15.Спаниоменорея – етеккір циклының өте аз келуі, жылына 2-4 рет

Спаниоменорея — значительно удлиненные менструальные циклы, выражающиеся крайне редкими менструациями (2—4 раза в год).

Spaniomenoreya - significantly lengthened menstrual cycles, expressed extremely rare menstruation (2-4 times a year).

16.Альгодисменорея – етеккір кезінде жалпы ауыр сезімі және жыныс мүшелерінің ауыруы.

Альгодисменорея – это болезненные менструации когда боль может возникать до начала менструации и продолжается до ее окончания.

Algodysmenorrhoea is painful menstruation, when the pain may occur before the onset of menstruation and will continue until the end of the her.

17.Біріншілік дисменорея – ішкі жыныс мүшелерінде органикалық өзгерістердің жоқтығымен сипатталады.

Первичная альгодисменорея наблюдается с появлением менархе и как правило, не связано с заболеваниями половых органов.

Primary dysmenorrhea is observed with the advent of menarche and are usually not associated with diseases of genital organs.

18.Екіншілік дисменорея – ішкі жыныс мүшелерінің өзгерістерімен сипатталады.

Вторичная дисменорея наступает, как правило, в результате некоторых гинекологических заболеваний, обусловливающих развитие выраженного болевого симптома во время менструаций.

Secondary dysmenorrhea is usually a result of some gunecological disease for development expressed pain symptoms during menstruation.

19.Эндометриоз – жатыр қуысынан тыс жерде эндометрийдің құрылысына және қызметіне ұқсас дисгормоналды, иммунотәуелді қатерсіз тіндердің өсіп кетуімен сипатталатын ауру.

Эндометриоз – гетеротопия энндометрия, т.е. заболевание , при котором вне полости матки образуется включения, по строению и функции напоминающие слизистую оболочку матки.

Endometriosis – geterotopia endometrium, i.e. a disease where outside of the uterine cavity is formed, to the structure and functions of resembling the lining of the the uterus.

20.Инфантилизм – аналық бездің гипофункциясымен және жыныс мүшелерінің дамымауымен сипатталады.

Инфантилизм – характеризуется гипофункцией яичников и недоразвитием половых органов.

Infantilism- ovarian hypofunction is infantilism and underdevelopment of genitals.

БЛОК №8

Гинекологиялық аурулар

Сабақ № 5

1. Тақырыбы: Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары (арнайы емес) (әжмқа). Этиологиясы, клиникасы, диагностикасы.Емі.

2. Мақсаты:

● Студенттердің білімін негіздеу мақсатында арнайы емес ӘЖМҚА-ның этиологиясын,жіктелуін,клиникасын,диагностикасын және емдеу принциптерін оқыту.

3.Оқу тапсырмасы:

● Арнайы емес ӘЖМҚА-да этиологиасына,жіктелуіне байланысты анамнез жинағанда,клиникалық симптомдарды бағалағанда,клиникалық анализге және қосымша зерттеу әдістеріне баға беруде,адекватты этиотропты терапия қолдануда білімді құрылымдау.

●ӘЖМҚА-да анамнез жинауда, қосымша зерттеу әдістерін қорытындылауда білімді құрылымдау.

● Науқаспен,туысқандармен және әріптестермен араласу арқылы коммуникативті дағдыларды дамыту.

● Денсаулық сақтаудағы заңдылықтардың негізінде білімін жетілдіру.

● Өз білімін және дағдыларын жетілдіруді қадағалау.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

● Әйел жыныс мүшелерінің қабыну ауруларының жіктелуі.

● Арнайы емес сипаттағы қабыну ауруларының клиникасы,диагностикасы,емі.

● Жыныс мүшелерінің төменгі бөлімінің қабыну аурулары.

● Кіші жамбас қуысындағы мүшелердің қабыну аурулары.

● ӘЖМҚА-ның емдеу принциптері.

5. Оқу және сабақ беру әдістері:

● Бастапқы білім деңгейін анықтау (тесттік тапсырмалар).

● Оқытушымен жұмыс.Практикалық сабақтардың теориялық материалдарын талқылау.

