32 Мектеп және сыныптың тәрбие жұмысының психологиялық – педагогикалық диагностикасының түрлері, қызметі және ұйымдастыру технологиясы

Оқушының жеке басын танып білуге арналғын

Сынып ұжымын зерттеудің және оған мінездеме

Оқушылардың жеке басы мен сынып ұжымын зерттеудің әдістемесі

Оқушылардың жеке тұлғасының психологиялық мінездемесін анықтауға арналған

33.Сыныптың педагогикалық прроцесінің диагностикалық жағдайын зерттеу әдістемесі.

Диагностика педагогикалық процестің бөлінбес компоненті ретінде мақсатқа сәйкес оның нәтижесін анықтау құралы болып табылады. Онсыз оқу-тәрбие процесін нәтижелі басқару мүмкін емес. Демек, диагностика педагогикалық процестің жағдайын, оның бала тұлғасының дамуына ықпалын, басқару нәтижесін, сапасын нақты анықтау, талдау, саралау тәсілі. Диагностиканың құзыретіне педагогикалық процесті бақылау, тексеру, бағалау; статистикалық мәліметтерді жыйнақтау, есепке алу және оларды талдау; алдын ала болжам жасау, даму динамикасы мен бағытын анықтау секілді әдістер жүйесі жатады. Шын мәнісінде, диагностикалық танымның зерттеу пәні болып балалардың мінез-құлықтары мен іс-әрекеттері, олардың өмір сүру әрекеттері, қарым-қатынастары және т.б. табылады. Осылардың негізінде жас шамаларына қарамастан адамның өмір сүру тетіктері жүзеге асады: оның психикалық жағдайы, жинақталған тәжірибесі, тұқымқуалаушылық нышандары, нерв жүйелерінің қызметі және т.б.

Арнайы диагностикалық қызметті әлеуметтік зерттеу әдістері атқарады. Арнайы зерттеу әдістерінің ішінде балалардың денсаулығын анықтайтын кешенді медициналық зерттеу әдістері маңызды рөл атқарады. Бұл әдістің мақсаты балалар организмінің барлық жүйесінің дамуы, олардың оқу-тәрбие процесіндегі жүктемеге дене және психикалық тұрғыдан даяр болуы жайында мәліметтер алу. Бұл мәліметтер педагогқа педагогикалық процесті әртүрлі деңгейде, саралап-даралап, дифференциалап ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Оны нәтижелі жүзеге асыру тек балалардың денсаулығына қатысты анатомиялық, физиологиялық, жалпы биологиялық, антропологиялық жан-жақты білімдер болған жағдайда ғана мүмкін болмақ. Ол, өз алдына оқу-тәрбие процесін нәтижелі ұйымдастыруға оң ықпал ете алады. Себебі оқушылардың әртүрлі деңгейдегі оқу жұмыстарын нәтижелі орындауы, уақыт мөлшері мен мазмұнның күрделілігі тек олардың денсаулығына байланысты саралап, дифференциалап ұйымдастырған жағдайда ғана қамтамасыз етіледі.

35) Оқушының жеке басына және сынып ұжымына мінездеме жазу технологиясы

Педагогикалык практика кезынде окушынын жеке басын талап былу коптеген нактылы материалдын болуын кажет етеды. Сондыктан осы улгы негызынде калауынызбен окушынын жеке басын танып былугке арналган талдаудын быр багытын лайыктап тандап алу керек.

Псих-пед-лык мынездемеде жеке басты танып былу томенде корсетылген сурактарды терен талдаган жагдайда гана мумкын болады.

1 Окушынын оку, енбек жане когамдык арекеты.

2 Окушынын жеке басынын багыты жане арнайы кабылеты.

3 темперамент жане мынез ерекшелыктеры.

Окушынын жеке басын ьанып былуге кандай багыт тандап алынса да, алдымен окушы жайлы жалпы маглуматтар мен онын мектепке катынасын жане окушылар ужымымен озара карым катынасын аныктау кажет.

Жалпы маглумат.

1 окушы аты жоны, туган жылы, денсаулыгы, отбасындагы турмыс тыршылыгы, улкендермен карым катынасы жануя тарбиесындегы негызгы багыттын дурыстыгы

2 мектепке катынасы жане окушылар ужымымен озара карым катынасы жане окушылар ужымымен озара карым катнасы

Оку арекеты.

