Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тәж.нұсқ ОМФ жаңа Ж.С..doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
10 Мб
Скачать
☆

6. Әдебиет:

  1. Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–

Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.

  1. Исакова С. С.

Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.

  1. Ермекова, Күпән.

Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.

  1. Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.

  2. Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.

  3. Құрманбаева, Шынар.

Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.

  1. Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.

  2. Сәлім, Е. Қ.

Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және

фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.

  1. Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК

«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.

  1. Шәкенов Ж.

Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -

Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.

7. Бақылау: Тест.

Тақырып №23, аталуы: Мешел ауруы.

2. Мақсаты. Лексикалық тақырыптарды пайдалана отырып, кәсіби сөз мағыналары мен салалық терминдер ұғымын түсініп қолдану.

3. Оқытудың міндеттері:

Студент білу керек:

- берілген сұрақтарға сөздік қорды пайдаланып дұрыс жауап беру;

- тақырып бойынша өз ойын дұрыс жүйелі түрде жаза білу;

Студент істей білуі керек:

- тапсырмаларды толық орындау;

- қабылдаған мәліметті қорытындылау.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Мешел ауруы

2. Мешел ауруының кезеңдері

5.Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі, жаттығу әдісі.

Сөздерді аударып, жаттаңыз.

мазасыздық-

тершеңдік-

шүйде-

тәбеттің төмендеуі-

кеуде қуысы-

жамбас сүйегінің тарылуы-

аяқтардың қисаюы-

тістері мүжілу-

дене бітімі-

ішкі ағза-

Мәтінді оқыңыз.Түсінгеніңізді айтыңыз.

Мешел (рахит)-балаларда 2 жасқа дейін көп кездесетін сүйек ауруы. Мешел ауруына негіз болатын Д дәруменінің жеткіліксіз түсуінен пайда болады. Емшек еметін балалар мешел ауруымен сирек ауырады. Аралас және әсіресе қолдан тамақтандырылған жағдайда балалардың онымен ауыруы едәуір көбірек.Мешел ауруының үш кезеңі болады. Аурудың белгілері кезеңдеріне қарай өзгеріп отырады. Мешел ауруының алғашқы кезеңдегі белгілері: мазасыздық,тершеңдік,шүйде( желке)бөлігіндегі шаштардың түсіп қалуы,асқа деген тәбеттің төмендеуі,бауыр мен көк бауырдың үлкейіп, анемияның артуы.

Мешел ауруынан толық жазылу үшін жақсы профилактикалық жұмыстарын жүргізу керек. Егер осы кезеңде дұрыс профилактикалық жұмыс жүргізілмесе, онда аурудың келесі қауіпті ортаңғы кезеңіне өтеді. Әсіресе «Д» дәруменін жеткілікті қабылдамаған, көмірқыщқыл газды ауамен көп тыныс алып, таза ауада жиі болмайтын балаларда мешел ауруы ауыр өтеді. Ортаңғы кезеңдегі мешел ауруының белгілері:бассүйегі мен кеуде қуысының деформациясы, жамбас сүйегінің тарылуы, аяқтардың қисаюы, ішкі ағза қызметінің бұзылуы,бала мазасызданып, бірден нашарлап кетуі мүмкін.

Үшінші кезеңдегі мешел ауруының белгілері:баланың иммунитеті әлсірейді,

анемия болады,тістері мүжіліп,дене бітімі жағынан өз қатарластарынан артта қалады.

Мешелді емдеуді кешенді түрде жүргізу керек. Алдымен кальций мен фтор алмасуын реттеу керек. «Д» дәруменінін жеткілікті мөлшерде қабылдау қажет. Баламен таза ауада көбірек серуендеген жөн. Аурудың алдын алу үшін баланы емшек сүтімен ұзақ уақыт емізу және дұрыс тамақтандыр қажет.Балалардың мешел ауруына жиі шалдығуына ішінің жиі өтуі, санитарлық-гигиеналық және тұрмыстық жағдай нашарлығы да себепші болады.

1-тапсырма.Мәтінді мағынасына қарай абзацтарға бөліңіз.

2-тапсырма.Мәтін бойынша төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

  1. Мешел ауруымен кімдер ауырады?

  2. Қандай тамақтардың құрамында «Д» дәрумені бар ?

  3. Мешелдің пайда болуына нелер себеп болады?

3-тапсырма. Болашақ маман ретінде нәрестенің анасына аурудың даму ерекшелігін түсіндіріп, сұхбат жүргізіп кеңес беріңіз.

1-жаттығу. Көп нүктенің орнына қажетті сөздерді жазыңыз.

1.Мешел ауруының алғашқы кезеңдегі белгілері: ... , ..., ..., ..., ... .

2. Екінші кезеңдегі мешел ауруының белгілері: ... , ..., ..., ..., ... .

3. Үшінші кезеңдегі мешел ауруының белгілері: ... , ..., ... .

2-жаттығу. Сөздермен сөйлем құрастырыңыз.

Мазасыз, тершең, мүжілу, қисаю, ағза, бауыр.

3- жаттығу. Ортаңғы кезеңдегі мешел ауруының белгілерін жазыңыз.