● Арнайы емес ӘЖМҚА мен ауыратын науқастарға курация жүргізу,ауру тарихын талқылау,ситуациялық есептерді шешу.

● Меңгерген білімге қорытынды бақылау (сұрақтар,тесттер,ситуациялық есептер).

6.Әдебиеттер:

Негізгі:

●Л.Н. Василевская, В.И. Грищенко Гинекология.- М, 1995.

● Ю.А. Гуркин Гинекология подростков.-С-Пб, 2000.

●Гинекология: учебник + СД /под ред. Г.М.Савельевой и др. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.

● Бодяжина В.И., Жмакин К.Н. Акушерство- М.,2002.

қосымша:

●Клинические рекомендации. Акушерство и гинекология. Вып.2. Под ред. В.И.Кулакова. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.

●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.-С 191-217.

●И.К.Славянова Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.-С 6-41, 251-316. 183-207.

қосымша:

●В.П. Сметник, Л.Г. Тумилович Неоперативная гинекология.Сотик.- Санкт-Петербург, 1995.

● А.Н. Стрижаков, А.И. Давыдов и др. Избранные лекции по акушерству и гинекологии.-Ростов на Дону, 2000.

●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.-С 251-316.

●Қазақ тілінде

негізгі:

1. Бейсембаева Р.С., Раисова Ә.Т., Нұрқасымова Р.Ғ. «Акушерия». Алматы, «Білім», 2004ж.

2. Көзденова Р.Ә., Сейітмәмбетова Н.Қ. «Гинекология» Алматы, 2001ж

қосымша:

1.Нұрқасымұлы Жомарт. Гинекология - Алматы, 2007ж.

2. Ошибаев Н., Нұрқасымұлы Ж. Акушериялық және гинекологиялық операциялар- Алматы, 2006ж.

7. Бақылау (сұрақтар,тесттер,есептер)

● Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары(ӘЖМҚА).

● Арнайы емес сипаттағы қабыну ауруларының клиникасы,диагностикасы,емі.

● Жыныс мүшелерінің төменгі бөлімінің қабыну аурулары.

● Кіші жамбас қуысындағы мүшелердің қабыну аурулары.

● ӘЖМҚА ның емдеу принциптері.

СОӨЖ Сабақ 5:

1. Тақырыбы:Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары (арнайы емес) (ӘЖМҚА). Этиологиясы,клиникасы,диагностикасы және емі.

2. Мақсаты:

● Арнайы емес ӘЖМҚА анамнез жинауда,диагнозын,емін,клиникасын,этиологиясын,клиникасын негіздеу мақсатында білімін құрылымдау.

3. Оқу тапсырмасы:

● Арнайы емес ӘЖМҚА-на анамнез жинауда,диагностикалауда,емі кезінде дағдыны құрылымдау.

4. Жасалу формасы

● Гинекология бөлімінде жұмыс.

5. Тақырып бойынша тапсырмалар.

● Арнайы емес ӘЖМҚА-мен ауыратын науқастарға курация жүргізу(кольпит,эндометрит,сальпингоофорит,пельвиоперитонит),ауру тарихымен жұмыс,клиникалық және қорытынды диагнозды талқылау.

6. Үлестірме материал

● Сабақтың тақырыбы бойынша көрнекі материалдар,видеофильмдер.

7. Әдебиеттер

Негізгі:

●Орыс тілінде

1.Лекция.

2.Василевская Л.Н. Гинекология, М., Москва, 1995, стр 75-130.

3. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.

4. Гинекология: учебник + СД /под ред. Г.М.Савельевой и др. – М., ГЭОТАР-Медиа, 200

5. Клинические рекомендации. Акушерство и гинекология. Вып.2. Под ред. В.И.Кулакова. – М., ГЭОТАР-Медиа, 2008.

●Қазақ тілінде

негізгі:

1. Көзденова Р.Ә., Сейітмәмбетова Н.Қ. «Гинекология» Алматы, 2001ж

қосымша:

2.Нұрқасымұлы Жомарт. Гинекология - Алматы, 2007ж.

