- •Қадірлі оқырман қауым!
- •Хирургиялық стоматология және жақ-бет аймағының хирургиясы. Басқа медицина салаларымен байланысы. Тарихи және қазақстан республикасында даму жолдары
- •1974-1980 Жылдар арасында кафедраны медицина ғылымдарының кандидаты, доцент Мария Павловна Осколкова басқарады.
- •1980 Жылдан бастап дәл қазіргі кезге дейін Хирургиялық стоматология кафедрасын медицина ғылымдарының докторы, профессор, «Алтын қандауыр» жүлдесінің иегері Жақсылық Бекбатырұлы Оразалин басқарады.
- •II тарау қазақстан республикасында хирургиялық стоматология көмегін ұйымдастыру. Хирургиялық стоматология көмегін емханаларда ұйымдастыру
- •Стоматология емханаларындағы медицина қызметкерлерінің штаттық нормативі
- •Хирургия бөлімінің еңбек жұмысын ұйымдастыру
- •Бөлімдер алдына қойылатын негізгі міндеттер
- •Iіі тарау
- •Төменгі жақсүйек
- •Іv тарау
- •Тігіс салудың түрлері:
- •V тарау хирургиялық стоматология және жақ-бет ауруларын тексеру
- •Стоматологиядағы деонтология қағидалары
- •Vі тарау жансыздандыру және жалпы жансыздандырудың жақ-бет аймағындағы ерекшеліктері
- •Жалпы жансыздандыру
- •Нейролептаналгезия
- •1. Жоғарғы жақ сүйегінде жасалатын оталар:
- •2. Төменгі жақ сүйегінде жасалатын оталар:
- •Ауруларды жалпы жансыздандыру-наркозға және отаға-операцияга дайындау
- •Жалпы жансыздандырудың-наркоздың стоматологиядағы ерекшеліктері
- •Емханаларда берілетін –жалпы жансыздандыру-наркоз
- •Кенеттен өлген кездегі реанимация (қайта тірілту — «жан шақыру»)
- •II. Жүрекке массаж жасау (уқалау, сығу)
- •III. Қалпына келтірілген кезеңдерді әрі қарай жалғастыру.
- •Хирургиялық стоматологиядағьі жергілікті жансыздандыру
- •Хирургиялық стоматологияда жергілікті жансыздандыруға қолданылатын дәрілерге клиника-фармакологиялық талдау жасау
- •Жергілікті жансыздандырудың (анестезияның) күшін арттырып, әсерін және мерзімін ұзартатын заттар
- •Жергілікті жансыздандырудың (анестезияның) түрлері
- •Жақ пен жақ айналасының жүйкеленуі
- •Инесіз жансыздандыру жасау
- •Өткізгішті жансыздандырулар (анестезиялар)
- •Жергілікті жансыздандырудан кейінгі асқынулар
- •Vіі тарау тіс жұлу отасы
- •Тіс жұлу отасын жасауға болатын және болмайтын жағдайлар
- •Тіс жұлу отасын жасайтын жағдайлар
- •Тісті жұлуға болмайтын жағдайлар (жартылай)
- •Тіс жұлу әдістері
- •Сурет-36. Жоғарғы жақтағы азу тістерді жұлу үшін қолданылатын сауытты қысқыштар.
- •Сурет-52.. Тік элеватордың көмегімен жоғарғы кіші азу тісті жұлу.
- •Тіс жұлған соң жараны өңдеу, күтім
- •Тіс ұясының жазылуы
- •Тіс пен тіс түбірлерін жұлу кезінде және жұлынғаннан кейін болатын асқынулар
- •Жалпы асқыну
- •Тісті немесе түбірді жұлу кезінде болатын жергілікті асқынулар
- •Сурет-53. Гаймор қуысы тесілгенде, тесікті пластикалық әдіспен жабу:
- •Тіс жұлынған соң кездесетін асқынулар
- •Viіі тарау
- •Периодонтит
- •I. Жедел (эксудативті) ағымды периодонтит:
- •Жедел ағымды серозды периодонтит
- •Жедел ағымды іріңді периодонтит
- •Созылмалы периодонтит
- •Беттің одонтогенді теріасты гранулемасы
- •Жедел ағымды жақ сүйек периоститі
- •Жақ сүйектерінің жедел ағымды одонтогенді остеомиелиті
- •Жақ сүйектері остеомиелитінің жеделдеу кезеңі
- •Жақ сүйектерінің созылмалы остеомиелиті
- •I. Жоғарғы жақ сүйегі маңында орналасатын абсцестер мен флегмоналар.
