығы 0,5 — 1,5 см-дей тері қабаты тілінеді де, түтікше арқылы іш қуысын лапароскоппен қарайды.
Лапа̀роскопи́я (др.-греч. λαπάρα — пах, чрево + др.-греч. σκοπέω — смотрю) — в котором операции на внутренних органах проводят через небольшие (обычно 0,5—1,5 см) отверстия. Через Лапароскоп смотрят брюшной и тазовой полость.
Laparoscopic also called minimally invasive surgery (MIS), bandaid surgery, or keyhole surgery, is a modern surgical technique in which operations in the abdomen are performed through small incisions (usually 0.5–1.5 cm) as opposed to the larger incisions needed in laparotomy.
12. Аднексэктомия (жатыр қосалқыларын алып тастау).Аналық бездің үлкен түзілістерінде тракция және тракцияға қарсы жолдармен алынып тасталатын қосалқылардың дұрыс орналасуына жатырлық манипуляторды қолдану тиімді. Зақымдалған аймақтан енгізілген қысқышпен мезосальпинкс, мезовариум, жатырлық бұрыштан 1 см қашықтықта жатыр түтігін, аналық бездің меншікті байламын кезекпен жоғары және латеральды коагуляциялайды және кесіп өтеді. Аналыө бездің көлеміне байланысты кей жерлерде инструменттерді ауыстыруға болады. Тіндерді коагуляциялау үшін биполярлы қысқыштарды жиі қолданса, ал тіндерді кесіп өту қайшымен жасалады. Мнополярлы диссектор, лазер немесе ультрадыбысты скальпель қолдануға болады.
Электрохирургиялық әдістемеге альтернативті жол – жатыр қосалқыларын Редер ілмегі арқылы алып тастау.Ілмекті патологиялық ошақ жақтан енгізеді, мезовариум мен мезосальпинксті қосып алып екінші инструменттің көмегімен оны жатыр қосалқыларына енгізеді. Ілмекті жатырдың бұрышына жақын орналастырады. Беріктігі үшін екінші ілмек те жұмсалады. Қосалқыларын қайшымен кесіп алып тастайды.
Аднексэктомия операциясын тігуші (біріктіруші) аппаратты (степлер) қолдану арқылы да орындауға болады. Бұл аппараттардың бағасының қымбат болуы оларды кең көлемде қолдануға мүмкіндік бермеді.
Аднексэктомия жасаудың электрохирургиялық әдісі арзан, кең таралған және сенімді. Жатыр қосалқыларын алып тастаған соң оларды құрсақ қуысынан алып шығару жоғарыда айтылған әдістердің бірімен, жиі контейнерде жасалады.
Аднексэктомия (удаление придатков матки). При больших размерах яичникового образования целесообразно использовать маточный манипулятор для создания удобного расположения удаляемых придатков путём тракций и противотракций. Зажимом, введённым со стороны поражения, поочередно натягивают вверх и латерально, коагулируют и пересекают собственную связку яичника, маточную трубу на расстоянии 1 см от маточного угла, воронкотазовую связку, мезосальпинкс и мезовариум. При удалении придатков матки после перенесённой ранее гистерэктомии или на фоне выраженного спаечного процесса, а также в случае объёмного образования большого размера более целесообразно начинать мобилизацию придатков с воронкотазовой связки. В зависимости от размеров яичника можно менять местами инструменты. Для коагуляции тканей чаще используют биполярные щипцы, а пересечение тканей осуществляют ножницами. Можно использовать монополярный диссектор, лазер или ультразвуковой скальпель.
Альтернатива электрохирургической методике — удаление придатков матки с помощью петли Редера. Петлю вводят со стороны патологического очага, надевают её на придатки матки с помощью второго инструмента, захватив мезовариум и мезосальпинкс. Петлю затягивают близко к углу матки. Для надежности накладывают вторую петлю. Придатки отсекают ножницами.
Возможно выполнение операции аднексэктомии с использованием сшивающих аппаратов (степлеров). Дороговизна этих аппаратов не позволила их широко использовать.