3. Ошибаев Н., Нұрқасымұлы Ж. Акушериялық және гинекологиялық операциялар- Алматы, 2006ж.

қосымша:

●1. Сметник В.П., Тумилович Л.Г. Неоперативная гинекология, С-Петербург, 1995, книга 2, стр 11-21, 45-64.

● А.Н. Стрижаков, А.И. Давыдов и др. Избранные лекции по акушерству и гинекологии.-Ростов на Дону, 2000.

●Л.А. Лысак. Сестринское дело в акушерстве и гинекологии. Ростов на Дону, Феникс, 2004.- С 251-316.

8.Бақылау (тесттік тапсырмалар,ситуациялық есептер)

● Әйел жыныс мүшесінің қабыну ауруларының жіктелуі (ӘЖМҚА).

● Арнайы емес сипаттағы ӘЖМҚА-ның клиникасы,диагностикасы,емі.

● ӘЖМ-нің төменгі бөлігінің қабыну аурулары.

● Кіші жамбас қуысындағы мүшелердің қабыну аурулары.

● ӘЖМҚА-ын емдеу принциптері.

БЛОК №8.Гинекологиялық аурулар

Сабақ 5. Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары(арнайы емес).Этиологиясы,клиникасы,диагностикасы.Емі.

Бастапқы білім деңгейінің тест сұрақтары

1. Гормонды тыныштық күйдегі вульвовагиниттің жиілігі қынаптық ортадағы өзгерістерге байланысты:

ия

жоқ

2. Бартолинит – бұл сыртқы жыныс мүшелерінің қабыну аурулары.

ия

жоқ

3. Жыныс жолдарынан бөлінетін ірімшік сипаттағы ақ түсті жағындылар кандидозды кольпитке тән бе?

ия

жоқ

4. Цервикалды каналдың ішкі қуысы төменгі және жоғарғы жыныс жолдардың шекарасы болама?

ия

жоқ

5. Цервикалды каналдағы шырышты тығын- бұл әйел жыныс мүшелерінде инфекциялардың таралуына кедергі болатын фактор:

ия

жоқ

6. Бимануалды қынаптық тексеру сальпингиттің негізгі диагностикалық әдісі болып табылады ма?

ия

жоқ

7. Кандидозды кольпит жыныс жолдарынан бөлінетін "шіріген балықтың иісіндей" бөліндімен сипатталама?

ия

жоқ

8. Сальпингит – бұл жатыр қосалқыларының қабынуы.

ия

жоқ

9. Эндометритті қынаптық-бимануалды тексеруде жатыр денесінде ауырсыну сезімі болама?

ия

жоқ

10. Кольпоскопия- эндоцервециттің информативті диагностикалық әдісі болып табылама?

ия

жоқ

БЛОК №8.Гинекологиялық аурулар

Сабақ 5. ӘЖМҚА (арнайы емес).Этиологиясы,клиникасы,диагностикасы,емі.

Бастапқы білім деңгейі тестінің жауабы

1. ия

2. жоқ

3. ия

4. ия

5. ия

6. ия

7. жоқ

8. жоқ

9. ия

10. ия

БЛОК №8. Гинекологиялық аурулар

Сабақ 5. ӘЖМҚА (арнайы емес).Этиологиясы, клиникасы, диагностикасы. Емі.

Қорытынды білім деңгейінің тесті

1.Перитонитпен ауыратын науқасқа көрсетілетін ота көлемі:

А) жатырды қосалқыларымен экстирпация жасау;

Б) жатырды қосалқыларымен қынапүстілік ампутация жасау;

В) жатырды түтікшемен бірге экстирпациялау;

Г) жатырды түтікшемен бірге қынапүстілік ампутациялау;

Д) жатырды экстирпациялау

2. ӘЖМҚА гинекологиялық құрылымы құрайды:

А) 10-15%

Б) 20-25%

В) 40-45%

Г) 60-65%

Д) 75-80%

3. Бактерияскопиялық зерттеу кезінде көру аймағында лейкоциттер табылды,флора жоқ.Бұл кезде не істеу керек?