- •Iiі. Ауыз қуысы түбі абсцестері мен флегмоналары.
- •IV. Тілдің абсцесстері мен флегмоналары;
- •Жоғарғы жақ сүйегі маңында кездесетін абсцестер мен флегмоналар
- •Төменгі жақ сүйегі маңында кездесетін абсцесстер мен флегмоналар
- •Бет және мойын лимфадениті
- •Жедел лимфадениттер
- •Созылмалы лимфаденит
- •Лимфангоиттер
- •Іх тарау тіс жарып шығу кезеңдерінің аурулары
- •Ақыл тістің кедергімен кеш жаруынан болған аурулардың асқынуы
- •II.Төменгі жақтың кемік тіндерінің ауыр қабыну кезеңдері:
- •III. Төменгі жақтың ауыр қабыну кезеңі.
- •Сурет-64. Қатар жатқан тістің зақымдануы
- •Х тарау жоғарғы жақ сүйек қуысының одонтогенді қабынуы
- •Жоғарғы жақ қуысы түбінің тесілуі және оның жыланкөзі
- •X тарау
- •Аурулары
- •Актиномикоз
- •Туберкулез
- •Сібір жарасы (күйдіргі)
- •Нома немесе сулы рак
- •Тілме (рожа)
- •Хі тарау сілекей бездерішң қабыну аурулары (сиалоадениттер)
- •Сілекей бездерінің аурулары кезіндегі науқастарды тексеру
- •Жедел ағымды эпидемиялық паротиттер
- •Жедел ағымды эпидемиялы емес паротит
- •Төменгі жақасты және тіласты сілекей бездерінің жедел іріңді қабынулары
- •Созылмалы паренхиматозды паротит
- •Төменгі жақасты сілекей бездерінің жедел қабынуы
- •Сілекей-тас ауруы (Сиалолитиазис)
- •I. Тастардың орналасуы:
- •II. Тастардың бөтен жерде орналасуы:
- •III. Сілекей-тас ауруынан дамыған бездің созылмалы қабынуы:
- •Сілекей бездерінің жыланкөздері
- •Сілекей бездернің жарақаттары
- •Беттің жұмсақ тіндерінің жарақаттануы
- •Жоғарғы жақ сүйек сынықтарының жіктелуі
- •Жақ сүйектері сынықтарының клиникасы
- •Жақ сүйектері сынықтарын емдеу әдістері
- •Жоғарғы жақ сүйегі сынықтарының емі
- •Тамақтандыру
- •Бет және мұрын сүйектерінің сынықтары
- •Мұрын сүйектерінің сынықтары
- •Тістердің шығып кетуі және сынуы
- •Төменгі жақтың шығуы
- •Бет күйіктері
- •4 Дәрежеге бөледі.
- •Электркүйіктер
- •Химиялық күйіктер
- •Бет пен ауыз қуысы тіндерінің аралас радиациялық жарақаттары
- •Сепсис, медиастенит, бет веналарының және ми қабығы синустарының тромбофлебиті
- •Үшкүл жүйке жүйесінің невралгиясы
- •1) Негізгі себебі орталық жүйке жүйесінде орналасқан невралгия.
- •2) Негізгі себебі шеткі жүйке жүйесінде орналасқан невралгия.
