17.Амортизациялық құн: дисконт және сыйақының амортизациясы.

Амортизацияланған құнмен есепке алынатын активтер. Өзіндік құн бойынша есептелетін қаржылық активтер

Қаржылық инвестицияны қысқа мерзімді бағалау категориясына аудару барысында болатын нәрселер:

• егер қысқа мерзімді инвестициялар ағымдағы сату құнының төмен бағасы бойынша ескерілетін болса, онда ол сату және баланстық құнның төмен бағасы бойынша алынады;

• егер қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар ағымдағы құн бойынша ескерілетін болса, онда ол баланстық құн бойынша болады.

Қысқа мерзімді инвестицияны ұзақ мерзімділік категориясына көшіру мыналармен жүзеге асырылады:

а) ағымдағы сату құнының төмен бағасымен;

ә) егер ол бұрын осы құнмен көрінген болса, ағымдағы құнмен.

18.Қаржылық міндеттемелерді тануын тоқтату.

Экономикалық мәні бойынша – мүліктік, міндеттік.

Халықаралық және отандық стандарт бойынша бухгалтерлік есепте инвестиция мыналарға бөлінеді:

а) қаржылық (БЕС ( СБУ) 8 «Қаржылық инвестиция есебі» және оған әдістемелік ұсыныс.

ә) еншілес, тәуелді және бірігіп бақылау арқылы шаруашылық субъектісіндегі инвестициялар.

Қаржылық инвестиция – бұл субъект табыс алу, инвестициялық капитал өсімін немесе басқадай пайда алу мақсатында иемденетін активтер.

Қаржылық инвестицияны сатып алу барысында сатып алумен байланысты шығындарға инвестиция құнын қосып құралатын сату құны бойынша бағаланады.

Сатып алған сәтке дейінгі кезең үшін есептелетін проценті де қосылатын құн бойынша қаржылық инвестицияны сатып алу есепте сатып алушының сатушыға процентпен төленген кемтілген сату құны бойынша көрінеді. Құнды қағаздардағы инвестицияны жабу құны арасындағы айырмашылықты инвестор оны иеленген кезең ішінде өтейді.

19.Кешенді және туынды қаржылық құралдарды тану (артықшыландырылған кумулятивтік акциялар).

Қаржылық инвестиция мыналарға жіктеледі:

• Қысқа мерзімді – баланста не белгілі бір күні ғана әрекет ететін ағымдағы нарық бағасымен, не ағымдағы сатудың төмен бағасымен ескеріледі. Егер қысқа мерзімді қаржылық инвестиция ағымдық сатудың төмен бағасы бойынша ескерілсе, баланстық құн не тұтастай құнды қағаз портфелі негізінде, не инвестиция түрінде немесе жекелеген инвестиция негізінде анықталады.

Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияны қайта бағалау барысында бағалау сомасы өзіндік капиталдың өсуіне қатысты болады. Арзандатулар сомасы бір ғана сол инвестицияның бағалау сомасы есебінен жүзеге асырылады, ал бағалау сомасы болмаған кезде оның кеміген сомасы залалға жатады.

Қаржылық инвестицияны босатып алу барысында сатудан түскен табыс пен баланстық құн арасындағы айырмашылық , шығындарды шегеруде табыс немесе шығын ретінде танылады. Егер инвестиция бұрын қайта бағаланған болса, немесе ағымдағы құн бойынша бағаланған болса, онда қайта бағалау сомасы қабылданған есеп саясатына сәйкес бөлінбеген табысқа жатады.

Қаржылық инвестицияны қысқа мерзімді бағалау категориясына аудару барысында болатын нәрселер:

• егер қысқа мерзімді инвестициялар ағымдағы сату құнының төмен бағасы бойынша ескерілетін болса, онда ол сату және баланстық құнның төмен бағасы бойынша алынады;

• егер қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар ағымдағы құн бойынша ескерілетін болса, онда ол баланстық құн бойынша болады.

Қысқа мерзімді инвестицияны ұзақ мерзімділік категориясына көшіру мыналармен жүзеге асырылады:

а) ағымдағы сату құнының төмен бағасымен;

ә) егер ол бұрын осы құнмен көрінген болса, ағымдағы құнмен.

Еншілес, тәуелді және бірігіп бақыланатын заңды тұлғадағы инвестиция есебі.