Электрохирургическая методика выполнения аднексэктомии наиболее дешевая, широко распространённая и надежная. После удаления придатков матки извлечение их из брюшной полости осуществляют одним из описанных выше способов, чаще всего в контейнере.
Adnexectomy(removal of the uterus ). At the big amount of ovarian education it is expedient to use the uterine manipulator for creation of a convenient arrangement of deleted appendages by tractions and antitractions.Clip , introduced by the defeat, in turn pull up and laterally , coagulate and cross own a bunch of the ovary, fallopian tube at a distance of 1 cm from the uterine angle voronkotazovy ligament mezosalpinks and mezovarium . When removing the uterus after undergoing a hysterectomy before or at the background of marked adhesions , and in the case of bulk forming a large size are more appropriate to start with the mobilization of the appendages voronkotazovy ligament. Depending on the size of the ovary are interchangeable tools . To coagulate tissue increasingly using bipolar forceps , and the intersection of tissues is carried out with scissors. You can use monopolardissector , laser or ultrasonic scalpel .Alternative electrosurgical procedure - removal of the uterus through the loop Roeder. The loop is administered by the pathological focus , put it in the uterus by a second instrument , capturing mezovarium and mezosalpinks . Tighten the noose close to the corner of the uterus. For reliability impose a second loop . Appendages cut off with scissors.Perhaps the operation adnexectomy using staplers ( staplers ) . The high cost of these devices is not allowed to use them extensively. Electrosurgical technique of performance adnexectomy most cheap , widespread and reliable . After removal of the uterus their extraction from the abdominal cavity through one of the methods described above
13. Кульдоцентез(қынаптың артқы күмбезінің пункциясы) - қынаптың артқы күмбезі
арқылы іш астардың жатырлық -тік ішектік қалтасының пункциясы
Кульдоцентез (Пункция заднего свода влагалища) – пункция маточно-прямокишечного кармана брюшины через задний свод влагалища.
Kuldotsentez (Puncture of the posterior vaginal fornix) - puncture utero-rectal pocket peritoneum through the posterior vaginal fornix.
14. Жатыр мойынының скарификациясы - жатыр мойынының аймағында орналасқан сұйықтық кернеген ісікті(кистаны) босату мақсатында жасалатын пункция
Скарификация шейки матки — это пунктирование кист в области шейки матки с целью их опорожнения от содержимого.
Scarification cervix - a puncturing of cysts in the cervix with a view to emptying the contents.
15. Жатырішілік контрацепция-бұл жатыр ішіне енгізілетін заттар арқылы жасалатын контрацепция.
Внутриматочная контрацепция- это контрацепция с помощью средств,введенных в полость матки.
Intrauterine contraception- is contraception with assets put into the uterus.
16. Жасанды түсік - жүктілікті жасанды жолмен үзу.
Аборт - это исскуственное прерывание беременности.
Abortion - is the termination of pregnancy artificially
17. Жатыр эктирпациясы- жатырды толыкалып тастау.
Экстирпация матки- полнастью удаление матки.
Exterpasiya uterus - fully hysterectomy.
18. Вагиноскопия- жатыр мойны мен кынапты зерттеу адiсi.
Вагиноскопия- метод исследования влагалища и шейки матки.
Vaginoscopy-method study the vagina and cervix.
19. Криодеструкция- томен температура аркылы локальды емдеу адiсi.
Криодеструкция- метод локального воздействия низких температур с лечебной целью.
Cryotherapy- method of local exposure to cold temperatures for therapeutic purposes.
20.Кольпоскопия-кольпоскоп аркылы кынапты зерттеу адici.
Кольпоскопия- диагностический осмотр влаглище.
Colposcopy-diagnostic examination vagina.
Сабақ № 4
1. Тақырыбы: Етеккір қызметінің бұзылысы этиологиясы, патогенезі және жіктелуі. Дисфункциональды жатырдық қан кету(ДЖҚ). Клиникасы. Диагностикасы. Емдеудің негізгі принциптері. Аменорея,гипоменструалды синдром.Альгодисменорея. Жіктелуі. Клиникасы. Диагностикасы. Емдеудің негізгі принциптері.
