Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тәж.нұсқ ОМФ жаңа Ж.С..doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
10 Мб
Скачать
☆

6. Әдебиеттер:

  1. Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–

Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.

  1. Исакова С. С.

Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.

  1. Ермекова, Күпән.

Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.

  1. Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.

  2. Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.

  3. Құрманбаева, Шынар.

Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.

  1. Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.

  2. Сәлім, Е. Қ. Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және

фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.

  1. Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК

«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.

  1. Шәкенов Ж.

Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -

Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.

7. Бақылау:

1. Тақырып №25, атауы: Мезгіл мәнді сөйлем. Өсімдіктер әлемі.

2. Сабақтың мақсаты: Мезгіл мәнді сөйлем туралы түсінік беру.Мәтіннің мазмұнын баяндай отырып,ойларын, пікірлерін еркін айтуға, өз көзқарастарын дәлелдей білуге үйрету.

3. Оқытудың міндеттері:

  • Студент білу керек:

- мезгіл мәнді сөйлем туралы түсінік

- жасалу жолдарын

- тақырып бойынша жаңа сөздерді, мәтін мазмұнын

  • Студент істей білуі керек:

- мәтінді аудару, мазмұндау, сұхбаттасу, мәтін

-бойынша сұрақ құрастыру, сұрақтарға жауап беру.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Мезгіл мәнді сөйлем.

2. Мезгіл мәнді сөйлем жасалу жолдары.

3. Өсімдіктер әлемі.

5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс,кейс әдісі, жаттығу әдісі, ізденіс әдісі, ойын әдісі,

Мезгіл мәнді сөйлем. Мезгіл үстеулері,септік шылаулары,-ғанда, -генде, -кенде, -қанда және т.б. грамматикалық тіркестер арқылы жасалады.

өсімдік -

негізі –

зерттеуші –

әлем –

түзіліп –

оттек –

дәрумен –

баспана –

бас ию –

тәжім ету –

тыйым сөздер -

Өсімдіктер әлемі.

Жер бетіндегі өсімдіктер мен жануарлар да табиғаттың бір бөлігі. Сол себептен де, өсімдік - жер сәулеті, ел дәулеті десек қателеспейміз.Өсімдік жайлы ғылымның негізін қалаған гректің көне табиғат зерттеушісі Теофраст. Өсімдіктер әлемі - бізді қоршап тұрған жасыл әлем. Олар барлық жерде кездеседі. Өсімдік - жер бетінің ажарын аша түседі, сәнін келтіреді.

Өсімдікте күн сәулесі, көмірқышқыл газы, судың әсерінен органикалық заттар түзіліп, ауаға бос оттек бөлінеді. Ал біз адамдар және басқа тірі ағзалар ауасыз тіршілік ете алмаймыз.

Сонымен қатар, өсімдіктер денсаулыққа қажетті дәрі - дәрмек қоймасы. Адам ағзасына нәр беретін дәрумендердің көзі де, өсімдік. Өсімдіктерден адам күнделікті тұрмыста керегіне жарататын киіп, жиһаз, отын, бұйымдарды жасайды. Өсімдік - адамдар мен ұшқан құс, жүгірген аңға баспана.

Қазақстанның дәрілік өсімдіктерін зерттеген Ресей ғалымы П.С. Масагетов егерде бір нәрсеге бас ию керек болса, онда өсімдікке бас иіп, тәжім ету керек, өйткені адамның өзі өсімдіктің тумасы деп, тебірене жазыпты.

Ертеден сақталып келе жатқан өсімдіктер туралы тыйым сөздер де, аз емес. Мысалы, «көкті жұлма», «көкті таптама», «жас құраққа орақ салма», «орманды өртеме», «алғыз ағалғыз ағашты кеспе», «бұтақты сындырма», «бауға балта шаппа», «көшетті қопарма», «ағаш қабығын жонба», «гүлді үзбе» және тағы басқалар.

Ата - бабамыз бізді жақсылық істерге жұмылдыруға келесідей нақыл сөздер арқылы үйреткен. «Бабалар еккен шынарды балалары саялайды, «бағбан болсаң, бақ өсір, балама деп тағы өсір», «Әкеңнен мал қалғанша, тал қалсын».

Бауыржан Момышұлы атамыз: «Сұлулық дегеннің тамыры табиғаттануда» десе, ақын Мұзафар Әлімбай атамыз: «Жаратылыстан үйренбеген жасампаз болмайды» деп, өмір тіршілігінен алып тұжырымдаған екен. «Өзеннің көркі - тал, даланың көркі мал», деген халық нақылында табиғаттың сұлулығы, ажары мен көркі жасыл әлем туралы айтылады.

Мәтін тапсырмалары:

1-тапсырма.Мәтінді оқып аударыңыз.

2-тапсырма. Сұрақтарға жауап беріңіз.

а.Өсімдік жайлы ғылымның негізін қалаған кім?

ә.Өсімдіктердің қандайпайдасы бар?

б. Ресей ғалымы П.С. Масагетов Қазақстанның дәрілік өсімдіктері туралы не деген?

в. Өсімдіктер туралы қандай тыйым сөздер білесіз?

3-тапсырма. Мәтінді мазмұндаңыз.

1-жаттығу.Мезгіл мәнді сөйлем құраңыз.

2-жаттығу. Бір дәрілік өсімдік туралы мәлімет жазыңыз.

3-жаттығу.Ақпаратпен танысып, аударыңыз.

Ромашка полезна во время лечения ангины, ОРВИ и ОРЗ, гриппа. Её также можно употреблять, когда наблюдается газообразование в кишечнике. Этот цветок, бесспорно, полезен и для улучшения пищеварения. Ромашка помогает всем – будь то проблемы с эндокринной системой или же с верхними дыхательными путями.

Ромашка показана не только больным людям – она также помогает и здоровым крепко и спокойно спать. Каждый из нас в определенные периоды жизни испытывает стресс и нервное напряжение. Ромашка помогает успокоиться и расслабиться, что также благотворно влияет на наш сон. Обратите внимание, что внутрь употребляется исключительно аптечная ромашка.