6. Әдебиеттер:

1. Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–

Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.

2. Исакова С. С.

Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.

3. Ермекова, Күпән.

Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.

4. Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.

5. Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.

6. Құрманбаева, Шынар.

Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.

7. Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.

8. Сәлім, Е. Қ.

Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және

фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.

9. Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК

«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.

10. Шәкенов Ж.

Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -

Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.

7. Бақылау:

1. Тақырып №13, атауы: Тыйым мәнді сөйлем. Денсаулық.

2. Сабақтың мақсаты: Тыйым мәнді сөйлем,оның жасалуы мен қолданысын, өзіндік

ерекшелігін ұғындыру. Мәтіндерді оқып, аудару

арқылы өз ойларын анық жеткізе білуге жазуға үйрету,

сөздік қорын молайту.

3. Оқытудың міндеттері:

• Студент білу керек:

- тыйым мәнді сөйлем

- тыйым мәнді сөйлемнің жасалуы мен қолданысын

- сабақтың тақырыбы бойынша мәтін мазмұнын;

• Студент істей білуі керек:

- тыйым мәнді сөйлемдер құрастыру

- мәтінді аудару, мазмұндау, сұрақ құрастыру, сұрақтарға жауап беру,тақырып

бойынша ақыл-кеңестер беру.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Тыйым мәнді сөйлем.

2. Тыйым мәнді сөйлемнің жасалуы.

3. Денсаулық.

5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі

белсенді- активный

ағза – организм

шынықтыру – закаливание

әлеуметтік жағдай – социальное состояние

қоректенген – питались

төзімді – выносливый

дәрілік қасиеттері – лекарственные свойства

өзекті мәселе – актуальные проблемы

Дені саудың – жаны сау.

Қазақ халқында «бірінші байлық – денсаулық» деген мақал бар. Шынымен де, егер адамның денсаулығы болмаса, оның бүгінгі қоғамның толық белсенді мүшесі болуы қиынға түседі. Күнделікті өмір бізге әр түрлі қиындықтарды алға тартады. Оларды жеңу үшін, өз мақсаттарымызға жету үшін, ең алдымен, деніміз белсенді болуы керек.

«Ауырып ем іздегенше, ауырмаудын жолын ізде», - деген де мақал бар. Ауырмау да өз қолымызда. Біз дұрыс тамақтанып, көптеген ағзаға зиян заттардан аулақ болып, денемізді шынықтыра білсек, дәрігерлерге жиі-жиі бара бермес едік. Халықтың денсаулығы оның әлеуметтік жағдайымен де байланысты. Сондықтан біздің елімізде халықтың денсаулығын сақтап қалу мәселесіне көп көңіл бөлінеді.

Ерте кезде қазақтар табиғатпен өте тығыз байланыста өмір сүрді. Жазда жайлауда, қысы қатал қыстауларда мал бағып, сол малдың етімен, сүтімен қоректенген қазақтар өте төзімді халық болған. Түйенің шұбаты, жылқының қымызы тек тамақ қана емес, сонымен қатар ауруға ем де болған. Ауыра қалса, емді ата–бабаларымыз табиғатта өскен шөптердің дәрілік қасиеттерінен тапқан.

Қазіргі уақытта денсаулықты сақтау - өте өзекті мәселелердің бірі. Медицинаның дамыған тұсында адам ағзасының ауруларға қарсы тұруы әлсіреген. Бұған экологиялық факторлардың әсері де бар. Жас буын өз денсаулығын қазірден ойлар болса, жағымсыз әдеттерден аулақ болғаны дұрыс. Бұлар: ішімдік, темекі, есірткі. Олардың орнына денсаулыққа пайдалы тағам, спорт, табиғатқа жақындық т.б. тәнге де, жанға да жайлы істермен айналысу абзал. Адамға берілер өмір де, денсаулық та - ең басты байлығымыз. Оларды қадірлей білейік!

Мәтін тапсырмалары

1-тапсырма.Мәтінді оқып аударыңыз.

2-тапсырма. Мәтін бойынша сұрақ құрастырыңыз.

3-тапсырма. Есте сақтайық!

Денсаулықтың он құпиясы:

1. Денсаулық пен сырқаттың негізі біздің ақыл ойымызда жатыр

2. Біздің тыныс алуымызда

3. Шынығу әрекеттері күш әкеледі

4. Дұрыс тамақтану

5. Күлкі

6. Дем алу

7. Тұлғаны түзу ұстай білу

8. Сенім күші

9. Сүйіспеншілік күші

10. Таза қоршаған орта

Шығыс халықтарындағы тазалықтың 7 ережесі:

1. «Қол тазалығы» – артық нәрсені алмау дегенді білдіреді. Сондай-ақ, кірістің біршама бөлігін мұқтаж жандарға бөліп беру еске алынады.

2. «Құлақ тазалығы» – үрейдің құрсауында жүретін, ашуға берілгіш, ырымшыл адамдардың сөзіне құлақ аспау, бос сөздер мен өсекті сүейтіндерден бойыңды алыс ұстау дегенді білдіреді.

3. «Көз тазалығы» – көзіңді кектен, ашуызадан, қызғаныштан, құмарлықтан сақтауды нұсқайды.

4. «Ауыз тазалығы» – бұл дегенің ауызды артық сөзден және балағаттаудан тыю.

5. «Тән және киім тазалығы» – дене мен киімді әрдайым тазалықта ұстау кез келген адамның міндеті.

6. «Ой тазалығы" – басты негативті ойлар мен теріс ниеттерден тазарту, өзіңді аяудан алыс болу.

7. «Жан мен жүрек тазалығы» – бұл өзіңнің ішкі сезімдеріңді кірлетпей, сақтай білу. Сүйіңіз, сүйікті болыңыз, бірақ ақысына ештеме сұрамаңыз. Сүйіспеншіліктің өзі бақыт емес пе?

1.жаттығу.Берілген сөздерді кестеге толтырыңыз.

Арақ ішу, темекі тарту, спортпен шұғылдану, дұрыс тамақтану, дұрыс киіну, есірткі пайдалану, уақытымен ұйықтау.

1.	Пайдалы нәрселер
2.	Зиянды нәрселер

2-жаттығу. Берілген сөз тіркестерін аударып, сөйлем құрастырыңыз.

Крепкий иммунитет, здоровый образ жизни, крепкое здоровье, ежедневная зарядка, вечерняя прогулка,физические нагрузки, правильное питание, здоровый сон, режим сна, режим питания, чистый воздух.

3-жаттығу. Төмендегі денсаулыққа байланысты берілген нақыл сөздерді мәнерлеп оқып, мағынасын түсіндіріп, орыс тіліне аударыңыз.

1. Дені сау адам – табиғаттың ең қымбат жемісі.

Т.Карлейль

2. Денсаулық – байлықтан да қымбат.

Д.Рей

3.Әдемілік – азат жанның және мықты денсаулықтың жемісі.

Л.Шеффер

4.Адам үшін денсаулықтан артық бағалы зат жоқ.

А.А.Семашко