- •Үшкүл жүйкенің қабынуы (неврит)
- •Мимикалық бұлшықеттердің салдануы
- •Хv тарау төменгі жақ буынының аурулары
- •Самай-төменгі жақ буынының анкилозы
- •Төменгі жақтың контрактурасы
- •I. Ол қызыл иек (гингивальная) хирургиясы;
- •II. Қызыл иек кілегей қабығының (мукогингивальная) хирургиясы;
- •III. Жамау оталары:
- •Xviі тарау тістік имплантация
- •Xviiі тарау ауыз қуысын тіс салуға хирургиялық жолмен дайындау әдістері.
- •Xіх т а р а у жақ-бет аймағында кездесетін ісіктер
- •Одонтогенді ісіктер
- •Амелобластома (адамантинома)
- •Одонтогенді фиброма
- •Жұмсақ тіндердің қатерсгз ісіктері
- •Лимфангиомалардың жіктелуі
- •Лимфа тамырларының ісік және ісікке ұқсас болып зақымдануы.
- •Тілдің шектелген лимфангиомасын ажырату (а. А. Колесов т. Б. Бойынша, 1989)
- •Терінің қатерлі ісіктері
- •Меланомалар
- •Еріннің ісіктері
- •Жақтардың қатерлі ісіктері
- •Ауыздың шырышты қабығының қатерлі ісіктері
- •Сілекей бездерінің қатерлі ісіктері
- •Бас қаңқасы деформацияларының жіктелуі
- •Бет қаңқасы деформациясын емдеудің негізгі қағидалары
- •Туа пайда болған деформацияларды емдеу
- •Жергілікті тіндермен жасалатын пластика
- •Филатовтың сабақшалы қиығымен пластика жасау
- •Тіндерді еркін көшіру
- •Ауызмаңы аймағының пластикасы
- •Қолданылған әдебиеттер
Бөлімдер алдына қойылатын негізгі міндеттер
1.Науқастарға хирургиялық, емдік жоғары мамандандырылған көмек көрсету және күрделі ота жасау мен жақ протездерін салу.
2.Бөлім меңгерушісі немесе оның көмекшісі ауруханадағы барлық стоматологиялық науқастарға көмек көрсетулері тиіс.
Бөлім жұмысының сапасын тексеру.
Ауруханалар мен емханалардағы науқастарды қарау және кейбір науқастарды диспансерлік бақылауға қою.
Хирургиялық науқастарды емдеу нәтижесін көрсету және дұрыс нақтама қою үшін консилиум ұйымдастыру немесе оған қатысу.
Стоматологтардың, орта медицина қызметкерлерінің білімдерін жетілдіру қызметін ұйымдастыру (курстар, тематикалық семинарлар жұмыс орнында т. б.).
Дәрігер-хирургтердің, травматологтердің, учаскеде істейтін дәрігерлердің, орта білімді медицина қызметкерлерінің стоматологиялық науқастарға жедел көмек көрсету және жақ-бет аймағында орналасқан ісіктерге нақтама қоюында білімдерін көтеру жұмысына белсенді қатысу.
Ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс. Жергілікті жердегі стомато-логиялық науқастарға нақтама қою және емдеу нәтижелеріне күнделікті сараптау, бөлімге жіберілген науқастардың нақтамасын клиникада қойылған нақтамасымен үйлесуі және үйлеспеуін тексеру.
Тапсырманы қайталауға арналған естемелік жаттығу сұрақтары:
1. Хирургиялық стоматологиялық бөлменің көлемі:
/ бір орындыққа 14 м2 және 7 м2 әрбір қосымша орындыққа
/ бір орындыққа 7 м2 және 5 м2 әрбір қосымша орындыққа
/ бір орындыққа 17 м2 және 7 м2 әрбір қосымша орындыққа
/ бір орындыққа 10 м2 және 7 м2 әрбір қосымша орындыққа
/ бір орындыққа 25 м2 және 10 м2 әрбір қосымша орындыққа
2. Хирургиялық операциялық бөлмесінің қабырғасы немен қапталады:
/ сулы эмульсиялы бояумен
/ қағазбен
/ ағашпен
/ торкөз қышпен
/ майлы бояумен
3. Хирургиялық бөлмеде ылғалды жинау неше рет жүргізіледі:
/ 2 рет
/ 5 рет
/ 6 рет
/ 10 рет
/ Жүргізілмейді
4. Хирургиялық науқастарды тексеру қай жерде жүргізіледі:
/стоматологиялық орындықта
/ егу бөлмесінде
/ дәлізде
/ ота бөлмесінде
/ тексеру қажет емес, бірден емдейді
5. Хирургиялық стоматология бөлімшесінің (бөлмесінің) жабдықталуы
Денсаулық сақтау Министрлігінің ----- санды бұйрығы негізінде іске
асырылады?
