8. Мәнжазба тақырыптары

1. Философиядағы сана жөніндегі ойдың дамуы.

2. Иррационализм.

3. Сананың материалистік тұжырымдамасы.

4. Еңбек және сана.

5. Тіл және сана..

6. Әлемнің тұтастығы мен көп қырлылығы.

7. Философиядағы таны обьектісі мәселесі.

8. Философиялық танымның функциялары.

9. Таным субьектісі.

10. Рационалдық таным.

9. Әдебиеттер

1. Әбішев Қ. Философия А., 1999.

2. Әбішев Қ., Әбжанов Т. Философия тарихындағы таным теориясы және метод проблемасы. А., 1990.

3. Қариев З. Даму. А., 1993.

4. Гайниев И. А. Размышления о познании. М., 1996.

5. Кун Т. Структура научных революциий. М., 1983.

6. Любутин К. Н. Проблема субьекта обьекта в немецкой классической философий М. 1983.

7. Ильенков Э. В. Диалектическая логика; Очерки, истории и теории. М. 1989.

8. Философиялық сөздік А., 1996.

1. №14 Сабақ

Тақырып Диалектика теориясының мәселелері.

2. Сабақ мақсаты Студенттерге диалектиканың таным процесіндегі теория және тәсіл ретіндегі мәнін ашып көрсету. Студенттерді диалектикалық ойлау өнеріне баулу.

Диалектиканың тарихи даму жолын сипаттау (диалектиканың антикалық нұсқасы, Гегельдің идеалистік диалектикасы, материалистік диалетика ) Студенттерге диалектиканың негізгі принциптері мен категорияларын түсіндіру, ерекшеліктерін ұғындыру.

Диалектиканың категориялары мен заңдарының мәнін, диалектиканың таным процесіндегі теория және тәсіл ретіндегі мәнін ашып көрсету. Студенттерді диалектикалық ойлау өнеріне баулу.

Диалектиканың тарихи даму жолын сипаттау. Студенттерге диалектиканың негізгі принциптері мен категорияларын түсіндіру, ерекшеліктерін ұғындыру.

3) Семинар жоспары:

1. Диалектика теория және тәсіл ретінде.

2. Диалектиканың негізгі принциптері: тұтастық, жүйелілік, нақтылық т.б.

3. Диалектиканың негізгі категориялары: жалқы және жалпы, себеп және салдар, мән және құбылыс, қажеттілік және кездейсоқтық, мүмкіндік пен шындық т.б.

4. Заң ұғымы.

5. Қарама-қарсылықтар бірлігі және күресі заңы қызметтерінің құрылымы және механизмі.

6. Сандық және сапалық өзгерістердің диалектикасы. Секірістер және оның түрлері.

7. Диалектикалық терістеудің мәні. Терістеуді терістеу сатылы дамудың бейнесі ретінде.

4. Блиц-тест

1. Диалектика – философиялық ілім:

А) Күн жүйесінң шығу тегі туралы.

В) Әлемнің өзгермейтіндігі туралы.

С) Дамудың жалпы заңдары туралы.

D) Болмысты танып білу туралы

Е) Кеңістік пен уақыттың относительділігі туралы .

2. Диалектикаға қарама – қарсы методты көрсетіңіз

А) индукция

В) анализ

С) метафизика

D) дедукция

Е) синтез

3. Даму туралы философиялық ілім:

А) метафизика

В) релятивизм

С) догматизм

Д) эклектика

Е) диалектика

4. Құбылыстардың жалпы заңдылықты себептік уәжділігі туралы ілім:

А) индетерминизм

В) фатализм

С) детерминизм

D) конвенционализм

Е) кондиционализм

5. Категориялар дегеніміз не?

А) табиғаттағы, қоғамдағы және ойлаудағы жалпы байланыстарды бейнелейтін ең жалпы ұғымдар , практикалық қыметтің идеалдық формалары

В) табиғаттағы, қоғамдағы жалпы байланыстарды бейнелейтін ең жалпы ұғым.

С) ойлаудағы, қоғамдағы жалпы байланыстарды бейнелейтінең жалпы ұғымдар, практикалық қызметтің идеалдық формалары.

D) ойлаудың және табиғаттың жалпы байланыстарын көрсететін жалпы ұғымдар

Е) табиғат пен адамның арасындағы жалпы байланыстарды көрсететін жалпы ұғымдар.

6. Қай категориялар диалектикаға қатысты :

А) мазмұн және форма

В) тап, ұлт, жанұя

С) күш, энергия, жылдамдық

D) ақпарат, байланыс, басқару

Е) ақша, кіріс, табыс

7. Диалектиканың негізгі принципін көрсетіңіз:

А) даму принципі

В) мазмұн және форма

С) қажеттілік пен кездейсоқтық

D) себеп пен салдар

Е) мән мен құбылыс

8. Материалистік диалектика дегеніміз не?

А) Ол - табиғаттың, қоғамның және адам ойлауының дамуының ең жалпы заңдарын зерттейтін ғылым.

В) Ол - табиғаттың және адам дамуының негізгі заңдылықтарын зерттейтін ғылым.

С) Ол - адамның адам психологиясы мен логикасының даму заңдылықтарын зерттейтін ғылым.

D) Ол - табиғаттың және қоғамның дамуының ең жалпы заңдарын зерттейтін ғылым.

Е) Ол - қоғамның және адамның арасындағы негізгі қатынас заңдылықтарын зерттейтін ғылым.

9. Дамудың дұрыс анықтамасын көрсетіңіз:

А) Даму - объектінің сандық өзгерісі

В) Даму - кез-келген қозғалыс

С) Даму - шеңбер бойынша қозғалыс

D) Даму - жүйенің хаостық қозғалысы

Е) Даму - төменгі жағдайдан жоғарырақ жағдайға қарай қозғалыс.

10. Философиядағы метафизикалық әдістің ең маңызды белгісін көрсетіңіз:

А) қандай болсын дамуды, қозғалысты терістеу

В) дамудың ішкі қайнар көзін терістеу

С) сыртқы күшті дамудың қайнар көзі деп мойындау

D) дамудың шексіздігін терістеу

Е) метафизикалық әдіс тек қана тілмен байланысты.