- •1.Бірлескен кәсіпорындарды бірегейлендіру.
- •2.Шоғырландырылған каржылық есептілікті ұсыну.
- •3.Бухгалтерлік балансты және пайдалар мен залалдар туралы есептілікті шоғырландыру үдестері.
- •4.Инвестициялық меншіктің танылуы.
- •5. Хқес 1 мақсаты мен қолдану аясы.
- •6.Сатуға арналған айналымнан тыс активтердің танылуы және жіктелуі.
- •7.Бағалау міндеттемелері: танылуы және бағалануы. .
- •8.Дисконттық құн түсінігі.
- •9. Хқес 2 мақсаты мен қолдану аясы.
- •10.Жай және күрделі пайыздар.
- •11.Ақшаның болашақ құны. Ақшаның ағымдағы құны.
- •12.Жалгерліктің түсінігі. Жалдың жіктелуі.
- •13.Бағандық айырмашылықтарды тану.
- •14. Хқес 5 мақсаты мен қолдану аясы
- •15.Ағымдағы салық міндеттемелері және ағымдағы салық активтерін тану.
- •16.Тұрақты және уақытша айырмашылықтар.
- •17. Хқес 7 мақсаты мен қолдану аясы
- •18.Әсер ету дәрежесі бойынша үлестік құралдарды жіктеу.
- •19.Шығарылған қаржылық құралдардың бастапқы танылуы.
- •20.Біріккен қызмет нысандары.
- •21.Акциядан базалық пайда.
- •22.Есеп саясатындағы өзгерістер.
- •23.Байланысты тараптар туралы ақпараттарды ашып көрсету.
- •24. Хқес 8 мақсаты мен қолдану аясы
- •25. Хқес 10 мақсаты мен қолдану аясы
- •1.Сатып алынатын ұйымның бірегейлендірілген активтері мен міндеттемелері.
- •1. Бақыланатын активтер мен қолдағы міндеттемелер;
- •2.Бөлек қаржылық есептіліктердегі еншілес, бірлесіп бақыланатын және тәуелді ұйымдарға инвестициялардың есебі.
- •Хқес 11 мақсаты мен қолдану аясы
- •1 Осы стандарт құрылысқа жасалған келісімшарттар үшін мердігерлердің қаржы есептілігінде қолданылуы тиіс.
- •3 Осы Стандартта мына терминдер төменде көрсетілген мәндерінде қолданылады:
- •4.Инвестициялық меншіктің кейінгі бағалануы.
- •5.Сатуға арналған айналымнан тыс активтерді бағалау.
- •6.Шартты міндеттемелер, шартты жағдайлар, қаржылық есептілікте ашып көрсетілуі.
- •7.Аннуитеттер, олардың түрлері.
- •8. Хқес 12 мақсаты мен қолдану аясы
- •1 Осы Стандарт пайдаға салынатын салықтың есебі үшін қолданылуы тиіс.
- •9.Жал алушылардың және жал берушілердің қаржылық есептілігінде операциондық жалдың бейнеленуі.
- •10.Жал алушылардың және жал берушілердің қаржылық есептілігінде қаржылық жалгерлік: бастапқы танылуы мен бағалануы, кейінгі бағалануы.
- •11. Хқес 14 мақсаты мен қолдану аясы
- •12.Шетел валютасындағы операцияларды бейнелеу.
- •13.Кейінге қалдырылған салықтық активтер мен міндеттемелерді есептеу.
- •14.Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер мен активтерді тану.
- •15.Үлестік қатысу бойынша әдістің қолдануы.
- •16.Қаржылық міндеттемелердің бастапқы танылуы.
- •17. Хқес 16 мақсаты мен қолдану аясы
- •18. Хқес 23 мақсаты мен қолдану аясы
- •19.Әділетті құн және оны анықтау әдістері.
- •20.Келісім-шарттық мәміле.
- •21.Бірігіп бақыланатын активтер.
- •22.Бірігіп бақыланатын ұйымдар.
- •23.Пайда. Акциялар.
- •24.Бухгалтерлік бағалаулар, маңызды қателер, ретроспективті және перспективті ұсынулар.
- •25.Байланысты тараптармен қарым-қатынастар және операциялар.
- •1.Сатып алынатын ұйымдардың шартты міндеттемелері.
- •1. Бақыланатын активтер мен қолдағы міндеттемелер;
- •2.Шоғырландырылған қаржылық есептілікті қолдану аясы.
- •3.Шоғырландыру процедуралары.
- •4.Пайдалар мен залалдар туралы шоғырландырылған есептілік.
- •5.Инвестициялық меншікті жіктеудің өзгеруі.
- •6.Сатуға арналған активтердің тобы.
- •7.Сатуға арналған айналымнан тыс активтердің және олардың топтарының құнсыздануынан зиянды тану.
- •8.Қиындық туғызатын шарттар.
- •9.Кері жал бойынша операциялардың есебі.
- •10.Кері операциондық және кері қаржылық жал.
- •11.Ұсыну валютаға қайта есептеу.