/ 12.06.1984 жылғы № 670-ші бұйрығы
/ 25.12.1987 жылғы № 432-шы бұйрығы
/ 25.11.1997 жылғы №735-ші бұйрығы
/15.01.1983 жылғы №513-ші бұйрығы
/05.03.1988 жылғы №153-ші бұйрығы
6. Ота жасайтын бөлменің көлемі:
/ Ота жасайтын бөлменің көлемі бір орындыққа 14 м2, ал келесі қойылатын әрбір орындыққа 7 м2 болуы қажет.
/ Ота жасайтын бөлменің көлемі бір орындыққа 17 м2, ал келесі қойылатын әрбір орындыққа 11 м2 болуы қажет.
/ Ота жасайтын бөлменің көлемі бір орындыққа 18 м2, ал келесі қойылатын әрбір орындыққа 3 м2 болуы қажет.
/ Ота жасайтын бөлменің көлемі бір орындыққа 11 м2, ал келесі қойылатын әрбір орындыққа 8 м2 болуы қажет.
/ Ота жасайтын бөлменің көлемі бір орындыққа 15 м2, ал келесі қойылатын әрбір орындыққа 2 м2 болуы қажет.
7. Дәрігер қабылдауын күтетін бөлменің көлемі:
/ бір ауруға 1,2 м2 орта есеппен 4 ауруға арналуы керек.
/ бір ауруға 1,5 м2 орта есеппен 3 ауруға арналуы керек.
/ бір ауруға 0,2 м2 орта есеппен 7 ауруға арналуы керек.
/ бір ауруға 0,7 м2 орта есеппен 5 ауруға арналуы керек.
/ бір ауруға 0,9 м2 орта есеппен 8 ауруға арналуы керек.
8. Хирургия бөлімшесін ашу үшін кемінде .... бөлме керек. Олар:
/ Дәрігер қабылдауын күтетін бөлме, Ота алдындағы бөлме, Ота бөлмесі, Залалсыздандыру жасайтын бөлме, Отадан кейін аурулар уақытша жататын бөлмесі.
/ Дәрігер қабылдауын күтетін бөлме, Залалсыздандыру жасайтын бөлме, Отадан кейін аурулар уақытша жататын бөлмесі.
/ Ота алдындағы бөлме, Ота бөлмесі, Залалсыздандыру жасайтын бөлме,
/ Дәрігер қабылдауын күтетін бөлме, Залалсыздандыру жасайтын бөлме,
/ Ота алдындағы бөлме, Залалсыздандыру жасайтын бөлме,
9. Хирургиялық бөлмелердің қолайлы температурасы ...... болып табылады.
/18—25°
/12-17°
/15-17°
/15-17°
/27-33°
10. Бөлімшені (бөлмені) жетісіне неше рет жалпы тазартудан өткізеді?
/ бір рет жалпы тазартудан
/ екі рет жалпы тазартудан
/ үш рет жалпы тазартудан
/ бес рет жалпы тазартудан
/ жеті рет жалпы тазартудан
11. Науқасты дәрігер зерттеп көргенде және дәрігерлік әрекет жасағанда міндетті түрде ..... пайдалануы тиіс.
/ бет перде, көзді қорғайтын көзілдірік, резеңке қолғап
/ көзді қорғайтын көзілдірік, резеңке қолғап, халат
/ бет перде, көзді қорғайтын көзілдірік, бахила
/ көзді қорғайтын көзілдірік, резеңке қолғап, бахила
/ бет перде, көзді қорғайтын көзілдірік, халат
12.Дәрігер ота кезінде ....... киюі шарт.
