13. Қанның ферменттері, олардың анықтаудың маңызы

Қалыпты жағдайда қандағы ферменттер өте аз шамада ғана болады, олардың активтілігі де төмен. Сбебі тканьдермен қанға өтпейді, өтседе өте аза мөлшерде түседі. Әр түрлі патологиялық жағдайда клетка мембранасының өткізгіштігі бұзылғанда немесе клетка тіршілігін жойғанда бұл ферменттер көп мөлшерде қанға түсіп, қоздырғыш әсерлері молаяды. Бқл жағдай бауыр ауруларын, ұйқы безі ауруын, жүрек инфарктын т б ауруларды ажыратуға септігін тигізеді. Ферменттердің 3 түрі болады .1/ Секреторлы-бауырда түзіліп қанға шығады( холенэстераза қан ұюуына қатысатын ферменттер) бұлардың диагностикалықт мәні көп емес. 2/ индикаторлы (клеткалық ферменттер-клеткада түзіліп тек сол жерде қызметін атқарады. Ауруға шалдыққанда, болмаса клетка бұзылғанда олар қанға түсіп, дигностикалық маңыз алады. Мысалы, ЛДГ-4 және ЛДГ-5 көбейгені бауыр ауруларын көрсетеді. ЛДГ -1 және ЛДГ-2 көбейгені жүрек аурығанын білдіреді. АЛТ нің активтілігі ұлғайса гепатит, КФКның активтілігі артса жүрек инфаркты пайда болғанын дәлелдеуге болады.Диастаза(альфа амилаза) 3/ Экскреторлы (сыртқа бөлініп шығарылатын ферменттер-бауырда ситезделіп, өт арқылы сыртқа бөлініп шығады. Паталогиялық процесстерде өттен бөлінуі бұзыладыда қандағы активтік қасиетін жоғарылайды. Бұлда диагностикалық мәні бар жағдай. Экскреторлы ферменттерге –сілтілі фосфотаза, лейцинаминопептидаза.

14. Қабыныудың жедел фазасының белоктары, диагнаОстикалық маңызы.

Қан белоктары қабынуы үсік, күйік бактериялды және вирусты инфекциялар нәтижесінде болады. Алғашқы кезде оның таралу аймағы белгісіз болады, ауру сезімі болмайды. Қабынған кезде ол мынандай жуйелер бойынша жүреді: С-реактивті белоктар А сарысулы амилойд,комплемент компоненттері,альфа-1-гликопротеин,цуруплазмин,альфа-1-антитрипсин,альфа-макроглобулиндер,фибриноген,протромбин,7-ші фактор, плазминоген, гаптоглобин, иммуноглобулин, ферритин, қабынудың бастапқы кезінде белоктардың цитокин фазасы іске қосылады. Қорғау реакциясы ғана емес әмбебап бақылаушы және инвекцияның, күйіктің, уланудың, жарақаттың алдын алушы.

15.Қалыпты жағдайда қанның құрамында хромның мөлшері.Гипер –гипо функция. хром. тәуліктік қабылдау мөлшері 30 мкг. Хром жеткіліксіздігі мына ауруларда байқалады ;ұзаққа созылған толықтай паренталды тамақтану, және перифериялық нейрпатиялар, салмақ жоғалту, глюкозаға толеранттылықтың жоғауымен білінеді. Организмде негізінен зәр арқылы сыртқа шығарылады.қантты диабеттпен ауыратындар да хроиһмдың сіңімділігі 3 есе көбейеді. Тағамнан жіңішке ішекте 0,4-0,7 % сіңіріледі.

16, Қалыпты жағдайда қанның құрамында альбуминнің мөлшері.Гипо-гипер функция.