2. Мақсаты: Етеккір қызметінің бұзылысының себебі,патогенезі,жіктелуі,клиникасы және ДЖҚ ның диагностикасы мен емін үйрету. Аменореяның және гипоменструалды синдромның этиологиясын, патогенезін, жіктелуін, диагностикасынжәне емдеудің негізгі принциптерін оқу .
3. Оқытудың міндеттері:
●Етеккір қызметінің бұзылысының себебі,патогенезі,жіктелуі,клиникасы және ДЖҚ жайында студент білімін жүйелеу.
●Дисфункциональды жатырдық қан кетукезінде диагностикалау принциптері және емдеу тәсілдері жөнінде студент тәжірибесін жүйелеу.
●Науқастармен олардың туысқандарымен және әріптестермен араласу арқылы коммуникативті дағдыны дамыту.
●Гипоменструалды синдром ,альгодисменорея,аменорея кезінде диагностикалық әдістермен және емдеу принциптерімен білімді құрылымдау.
●Өз білімін және дағдыларын жетілдіруді қадағалау
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
● Етеккір қызметінің бұзылысы. Классификациясы. Этиологиясы мен патогенезі. Клиникасы мен диагностикасы
● Аменореяның, Альгодисменорияның этиологиясы, патогенезі,жіктелуі.
Диагностикасы,емдеу принциптері
● Дисфункционалды жатырдан қан кетукезіндегі әдістер (климактерлік, детородты кезеңдегі, ювенилді).
5. Оқыту әдістері мен сабақты жүргізу тәсілі:
●Алғашқы білім деңгейін тексеру (тестер)
●Оқытушымен жұмыс.Тәжірибелік дағды тақырыптарын теорилық материалдарын талдау.
●Операция алды және операциядан кейінгі кезеңдердегі гинекологиялық науқастармен курация жүргізу.
● Гипоменструалды синдром,аменорея,альгодисменореямен ауыратын науқастарға курация жүргізу,ауру тарихын талқылау,ситуациялық тапсырмаларды шешу.
● Меңгерген білімге қорытынды бақылау жүргізу(сұрақтар,тесттер,ситуациялық тапсырмалар).
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
●Л.Н. Василевская, В.И. Грищенко Гинекология.- М, 1995.
● Ю.А. Гуркин Гинекология подростков.-С-Пб, 2000.
●Гинекология: учебник + СД /под ред. Г.М.Савельевой и др. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.
● Бодяжина В.И., Жмакин К.Н. Акушерство- М.,2002.
Қосымша:
●Клинические рекомендации. Акушерство и гинекология. Вып.2. Под ред. В.И.Кулакова. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.
●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.-С 191-217.
●И.К.Славянова Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.-С 6-41, 251-316. 183-207.
Қосымша:
●В.П. Сметник, Л.Г. Тумилович Неоперативная гинекология.Сотик.- Санкт-Петербург, 1995.
● А.Н. Стрижаков, А.И. Давыдов и др. Избранные лекции по акушерству и гинекологии.-Ростов на Дону, 2000.
●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.-С 251-316.
●Қазақ тілінде
негізгі:
1. Бейсембаева Р.С., Раисова Ә.Т., Нұрқасымова Р.Ғ. «Акушерия». Алматы, «Білім», 2004ж.
2. Көзденова Р.Ә., Сейітмәмбетова Н.Қ. «Гинекология» Алматы, 2001ж
қосымша:
1.Нұрқасымұлы Жомарт. Гинекология - Алматы, 2007ж.
2. Ошибаев Н., Нұрқасымұлы Ж. Акушериялық және гинекологиялық операциялар- Алматы, 2006ж.
7. Бақылау (сұрақтар,тесттер,тапсырмалар)
● Аменореяның , Альгодисменореяның этиологиясы, патогенезі,жіктелуі.
● Диагностикасы,емдеу принциптері.
