Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тәж.нұсқ ОМФ жаңа Ж.С..doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
10 Мб
Скачать
☆

Денсаулықтың мықты болуы үшін жүгіру өте пайдалы.

Ерте тұрып жүгіруге ерінбеңіз. Жүгіру – адам организмін жасартады, денсаулықты түзейді. Жүгірумен жыл мезгілінің кез-келген уақытында, ауа райы мен орынды таңдамастан шұғылдануға болады. Жүгіру – ең қарапайым жаттығу. Жүгіру денсаулықтың түзелуіне тез әсер етеді. Жүгіру көптеген ауруларға қарсы тұрады. Отыз градус аязда жүгірген адам өкпесіне суық тигізбейді, себебі бірнеше минут жүгірген соң-ақ өте қажет жылылықты өндіреді. Жүгіру кезінде барлық бұлшық ет жұмыс істейді. Жүректің жұмысы реттеледі. Артық салмақтан арыласыз, дене бітіміңіз әдеміленеді, көңіл-күйіңіз көтеріледі, тыныс алуыңыз дұрысталады.

3-жаттығу Сөйлемдерді оқыңыз. Денсаулық туралы айтылған пікірге қосыласыз ба? Сіз не айтар едіңіз?Денсаулық дегеніміз не? Сіз денсаулығыңызды күте аласыз ба?

Үлкендерде кездесетін аурулардың шамамен 75 пайызы бала кезде пайда болады. Қазір ересектермен салыстырғанда, жастар ауруы көп кездеседі. Осыдан біраз бұрын инфарк ауруы өте сирек болатын. Қазір ғасырдың ең қиын ауруына айналып отыр.

Қазіргі балалар аз қозғалады. Оған себеп радио-теледидар хабарлары болуы мүмкін. Көп сериялы, шым-шытырық оқиғалы кинолар мен ойындар көбейді. Сондықтан қозғалыс азайды. Ал көп қозғалу денсаулыққа пайдалы.

6. Әдебиеттер:

  1. Бекітілген терминдер сөздігі (15 мынға жуық термин): словарь–

Алматы: Дайк-Пресс, 2009. - 328 б.

  1. Исакова С. С.

Қазақ тілін үйренейік [Медицина саласы қызметкерлеріне аранлған оқу құралы]. Жалғастырушы деңгей / С. С.Исакова - Алматы: Алаш, 2010. - 248 б.

  1. Ермекова, Күпән.

Танымгер 1: Изучаем казахский легко! Учебное пособие / К. Ермекова. - Алматы: Мектеп, 2009. - 191 б.

  1. Қазақ тілін оқыту методикасы / С Рахметова. - Алматы: Ана тілі, 2011. - 184 б. сур.

  2. Қазақ тілінің стилистикасы: учебник / М. Балақаев, Е. Жанпейісов, М. Томанов. - Алматы, 2010. - 255 б.

  3. Құрманбаева, Шынар.

Қазақ тілі: денсаулық сақтау саласына арналған оқу-әдістемелік кешені / Ш. Курманбаева, С. Болатов - Алматы: Қазығұрт, 2010. - 136 б.

  1. Оразымбетова Ғ.Д., Сәлім Е.Қ. Қазақ тілі 2013.- 166 б.

  2. Сәлім, Е. Қ.

Жоғары кәсіби қазақ тілі: учебное пособие. Медициналық және

фармацевтикалық факультет студенттеріне арналған / Е. Қ. Сәлім, Ғ. Д. Оразымбетова, Г.Т.Тастанбекова -Караганд: ЖК Ақ Нұр, 2013. - 150 б.

  1. Суатай С.Қ. Ісқағаздарымен жұмыс. Оқу құралы.-Қарағанды: ЖК

«Ақнұр баспасы», 2013-98 с.

  1. Шәкенов Ж.

Қазақ тіліндегі күрделі сөздер мен күрделі тұлғалар / Ж. Шакенов. -

Алматы: Ана тілі, 2010. - 120 б.

7. Бақылау:

1. Тақырып №15, атауы: Есімше категориясы. Тағамтану.

2. Сабақтың мақсаты: Етістіктің есімше формаларын практикалық жолдармен меңгерту.

Тағам туралы мағлұмат беру. Дұрыс тамақтануды уағыздау.

3. Оқытудың міндеттері:

  • Студент білу керек:

- есімше категориясын

- есімшенің жұрнақтарын

- сабақтың тақырыбы бойынша мәтін мазмұнын

- тақырып бойынша жаңа сөздерді

  • Студент істей білуі керек:

- есімше категориясын

- есімшенің жұрнақтарын

- мәтінді аудару, мазмұндау, мәтін бойынша сұрақ құрастыру, сұрақтарға жауап беру.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Есімше категориясы.

2. Есімшенің жұрнақтары.

3. Тағамтану.

5. Сабақ беру және оқыту әдістері: ақпараттық әдіс, түсіндіру әдісі,кейс әдісі, жаттығу әдісі

Есімше – екі түрлі мәнде, екі түрлі қызметте қолданылатын етістіктің ерекше түрі.

Есімше ешқандай қосымшасыз қандай? қай? деген сұраққа жауап беріп, анықтауыш қызметін: Айтылған (қандай?) сөз – атылған (қандай?) оқ; кім? не? деген сұраққа жауап беріп, бастауыш не баяндауыш қызметін атқарады: Көрмес (кім?) түйені де көрмес. Ақылды байқап сөйлер. (қайтер?)

Есімше төрт түрлі жолмен жасалады:

1) -қан, -кен, -ған, -ген жұрнақтары арқылы өткен шақ есімше жасалады;

2) -ар, -ер, -р және болымсыз етістіктен кейін -с жұрнағы арқылы болжалды келер шақ есімшежасалады;

3) -мақ, -мек, -бақ, -бек,- пақ, -пек жұрнақтары мақсатты келер шақ есімше жасайды;

4) -атын, -етін, -йтын, -йтін жұрнақтары ауыспалы өткен шақ жасайды.

Есімше көптеліп, тәуелденіп, септеліп, жіктеліп қолданылады.

Сөздік

ас – пища

дұрыс тамақтану – правильное питание

кепіл – залог

ағза – организм

дәрумен – витамин

шымырлық – закаленность

ұлану – отравиться

дерт – болезнь

ас қорту жүйесі – пищеварительная система

дамиды – развивается

күресу – бороться

құбылыс – явление

сау – здоровый

ұрпақ – поколение