- •Пайдаланылмаған салықтық зияндар және салықтық несиелер.
- •13.Кейінге қалдырылған салықтық активтер мен міндеттемелер: шығыстарға (табыстарға) және капиталға қатыстыру.
- •14.Үлестік қатысу әдіспен шегерімдер.
- •15.Бөлек қаржылық есептілік.
- •16.Қаржылық міндеттемелердің жіктемесі.
- •17.Амортизациялық құн: дисконт және сыйақының амортизациясы.
- •18.Қаржылық міндеттемелерді тануын тоқтату.
- •19.Кешенді және туынды қаржылық құралдарды тану (артықшыландырылған кумулятивтік акциялар).
- •20.Бірігіп атқарылатын бақылау.
- •21.Бірігіп бакыланатын операциялар.
- •22.Пропорциональды шоғырландыру.
- •23.Үлестік қатысу бойынша есептеу әдісі.
- •24.Пропорционалды шоғырландыру және үлестік қатысу әдісін қолдануды есептен шығару.
- •25.Ретроспективті ұсынылымдарды шектеу.
24. Хқес 8 мақсаты мен қолдану аясы
Мақсаты
1 Осы Стандарттың мақсаты есеп саясатын таңдау жəне өзгерту талаптарын, сондай-ақ есеп саясатындағы өзгерістерді есепке алу жəне ашып көрсету тəртібін, бухгалтерлік есеп бағалаулардағы өзгерістерді жəне қателерді, түзетулерді анықтау болып табылады. Стандарт ұйымның қаржы есептілігінің маңыздылығын жəне сенімділігін, сондай-ақ осы қаржы есептілігін ұзақ уақыттан бері қолданылуына жəне басқа ұйымдардың қаржы есептілігімен салыстыруға арналған.
2 Есеп саясатындағы өзгерістерге қатысты мәселелер осы Стандартта қарастырылады, ал есеп саясаты туралы ақпаратты ашуға қойылатын талаптар 1 Қаржы есептілігін ұсыну (IAS) ХҚЕС-ында келтіріледі.
Қолдану аясы
3 Осы Стандарт есеп саясатын таңдау жəне қолдану, сондай-ақ есеп саясатындағы өзгерістерді, бухгалтерлік есеп бағалауларындағы өзгерістер жəне өткен кезеңнің қателерін түзетулер кезінде міндетті түрде қолданылуы тиіс.
4 Өткен кезеңдер қателерінің жəне есеп саясатындағы өзгерістерді қолдану үшін орындалатын ретроспективалық түзетулердің салыққа қатысты салдары12 Пайдаға салынатын салықтар ХҚЕС-ына (IAS) сəйкес есепке алынады жəне ашылады.
Анықтамалар
5 Осы Стандартта мынадай терминдер төменде көрсетілген мағыналарында пайдаланылады:
Есеп саясаты - бұл ұйым қаржы есептілігін дайындау жəне ұсыну үшін қолданатын нақты қағидаттар, негіздер, келісімдер, ережелер жəне тəжірибе.
Бағалаудағы есептік өзгеріс - бұл активтің немесе міндеттемелердің қаржы есептілігі туралы есептік құнын немесе активті кезең-кезеңмен тұтынуда активтердің жəне міндеттемелердің ағымдағы жай-күйін бағалау салдарынан болатын, сондай-ақ оларға байланысты күтілетін болашақ пайдалар мен міндеттерге байланысты өлшемін түзету. Бухгалтерлік есеп бағалауларындағы өзгерістер жаңа ақпарат алу немесе жаңа міндеттемелердің басталу нəтижесі болып табылады жəне тиісінше қателерді түзету болып табылмайды.
Халықаралық қаржылық есептіліктің стандарттары (ХҚЕС) - бұл Халықаралық қаржы есептілігінің стандарттары жөніндегі кеңес (ХҚЕС) қабылдаған Стандарттар жəне Түсіндірулер. Оларға мыналар кіреді:
(a) Халықаралық Қаржылық есептіліктің стандарттары (IFRS);
(b) Халықаралық қаржылық есептіліктің стандарттары (IAS); жəне
(c) Халықаралық қаржылық есептіліктің стандарттары бойынша
түсіндірме комитетінің Түсіндірмесі (IFRІС); жəне
(d) Түсіндірмелер жөніндегі тұрақты комитеттің (SІС) Түсіндірмелері.[1]
Қаржы есептілігінің баптары туралы ақпараттың елеулі түрде бұзылуы немесе бұрмалануы, егер олардың əрқайсысы жеке-жеке немесе жиынтығымен пайдаланушылардың осы қаржы есептілігі негізінде қабылдаған экономикалық шешімдеріне əсер етсе Маңызды болып табылады. Маңыздылық ақпараттың нақты бұзылуының немесе бұрмалануының ілеспе жағдайлардың мəтініндегі бағаланатын мөлшеріне жəне сипатына қатысты болады. Қаржы есептілігінің тиісті бабының не мөлшері, не сипаты, не екеуінің де үйлесуі шешуші фактор болуы мүмкін.