● Етеккір қызметінің бұзылысы. Классификациясы. Этиологиясы мен патогенезі. Клиникасы мен диагностикасы
● Дисфункционалды жатырдан қан кетукезіндегі әдістер (климактерлік, детородты кезеңдегі, ювенилді).
СОӨЖ Сабақ №4
1.Тақырыбы: Етеккір қызметінің бұзылысы этиологиясы, патогенезі және жіктелуі. Дисфункциональды жатырдық қан кету(ДЖҚ). Клиникасы. Диагностикасы. Емдеудің негізгі принциптері. Аменорея,гипоменструалды синдром.Альгодисменорея.Жіктелуі.Клиникасы. Диагностикасы.Емдеудің негізгі принциптері.
2. Мақсаты: Студенттердің білімін жетілдіру мақсатында Етеккір қызметінің бұзылысының, ДЖҚ, аменорея, гипоменструалды синдром, альгодисменореяның этиологиясын, патогенезін, клиникасын, диагностикасын, емдеу принциптерін оқыту.
3.Оқытудың тапсырмалары:
Менструальды қызметінің бұзылысы кезінде диагностикалауды тест арқылы бағалауды жүйелеу.
МЦБ –тың жасқа байланысты емі мен реабилитациялау үшін диагностикалық алгоритм құрастыру.
●Аменорея,альгодисменорея,гипоменструалды синдром кезінде емдеу принциптерімен және диагностикалық тәсілдермен дағдыны құрылымдау.
●Науқаспен оның туысқандарымен және әріптестермен араласу арқылы коммуникативті дағдыны дамыту.
●Өз білімін және дағдыларын жетілдіруді қадағалау.
4.Жүргізілу формасы:
● Гинекология бөлімінде жұмыс жасау,ситуациялық тапсырмаларды шешу.
5.Тақырып бойынша тапсырмалар:
Гинекология бөлімінде МЦБ диагнозымен жатқан науқастармен жұмыс жасау
Ауру тарихымен жұмыс жасау,ситуациялық тапсырмаларды шешу.
Берілген материалдар:
●Практикалық сабақ тақырыбына арналған видеофильмдер,көрнекі материалдар.
7.Әдебиеттер
Негізгі:
●Орыс тілінде
1.Лекциялар.
3. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.
4. Гинекология: учебник + СД /под ред. Г.М.Савельевой и др. – М., ГЭОТАР-Медиа, 200
5. Клинические рекомендации. Акушерство и гинекология. Вып.2. Под ред. В.И.Кулакова. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.
●Қазақ тілінде
негізгі
1. Көзденова Р.Ә., Сейітмәмбетова Н.Қ. «Гинекология» Алматы, 2001ж
қосымша:
2.Нұрқасымұлы Жомарт. Гинекология - Алматы, 2007ж.
3. Ошибаев Н., Нұрқасымұлы Ж. Акушериялық және гинекологиялық операциялар- Алматы, 2006ж.
Қосымша
●1. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.
●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.- С 251-316.
● А.Н. Стрижаков, А.И. Давыдов и др. Избранные лекции по акушерству и гинекологии.-Ростов на Дону, 2000.
8. Бақылау (тесттік тапсырмалар, ситуациялықлық есептер)
● Аменореяның, альгодсименореяның этиологиясы,патогенезі,жіктелуі, диагностикасы,емдеу принциптері.
● Етеккір қызметінің бұзылысы. Классификациясы,этиологиясы мен патогенезі, клиникасы мен диагностикасы
● Дисфункционалды жатырдан қан кетукезіндегі әдістер (климактерлік, детородты кезеңдегі, ювенилді).
Блок № 7 Жалпы гинекология
Тақырыбы: Етеккір қызметінің бұзылысы этиологиясы, патогенезі және жіктелуі. Дисфункциональды жатырдық қан кету(ДЖҚ). Клиникасы. Диагностикасы. Емдеудің негізгі принциптері. Аменорея,гипоменструалды синдром.Альгодисменорея.Жіктелуі.Клиникасы. Диагностикасы.Емдеудің негізгі принциптері.