1 улгерымы, пандрге ыкыласы мен кызыгушылыгы, былым денгейы

2 ой орысы, коп окыгандыгы

3 тыл байлыгы/ коркем сойлеуы, соз коры, оз ойын бейнелы ары коркем жеткызе былуы

4 окуга катынасы мен былымге кызыгушылыгы/ ынтасы, кай панге ыкыласы жогары, багага козкарасы, оку арекетынын негызгы турткысы

5 оку каблеты:

зейыны, ырыкты даму дарежесы, онын шогырлануы, турактылыгы, болынуы

материал угынып, байыптап, саналылыкпен кабылдауы.

6 оку арекетындег ыынта жыгеры

оки былуы/ кун тартыбын сактауы, жинакылыгы, кытаппен оз бетынше жумыс жасауы, оку материалын жаттап алуы, озын озы бакылау

Енбек арекеты.оку енбегы, мектепте ж/е уйде

1 енбекке катысы, ыждагаты, ыждагатсыз коныл болуы, оз пайдасы ушын ынтыга ма, енбек етуге куштарлыгы ж/е накты не нарсе кызыктыралы: енбек процесы

2 енбек дагдысы мен шеберлыгын менгеру

3 енбек процесындегы жауапкершылыгы мен тартыбы

4 узак енбек агдысына машыктануы

Жеке басынын багыты ж/е арнайы кабылеты

1 кызыгушылыгы, не нарсеге кызыгады, кызыгушылыгынын сипаты, окуды уната ма, не нарсены унатады

2 сенымы, арманы

3 кайсыбыр арекетынде кабылеты ерекше

4 нены армандайды ж/е келешекте не ыстеуге ниет етып жур

Тартыбы.

1 мынез кулкына сипаттама

2 мектеп ережесын орынлауы

3 улкендердын талаптарын орындауы шын ниетпен н/е зорлыкпен. Тартып бузу турын корету.

Темпераменты мен мынезындегы ерекшелыктеры.

1 Мынезындегы он ж/е терыс касиеттеры

2 темперамент ерекшелыктерынын корынысы/асерлену, кызыгушылыгы

3 коныл куй котерынкылыгы. Турактылыгы, жагдайлар асер етуы.

Жалпы псих-пед-лык корыиынды.

1 окушынын жеке басынынын калыптасуындагы негызгы жетыстык пен кемшылыктеры Онын акыл ой денгейынын ж/е адамгершылык тарбиесынынсапасын аныктау

2 мугалымнын алдында турган негызгы псих-пед-лык мындеттерды ж/е келешекте окушылармен аткаратын тарбие жумыстарынын багыттарын аныктау.

Мугалымнын озы жумыс ыстейтын сынып ужымын зерттеп, оган психологиялык мынездеме жазуы мындетты шара.

Сынып уж-нын калыптасуы бырнеше дамусатысынан отеды. Сонымен катар онын калыптасуы, дамуы ышкы ж/е сырткы факторларга байланысты.

Сынып ужымын зерттеу жумыстарын мына томенде корсетылген багыттар бойынша жургызгены дурыс болады.

1 сынып жайында жалпы маглумат

2 сынып курылымы

3 ужымнын ыс аректеттеры жане оларды орындау барысы

4 ужымнын даму дарежесы

5 жалпы корытынды

жогарыда корсетылген багыттар аркылы томендегы багдарлама усынылады:

1 Сынып жайында жалпы маглумат:

Кай сынып, мектеп,аудан. Окушылар саны канша/ улдары/ кыздары/ жастары нешеде.и Кай уакытта курылган. Сыныпжетекшысынын ауысуы н/е турактылыгы кандай дарежеде?

2 Сынып курылымы

Сынып белсендеры, Сынып старостасы жане онын жумысынын сапасы;сыныптын баска белсендылерыне баска сипаттама/ бастамалары дербестыктеры, табандылык,кайсарлыктары, оздеры мен баскаларга талап коюшылыктары, жолдастары арасындагы беделдеры, уйымдастырушылык кабылеттеры, камкорлыктары ж/е тб.