1.2 Сурет Тораптық аудандары бар радиалды-тораптық желі.
Басқада желілердің қысқаша құрылымдық сипаттамсы 1.1-кестеде көрстеілген.
Кесте 1.1. Байланыс желісінің мүмкіндіктері мен құрылымдық сипаттамасы.
№ |
Желі түрі |
Құрылым |
Ерекшеліктері |
1 |
2 |
3 |
|
1 |
Факсимильді байланыс желісі |
Телефон желісі негізінде құрылады |
Хабарлама құжаттамасы қаматамасыздандырылады |
2 |
Телеграфтық желі |
Радиальды тораптық топология |
Мемлекеттің әкімшілік-аймақтық бөліктерге бөлінуі қарастырылады. . Телеграфты желінің соңғы нүктесі болып не байланыстың бөлімшесі, не телеграфты аппаратурасы бар телеграфты тұтынушылар табылады. Деректерді таратудың ең қарапайым және ең ескі желісі негізгі үш тораптық нүктелерге бөлінген: аудандық, облыстық және басты (қалалық). |
3 |
Дыбыстық тарату желісі |
Радиальды тораптық топология |
Арнайы бағдарламалардың таратылуына байланысты байланыстың арналары бойынша қарастырылады. Тұтынушыларға таратқанға дейін екі түрді көздейді. Бірінші радиотарату, екіншісі сымды тарату (арнайы сымды тарату жолдары бойынша). |
4 |
Теледидарлық тарату желісі (ТВ) |
Радиальды тораптық топология |
Тұтынушыларға дейін телехабарды таратудың 2 негізгі тәсілі қарастырылған. Радиотеледидарлық тарату станциялары (РТПС), эфирлі телекөрсетілім және кабілді тарату. Эфирлі телекөрсетілім жергілікті және спутникті болып екіге бөлінеді. Қазіргі кезде телетаратуға арнайы жоғары жылдамдықты тарату желілері қолданыс табуда (оның ішінде NGN және интернет желісі). |
5 |
Газеттердің тарату желісі |
Қалааралық телефон желісін қолданады |
«Газета-2» аналогты аппаратурасын қолдану арқылы факсимильді таратуды қамтамасыз етеді. Арнайы газеттерді қабылдау орындары типография орталықтарында жүзеге асырылады. Ал арна бойынша тарату орталықтары орталық қалааралық Автоматты Телефон Желілерінде (АТС) таратылады. Өйткені газеттерді тарату үшін телефон арналары өте ыңғайлы. |
6 |
Интернет |
Қиын ұялы топология |
Дүниежүзілік желі, ол ТСР/ІР протоколдары бойынша, NGN мультисервистік желісі арқылы және бірнеше хабар тарату жиынтықтары арқылы жұмыс жасайды. Желінің тораптары тәуелсіз бағыттар арқылы іске асады. |
Жаппай хабарлама таратудың негізгі желісі ретінде таратылым желілері маңызды орын алған. Хабар тарату - байланыстың техникалық құралдард көмегімен абоненттердiң ауқымы кең бiр топтарды жалпы тағайындаудың әр түрлi хабарларын бiр уақытта жiберу процесі.Хабар тарату ұйымы екi тапсырмы орындайды: хабар тарататын бағдарламаларды дайындау және (хабар тарататын бағдарлама - жiберудiң тiзбегi әр түрлi хабарларды жеткізу) абоненттерге дейiн бағдарламаларды таратып жеткізуді қамтамасыз ету.Хабар тарату желiлерiнің негiзгi талаптарына мыналарды жатқызамыз: берiлетiн бағдарламалардың халыққа жаппай жетілуі, жоғары сапалы хабар таратумен қамтамасыздандыру.Ұзақ уақыт бойы электр байланыстың түрлерi тарихи орынында бiр-бiрiнен тәуелсiз дамыған және нәтижесiнде әр түрлi желiлер қалыптасқан. Бiр жағынан желiлердi бiрiктiру үшiн белгiлi алғышарттар да болады, тарату жүйелерiнiң функциялары ұқсастыққа бағыталатын тарату қажеттiлiгiнiң сигнал өзгерту әдiстерiн бiрiздендiру және коммутация желiлерінің түрлерiн арттыруды қарастырады.БЭЖ желiлеінің барлық санаттары байланыс операторының заңнама бойынша орнатылған өз байланыс желiлерiнiң басқару тиiстi жүйенi құрумен мiндеттелген. ҚР электр байланыс жүйесінің техникалық құралдары былай айтқанда, электр байланысының бірінші желісін жүзеге асырады және қолданушылар үшiн сигналды тарату жолдарының телефон желісі арқылы коммутациялық желіге өту, деректерді тарату желісінің маршрутизаторы және т.б. жүзеге асырылады. . Бiрiншi желінің құрылысы 1.3 суретте бейнеленген. осындай бөлуге байланысты келесi технология жағынан түйiндескен бөлiктерден тұрады:
Жергілікті бірінші желілер (БЖ) – ол қаланың немесе ауылдық жердің аумағымен шектелген электробайланыс желісі;
Ішкіаймақтық (аймақтық немесе аудандық) БЖ – қалааралық электрбайланыс желісі, ҚР-ның бір немесе бірнеше субъекттерін жергілікті аймақты түгелдей қосатын желі түрлері төмендегі суреттерде көрсетілген:
1.3 сурет – ҚР Біріңғай электрбайланыс жүйесінің бірінші желісінің құрылу принципі.
1.4 сурет – Бірінші және екінші желілердің жалпы моделі.
1.5
сурет – төменгі және жоғары деңгейлердің
транспорттық желілерінің үлгісі.
сурет – Желінің әкімшілік-аймақтық құрылымы