Білім деңгейін тексеру тесті
1. Аменорея - етеккірдің екі ай бойы немесе оданда көп уақыт жоқ болуы.
ия
жоқ
2. Физиологиялық аменорея –етеккірдің жыныстық жетілуге дейінгі кезеңде,жүктілік кезінде,лактация және менопауза кезінде жоқ болуы.
ия
жоқ
3. Етеккір бір рет келіп екінші рет келмесе екіншілік аменорея деп есептелеме?
ия
жоқ
4. Гипофизарлы генез кезінде аменореяда аналық бездің резистенттілігі болама?
ия
жоқ
5. Біріншілік альгодисменорея кіші жамбас қуысындағы мүшелердің патологиялық өзгерістерімен сипатталама?
ия
жоқ
6. МЦБ кезінде репродуктиві жүйеде анатомиялық өзгерістер жоқ
Ия
Жоқ
7. МЦБ овуляциясы МЦБ фолликула персистенциясы мен фолликула атрезиясына байланысты
Ия
Жоқ
8. Репродуктивті жүйеде МЦБ емдеудің бірінші сатысы-хирургиялық гемостаз
Ия
Жоқ
9. Гипоменструальды синдром-бұл етеккірдің сирек,ретсіз және қысқа уакыт келуі
Ия
Жоқ
10. Гипертрихоз-бұл әйелдердің екінші жыныстық жетілуінің еркекпен жанасқан соң пайда болуы
Ия
Жоқ
Блок № 7 Жалпы гинекология
Тақырыбы: Етеккір қызметінің бұзылысы этиологиясы, патогенезі және жіктелуі. Дисфункциональды жатырдық қан кету(ДЖҚ). Клиникасы. Диагностикасы. Емдеудің негізгі принциптері. Аменорея,гипоменструалды синдром.Альгодисменорея.Жіктелуі.Клиникасы. Диагностикасы.Емдеудің негізгі принциптері.
Білім деңгейін тексеру тестінің жауабы
жоқ
жоқ
ия
жоқ
жоқ
6. Ия
7. Жоқ
8. Ия
9. Ия
10. Жоқ
Блок № 7 Жалпы гинекология
Тақырыбы: Етеккір қызметінің бұзылысы этиологиясы, патогенезі және жіктелуі. Дисфункциональды жатырдық қан кету(ДЖҚ). Клиникасы. Диагностикасы. Емдеудің негізгі принциптері. Аменорея,гипоменструалды синдром.Альгодисменорея.Жіктелуі.Клиникасы. Диагностикасы.Емдеудің негізгі принциптері.
Қорытынды білім деңгейін тексеру тесті
. Біріншілік аменореяның жалған түрі сипатталады:
А) андроген мөлшері жоғарлаған
Б) эстроген мөлшері төмендеген
В) гормондар қалыпты мөлшерде
Г)ЛГ/ФСГ қатынасы кішірейген
Д)ЛГ тоникалық көтерілген
2. Жасөспірімдерде дифференциалды диагностикада альгодисменорея себебін анықтау үшін қолданылатын сынақ:
А) гестагенмен
Б) комбинирленгеноралдыконтрацевтиппен
В) стероидты емес қабынуға қарсы препараттар
Г) дексаметазонмен
Д) эстрогенмен
3. Киари-Фроммел синдромы кезінде қай гормон мөлшері ұлғаяды?
