1. Қалыпты жағдайда қанның құрамында натрийдің мөлшері гипо-, гиперфункциялары

Натрий -135-155 ммоль/ л плазмада эритроцитке қарағанда көп мөлшерде болады. Клеткадан тыс сыртындағы сұйықта натрий негізгі ион деп есептеледі, ол плазма катиондариның 90 пр құрайды.натрий иондарының негізгі қызметі: 1/сұйықтың осмостық қысымын біркелкі ұстап тұру.2/ натрий иондары каллоидтардың ісінуіне, жүрек, бұлшық ет,нерв клеткаларының дұрыс жұмыс істеуіне ықпал етеді ( калиймен бірге).3/ гипернатриемия( қандағы натрийдің көбеюі). Организмдегі гидратациясы( паренхиматозды нефрит) ауруға шалдыққанда, жүректің туа пайда болған кемістіктерінде, бастапқы немесе кейіннен пайда болған гиперальдостеронизмде кездеседі.гипонатриемия(азаюы)Қатты терлегенде, шамадан тыснесеппен шығарғанда несеп айдағыш дәрілер пайдаланылғанда жиі құсқанда, біріңғай тұзсыз тамақтанғанда кездеседі.Натрий жетіспеген кезде, денеде әлсіздік, ынтасызды. Еңжарлық пайда болады, қан қысымы төмендейді. Қанда натрий хлор иондарымен байланысып. Натрийхлориді түрінде болады. Қалыпты жағдайда натрийхлор мөлшері өте тұрақты, паталогия кезінде мөлшері өзгеруі мүмкін( натрий сияқты) 77-96 ммоль/л

2. Қалыпты жағдайда қанның құрамында калийдің мөлшері гипо-.Гиперфукциялары

Калий 3,4-5,3 ммоль/л плазмада 78-108 моль/л мөлшерде эритроциттерде кездеседі. Қандағы мөлшері клетка ыдырағанда ,эритроциттерлің гемолизі кезінде, бүйрек жұмысы күрт төмендегенде,бүйрек үсті безінің жұмысы нашарлағанда көбейеді.( альдестерон шықпағаннан соң натрий және Н20 көп жоғалтып калийді ұстап қалады.) Гипокалиемия ( азаю) –альдестерон( бүйрек үсті шығаратын гормон) шамасы көбейгенде денеден калий иондары көп шығарылады. Бұл жүрек қызметін ауыр жағдайға шалдықтырады.