/ залалсыздандырылған халат, аяғына бахила
/ аяғына бахила, көзді қорғайтын көзілдірік, резеңке қолғап,
/ залалсыздандырылған халат, бет перде, көзді қорғайтын көзілдірік
/ аяғына бахила, бет перде, көзді қорғайтын көзілдірік
/ залалсыздандырылған халат, көзді қорғайтын көзілдірік, резеңке қолғап
13. Қазақ Республикасының Денсаулық сақтау Министрінің бұйрығы бойынша ........ бөлінген.
/10000 тұрғынға 4 дәрігер — стоматолог
/15000 тұрғынға 8 дәрігер — стоматолог
/20000 тұрғынға 7 дәрігер — стоматолог
/25000 тұрғынға 5 дәрігер — стоматолог
/30000 тұрғынға 9 дәрігер — стоматолог
14. Денсаулық сақтау министрінің бұйрығы бойынша қанша дәрігерге
1 дәрігер-анестезиолог тағайындалған
/ 20
/ 10
/ 15
/ 12
/ 14
15. Денсаулық сақтау министрінің бұйрығы бойынша қанша дәрігерге
1 дәрігер-рентгенолог тағайындалған
/25
/12
/15
/18
/20
16. Емханаларда жасалатындарға оталар ........ болып бөлінеді:
/ жоспарлы, жоспарсыз
/ жоспарсыз, арнайы
/ жоспарлы, арнайы емес
/ жоспарсыз, арнайы емес
/ жоспарлы, арнайы
17. Залалсыздандырған заттарды ....... бөлінеді.
/ екі үстелге
/ үш үстелге
/ бес үстелге
/ төрт үстелге
/ жеті үстелге
18. Залалсыздандырған заттар ......... болып үстелдерге бөлінеді.
/ таңу жабдықтары, құралдар үшін.
/ таңу жабдықтары, кеңсе заттары
/ құралдар, зертхана заттары
/ таңу жабдықтары, зертхана заттары
/ құралдар, кеңсе заттары
19. Жақ-бет бөлімінде науқастарды таңатын ..... болуы қажет.
/ екі бөлме
/ төрт бөлме
/ бір бөлме
/ бес бөлме
/ үш бөлме
20. Жақ-бет бөлімінде науқастарды таңатын ..... бөлмелер қажет.
/ таза, іріңді
/ іріңді, жоспарлы
/ таза, жоспарсыз
/ іріңді, жоспарсыз
/ таза, жоспарлы
21. Денсаулық сақтау министрінің бұйрығы бойынша қанша тұрғынға қанша төсек-орын болуы керек?
/10000 тұрғынға 1,7 төсек керек.
/15000 тұрғынға 1,5 төсек керек.
/20000 тұрғынға 2,1 төсек керек.
/25000 тұрғынға 2,2 төсек керек.
/30000 тұрғынға 2,3 төсек керек.
22. Отаның нобайын жазу жорналының үлгісін көрсетіңіз.
/ Ф.№ 069/у
/ Ф.№ 094-1/у
/ Ф.№ 095-1/у
/ Ф.№ 043/у.
/ Ф.№ 030/у.
23. Уақытша еңбекке жарамсыздығы туралы анықтаманың үлгісін көрсетіңіз.
/ Ф.№ 094-1/у, 095-1/у
/ Ф.№ 030/у, 069/у
/ Ф.№ 043/у, 069/у
/ Ф.№ 069/у, 028/у
/ Ф.№ 030/у, 027/у
24. Науқастарды диспансерлік есепке алу және бақылау жорналының үлгісін көрсетіңіз.
/ Ф.№ 030/у.
/ Ф.№ 069/у
/ Ф.№ 095-1/у
/ Ф.№ 028/у
/ Ф.№ 027/у
25. Стоматологиялық науқастар үшін емханалық сырқатнама үлгісін көрсетіңіз.
/ Ф.№ 043/у.
/ Ф.№ 027/у
/ Ф.№ 028/у
/ Ф.№ 030/у.
/ Ф.№ 069/у