А) пролактин
Б) ФСГ
В) ЛГ
Г) тестостерон
Д) эстроген
4. Гипоменорея– етеккір циклының бұзылысы,сипатталады:
А) етеккір циклының ұзақтығы қалыпты болғанда аз қан кету
Б) етеккір ұзақтығының қысқаруы (бірнеше сағаттан екі күнге дейін)
В) екі етеккір арасындағы интервалының қысқаруы(21күннен аз )
Г) етеккір циклы ұзақтығының ұзаруы, 35күннен көп
Д) етеккір циклы ұзақтығының қалыпты жағдайында көп қан кету
5. Аналық бездің поликистозды синдромы – патологиялық симтомокешен,анықталады:
А)әйелдерде жасына байланысты репродуктивті жүйе қызметі тоқтай бастаған кезде
Б) нейро-психикалық,вегетативті-тамырлық және етеккір циклының 2-ші фазасындағы эндокринді-зат алмасу бұзылысымен
В) екіншілік аменорея, гипоэстрогенемия, 40жасқа дейінгі әйелдерде гонодотропин мөлшері жоғарлаған
Г) тоталды овариэктомиядан кейінгі менопауза немесе репродуктивті кезең
Д) аналық бездің құрылымы және функциясы өзгерген,гиперандрогения, менструалды циклдың және генеративті функция бұзылысы.
6.Жатырдың дисфункциональды қан ағуы кезіне фоликула персистенциясына тән.
А) эндометридің гиперплазиясы
Б) 3 айға дейін етеккірдің кешігуі
В) кариопикнотикалық индекс 30% төмен
Г) әлсіз білінетін «зрачка» сиптомы
Д) екі фазалы базальды температура
7. Дисфункциональды жатырдық қан кету(ДЖҚ) еміне репродуктивтік жіне климакстық кезеңге жатады
А) симптоматикалық терапия
Б) Жатырды және цервикальды каналды бөлек диагностикалық қыру
В)Окситоцин қолдану
Г) гормональды гемостаз
Д) гормонотерапияны алмастырушы
8.Клиникалық көрінісіне жатырдан қан кетуде фоликула атрезиясында алатын орны.
А)Қысқа мерзімді 2-3 апталық етеккірдің болмауы
Б) ретті, шірішті және үзақ мерзімді етеккір
В) ретті, бірде келіп бірде келмейтін етеккір
Г) 3-6 айға созылатын етеккірдің тоқтауы
Д) ретті, ауру белгісімен болатын етеккір.
9. Кистозды без эндометриінің гиперплазиясындағы негізгі ем
А) Үздіксіз гестамин режимі
Б) Циклды гестаминды режимде
В) антибактериальды
Г) анимияғақарсы ем
Д) оперативты – гистерэктомия
10. ДЖҚның ювенильдік кезеңінде әсерсіз симптомдық терапия әдісі болып табылады.
А) гормональды гемостаз
Б) антигонадотропиндерді қолдану
В) антибиотикотерапия
Г) хирургиялық гемостаз
Д) физиологиялық ем
Жауаптары:
В
В
А
А
Д
А
Б
Г
Б
А
Глоссарий
ДЖҚ – гипоталамо-гипофизарлы-аналық бездер жүйесіндегі функционалдық өзгерістерге байланысты жыныстық гормондардың ретті секрециясының өзгеруімен сипатталатын қан кетулер.
ДМК – патологическое маточное кровотечение, из-за нарушение ритма и продукции гормонов гипофиза и гормонов яичников, без признаков органического поражения половых органов.
DUB – pathological uterine bleeding, because of violation of a rhythm and production of hormones of a hypophysis and hormones of ovary, without signs of organic defect of genitals
Менометрорагия – жатырдан ұзақ уақыт қан ағу.
Менометрорагия – длительные, нерегулярные межменструальные маточные кровотечения.
Menometroragiya – long irregular, intermenstrual uterine bleedings.
Меноррагия – жатырдан қан ағу ұзақтау (7 күннен артық) және көп келеді (80 мл ден артық), аралық уақыты бірқалыпты
Меноррагия – это кровотечение, сопровождающиеся кровопотерей 80 мл и более или продолжающиеся более 7 дней.
Menorrhagia – is bleeding 80 ml which were accompanied by blood loss and more or proceeding more than 7 days
Полименорея – жиі етеккір, жатырдан қан ағу бірқалыпты және қысқа аралықта қайталанады.
Полименорея – это обильное и частые менструации, интервал между которыми составляет менее 20 дня.
Polimenorrhea – it is plentiful and frequent periods the interval between which makes less than 21 days.