3. Қалыпты жағдайда қан құрамында темірдің мөлшері.гипо-.гиперфукцияларыТемір — гемоглобиннің, миоглобиннің, тотығу-тотықсыздандыру ферменттері — пероксидаза, каталаза мен биологиялық тотығу процесін жүргізетін цитохромдық ферменттер құрамы на енеді. Денеде темір бауырда, көк бауырда, ішектің кілегейлі қабығында ферритин (темірдің гидрат тотығы мен белоктардың қосылысы) түрінде кездеседі. Организмде темір гемосидерин (темірлі пигмент, гемоглобиннің ыдырау өнімі) түрінде де кездеседі. Темірдің бір бөлігі плазма белоктарымен сидерофилин атты қосылыс түзеді. Осы қосылыс түрінде темір организмде тасымалданады. Организмде темір жетіспесе эритроциттердің түзілуі бұзылып, қан азаяды (анемия). Егер темір жетіспесе, баршамызға белгілі анемия немесе қаназдық ауруы пайда болады. Бұл элементтің ағзадағы тәуліктік мөлшері — 11-30 мг. Адам қанында 3 грамға жуық темір бар. Оның мөлшері көрсетілген шамадан төмен болса, қанның қызыл жасушасының, яғни, гемоглобиннің түзілуі бұзылып, тыныс алу қызметі нашарлайды. Темір ағзаға сырттан түседі, тамақтың құрамындағы темір ионы он екі елі ішектің жоғар-ғы бөлігінде қанға сіңеді. Темірдің ағзаға дұрыс сіңбеуі асқазандағы тұз қышқылының жетіспеуінен немесе темірдің ақуызбен байланысының нашарлауынан болады. Ал тұз қышқылының жетіспеуінің өзі бауыр мен өт жолдарының дұрыс қызмет атқармауынан деуге болады, яғни, оларда әр түрлі тұздар тас түрінде жиналады. Тастардың пайда болуы топырақ пен судың және қоректің сапасына байланыс-ты екендігі түсінікті.Темір жетіспеген кезде тері бозарады, тырнақ жұмсарады, әрі тез сынады, ауыз қуысы және ас-қазанның сілекейлі қабаты бүлінеді.Темір жұмыртқаның сарысында, қарақұмықта, грек жаңғағында, күнжіт, фасоль, өрікте, мейізде көп болады. Адам денесінде темір құрамы 3 - 7 гр дейін (ткань, қан, ішкі органдарда) болады. Темір біздің организмге тамақ арқылы келеді. Ересек адамның тәулік қажеттілігі 11 - 30 мг құрайды. Бұлшықет ақуызы – миоглобин, құрамында Fe+3 катионы етке қызғылт түс береді. Қан белогы – гемоглобин, құрамында Fe+2 катионы, қанға қызыл түс береді, сүйек кемігінде түзіледі. Темір элементінің рөлі денсаулық үшін өте зор. Егер темір жетіспесе, баршамызға белгілі анемия немесе қан аздық ауруы пайда болады. Бұл элементтің ағзадағы тәуліктік мөлшері 11-30 мг. Адам қанында 3 г жуық темір бар. Оның мөлшері көрсетілген шамадан төмен болса, қанның қызыл жасушасының, яғни гемоглобиннің түзілуі нашарлап, тыныс алу функциясы төмендейді. Темір ағзаға сырттан түседі, тамақтың құрамындағы темір ионы он екі елі ішектің жоғарғы бөлігінде қанға сіңеді. Темірдің ағзаға дұрыс сіңбеуі асқазандагы тұз қышқылының жетіспеуінен немесе темірдің ақуызбен байланысының нашарлауынан болады

4. Қалыпты жағдайда қан құрамында күкірттің мөлшері.гипо-.гиперфукцияларыКүкірт (мөлшері 0,25% шамасында) — цистеин, цистин, метионин амин қышқылдарының, В дәрмендәрісі мен кейбір ферменттердің құрамы на енеді. Организмде ол креатин, муцин, глютатион, инсулин, питуитрин, кофермент А, таурин мен оның туындылары құрамында кездеседі. Бұл элемент жүннің, мүйіздің, құс қауырсыны мен мамығының құрамында көп мөлшерде кездеседі. Ол организмде күкірт қышқылын түзіп, тоқ ішекте түзілетін улы заттарды залалсыздан-дыруда маңызды қызмет атқарады.Күкірт адам ағзасына жай органикалық қосылыс ретіде және аминқышқылы ретінде түседі.Организмде кукірттің қызметі:айырбастау процестеріне қатысу, жүйке жүйесінің жұмыс істеуін жақсарту,Қандағы глюкоза деңгейін тұрақтандыр,иммунитетті жақсарту,аллергияға қарсы әсер,оттегі балансын сақтау, (инсулин қоса алғанда) дәрумендер, ферменттер, амин қышқылдары мен гормондардың бірқатар ажырамас құрамдас бөлігі болып табылады,сүйек шеміршек тінінің, буын және байламдардың жетілуін қалыптастыруға қатысады,шаш, тырнақ және терінің жай-күйі туралы әсер (меланин, кератин мен коллаген енуі);(әсіресе балалық және жасөспірім қарқынды өсу кезеңдерінде) бұлшықет тінінің нығайту;дәрумендерді бірқатар қалыптастыруға қатысады және В5 дәрумені, дәрумені В1, липо қышқылы және биотиннің тиімділігін арттыру,жара емдеу және қабынуға қарсы әсер,дене токсиндердің залалсыздандыру қан ұюына әсер етеді бауырда өт секрециясына қатысады.