Қан сары суындағы альбуминдердің мөлшері 35-40% тең. Олар қанның онкотикалық қысымын ұстап тұратын негізгі белоктар. Қан айналымы бұзылғанда және бүйрек ауруларында зәрде жиі пайда болады. Альбуминнің 1 грамы 17 мл-мен байланысады, яғни альбумин гидрофильді белок. Қанның көлемін көбейту үшін организмге альбуминді ендіру қажет. Әр түрлі науқастарда (күйіктер, бүйрек аурулары, өкпе қабынуы, бауыр аурулары т.б) альбуминнің мөлшері азаяды. Бұл жағдай денеде ісік пайда болуына әкеліп

17. Қалыпты жағдайда қанның құрамында глобулиннің мөлшері гипо-гиперфункциялары. 20-30 г/л-ге тең.Олар а-1,а-2,В.у-фракциясы түрінде болады.Фракциялар бір-бірінен заряды мен молекула массасымен ерекшеленеді.Глобулиндердің әр түрлі липопротеидтердің,гликопротеидтердің құрамында кездеседі.а-глобулиндер құрамында белок және фосфолипидтер көп мөлшерде кездеседі ЖТЛП-дің түзуіне қатысады.Бұл липопротейдтің тұрақты мөлшері 1,25-4,25 г/л ер адамдарда,2,5-6,5 г/л әйлдерде болады.В-глобулиндер х- ге мол ТТЛП-ті құрайды.Оның тұрақты мөлшері 3-45 г/л.Темірмен байланысып В-глобулиндер трансферин белогын түзеді.

Глобулиндердің қай түрі болсын жалпы глобулиндер класына тән қасиеттеріне ие.Глобулиндер барлығы теріс зарядты,бірақ зарядының мөлшері өзгеше.Сондықтан а-1,және а-2, фракциялары құрамында церулоплазин кездеседі.Мыс керетіндіктен көгілдір түсте болады.Оның мөлшері бауыр ауырған кезде төмендейді,бұның диагноз қоюға маңызы бар.Сол сияқты а-глобулиндер жүрек инфарктында,рефматизм,туберкулез және бүйректін нефроз ауруларында көбейеді,ал в-глобулиндер өт жолдары бекіп қалған кезде,сары ауруда,гепатитте,нефритте көбейеді.

18. Қалыпты жағдайда қанның құрамында хлордың мөлшері гипо-.гиперфукциялары. — тыныс алу жолдарын тітіркендіреді, өкпені қабындырады. Қанда хлордың әсерінен бос амин қышқылдарының мөлшері бұзылады және кейбір тотықтарының белсенділігі төмндейді. Хлорланған судың құрамында диоксин болады. Ол өте улы зат, жедел улану түрін туындатпайды, бірақ, иммундық жүйені зақымдайды және ағзадан оның микродозасы да сыртқа шығарылмайды. Оның созылмалы әсерінің зардабы тіршілік барысында ерте ме, кеш пе, әйтеуір көрініс береді, оған тыныс алу, ас қорыту жүйелерінің, қалқанша безі, инфекциялық аурулар жатады. Әсіресе, оның қатерлі ісіктер туындататын мутагенді қосындылары қауіпті. Филяндиялық ғалымдар зерттеу барысында қатерлі ісіктің жиілігі хлорланған судың мутагендігіне тура тәуелді екенін анықтаған және ондай суды қолдану әйелдерде өңештің қатерлі ісігін 2 есеге, сүт безінің қатерлі ісігін 1,1 есеге арттыратынын көрсеткен. Сонымен қатар, хлорланған суды пайдалану 30% қартаюды жылдамдатса, әрбір бесінші бала аллергия ауруына шалдығып, әрбір ересек кісінің буындары қабынады.

19. Қалыпты жағдайда қанның құрамындағы гемоглобиннің мөлшері.Гиперфункциясы. Бір эритроцитке гемоглобиннің 1 млн кіреді. Hb тек қана эритроциттің құрамында өзінің қызметін атқара алады. Гемоглобиннің маңызы: • Hb газдардың алмасуына қатысады, оттегі мен көмір қышқыл газын тасымалдайды.

Буферлік системаны құрып, қанның рН тұрақтылығын қамтамасыз етуге қатысады. Гемоглобин оттегімен жеңіл қосылады, әрбір гемнің теміріне бір қосымша байланыспен оттегі молекуласы жалғасады, бірақ Fe² валенттілігін өзгертпейді. Сондықтан гемоглобиннің О2 мен қосылуы тотығу емес, оксигенация деп аталады. Оксигенацияға қолайлы нәрселер мыналар:

О2-нің парциалды қысымының жоғары болуы.

Көмір қышқыл газының парциалды қысымының төмен болуы.

Температураның төмен болуы.

Ортасының қышқылдылығы аздау болады.