Олигоменорея – жатырдан сирек қан ағу, арасы 40 күннен ары.
Олигоменорея – это состояние, при котором менструации приходят реже одного раза в 40 дней.
Oligomenorrhea – this condition at which periods come more rare than once in 40 days.
Аменорея-әйелдерде 6ай бойы етеккірдің жоқ болуы немесе етеккірдің болмауы.
Аменорея - это отсутствие менструаций у женщины в течение 6 месяцев
Amenory- is a absence of menstruation in women within 6 months.
Паталогиялық аменорея- әр түрлі функционалды және органикалық аурулардан пайда болған аменорея. Паталогическая аменорея-аменорея возникшая вследствие органический и функционалный нарушений.
Pathologic amenory- is an amenory after organic and functional lesion.
Жалған аменорея-гипоталамус-гипофиз-аналық бездер-жатырда және бүкіл организмде циклдық өзгерістер өтед, бірақ механикалық тосқауылға байланысты етеккірдің болмауы, қыздық перденің қынаптың атрезиясы, жатыр мойнының өткізбеушілігі.
Ложная аменорея –вследствие механических повреждений или функциональных изменений в организме возможно отсутствие менструации
Pseudoamenory- is an absence of menstruation after mechanical lesion or functional changes in organism
Спаниоменорея-тым сиректелген етеккір.(жылына 2-4рет).
Спаниоменорея -редкий менструация
Spaniomenory- is a rare menstruation
Пройоменорея-етеккір циклінің қысқасы жиілігі.(әр аптада 1,5-2 аптада) .
Пройоменорея - Низкая частата менструации
Proymenory -is a menstruation with low frequency.
11.Гипоменструалды синдром - етеккір циклінің нашарлауы, оның қысқаруы, сирек болуы, қан мөлшерінің азаюын айтамыз.
Гипоменструальный синдром (ГС) — это нарушение менструального цикла, характеризующееся урежением и укорочением менструации, уменьшением количества теряемой крови.
Hypomenstrual syndrome (TOS) - a violation of the menstrual cycle, characterized by a decrease in frequency and shortening menstruation, reducing the amount of blood lost.
12.Гипоменорея – етеккір циклының бұзылысы, қан көлемінің азаюы және қан жоғалтудың физиологиялық қалыптан төмен болуы (50мл).
Скудные месячные (гипоменорея) – нарушение менструального цикла, характеризующееся скудным менструальным кровотечением с кровопотерей менее физиологической нормы (менее 50 мл).
Scanty menses (gipomenoreya) - menstrual disorders, characterized by scanty menstrual bleeding with blood loss less physiological limits (less than 50 ml).
13.Олигоменорея – етеккір келу уақытының 2 күн немесе одан да аз келуі.
Олигоменорея - продолжительность менструации уменьшена до двух и менее дней;
Oligomenorrhea - the duration of menstruation reduced to two days or less;
14.Опсоменорея - етеккір циклының бұзылысы, етеккірдің келу уақытысы 35күн немесе одан жоғары. Бұл жағдайда; қансырау жүйелі болуы мүмкін және бұзылыстармен келеді, кейде жылына бірнеше рет. Еттеккір циклының аз келуі, опсоменорея кезінде басқада симтомдармен байланысты болып келеді. Бұл аурумен ауыратын көптеген әйелдер бедеуліктен жапа шегеді.
Опсоменорея — нарушение менструального цикла, в виде увеличения его продолжительности до 35 дней и более. При этом, кровотечение может быть как регулярным, так и неустойчивым, иногда — всего лишь несколько раз в год. Помимо редких менструаций, для опсоменореи характерен и ряд других симптомов. Часто женщины, страдающие опсоменореей, страдают и бесплодием
Opsomenoreya - irregular menstruation, in the form of increasing its duration to 35 days or more. In this case, the bleeding can be both regular and unstable, sometimes - just a few times a year. In addition to rare menstruation, for opsomenorei characteristic of a number of other symptoms. Most women suffering opsomenoreey suffer from infertility and [citation 1,174 days].