А) қабыну провокациюсын жүргізу;

Б) қабынуға қарсы ем;

В) антибактериалды терапия;

Г) қайталап жағынды алу;

Д) жергілікті қабынуға қарсы терапия;

4. Кандидозды кольпит сипатталады:

А) көп мөлшерде крем тәрізді сұр бөлінді,жағымсыз «балық» иісіндей

Б) гиперемия,ісіктер,қынап қабырғасына жабысқан ақ немесе ақ сұр ірімшік тәрізді бөлінді

В) жыныс жолдарынан көпіршік тәрізді сұр-сарғыш түсті бөлінді

Г) цервикалды каналдан іріңді-кілегейлі бөлінді

Д) сыртқы жыныс мүшелерінде,аралықтағы көпіршікті дақтар

5. Қынаптың үшінші тазалық дәрежесіндегі лейкоцит саны?

А) көру аймағында 10-15,аз ғана кокктар

Б) үлкен көлемде,аралас флора, гонококктар, трихомонадалар

В) аз ғана, аралас флора, гонококктар, трихомонадалар

Г) аз ғана, таяқшалы флора.

Д) көру аймағында 30-40кокктар

6. Жедел сальпингит кезінде келесі гинекологиялық тексеру жүргізіледі:

А) жатыр тығыз,қосалқылар ұлғайған, ауырсыну,көп бөлінді

Б) жатыр және қосалқылары аймағы кенеттен ауру сезімінде пальпацияланбайды.

В) шырышты қынап гиперемирленген, ісіну, іріңді бөлінділер.

Г) жатыр ауырады, үлкейген,қосалқылар анықталмайды.

Д) жатыр тығыз,қалыпты өлшемдер,қосалқылар үлкеймеген.

7. Бактериалды вагиноз-сипатталады:

А) көп мөлшерде крем тәрізді сұр бөлінді,жағымсыз «балық» иісі

Б) гиперемия,ісіну,қынап қабырғасына жабысқан ақ немесе ақ сұр ірімшік тәрізді бөлінді

В) жыныс жолдарынан көпіршікті сұр-сарғыш түсті бөлінді

Г) цервикалды каналдан іріңді-кілегейлі бөлінді

Д) сыртқы жыныс мүшелерінде,аралықтағы көпіршікті дақтар

8. Жедел метроэндометритте келесі гинекологиялық тексеру жүргізіледі:

А) жатыр тығыз,қосалқыларды пальпациялағанда ауырады,көп бөлінді

Б) жатыр және қосалқылар аймағында кенеттен ауру сезіміне байланысты пальпацияланбайды

В) шырышты қынап гиперемирленген, ісінген,іріңді бөлінді

Г) жатыр ауырады,қосалқылары анықталмайды,іріңді-қан аралас бөлінді

Д) жатыр өлшемдері қалыпты,қосалқылары үлкейген,ауырсыну,іріңді бөлінді

9. Науқас 25 жаста,зәр шығаруда,іштің төменгі бөлігінде ауру сезімі,көп мөлшерде іріңді бөліністер,температура 38,5°С, пульс 98 минутына.Қынапты тексергенде жатыр тығыз,қосалқылары үлкейген,ауырады.Сіздің диагнозыңыз:

А) жатырдан тыс жүктілік

Б) жатыр қосалқыларының жедел қабынуы

В) аппендицит

Г) аналық бездік кистаның жарылуы

Д) жатырлық жүктілік

10. Пельвиоперитонитті емдеуде консервативті ем қай кезде жүргізіледі?

А) 2 - 3 сағатта;

Б) 4 - 6 сағатта;

В) 8 сағатта;

Г) 6 сағатта;

Д) 12 сағатта.

БЛОК №8. Гинекологиялық аурулар

Сабақ 6.ӘЖМҚА (арнайы емес).Этиологиясы, клиникасы,диагностикасы.Емі.

Қорытынды білім деңгейі тестінің жауабы

1. В

2. Г

3. В

4. Б

5. Д

6. А

7. А

8. Г

9. Б

10.Д

Глоссарий