- •1.Бірлескен кәсіпорындарды бірегейлендіру.
- •2.Шоғырландырылған каржылық есептілікті ұсыну.
- •3.Бухгалтерлік балансты және пайдалар мен залалдар туралы есептілікті шоғырландыру үдестері.
- •4.Инвестициялық меншіктің танылуы.
- •5. Хқес 1 мақсаты мен қолдану аясы.
- •6.Сатуға арналған айналымнан тыс активтердің танылуы және жіктелуі.
- •7.Бағалау міндеттемелері: танылуы және бағалануы. .
- •8.Дисконттық құн түсінігі.
- •9. Хқес 2 мақсаты мен қолдану аясы.
- •10.Жай және күрделі пайыздар.
- •11.Ақшаның болашақ құны. Ақшаның ағымдағы құны.
- •12.Жалгерліктің түсінігі. Жалдың жіктелуі.
- •13.Бағандық айырмашылықтарды тану.
- •14. Хқес 5 мақсаты мен қолдану аясы
- •15.Ағымдағы салық міндеттемелері және ағымдағы салық активтерін тану.
- •16.Тұрақты және уақытша айырмашылықтар.
- •17. Хқес 7 мақсаты мен қолдану аясы
- •18.Әсер ету дәрежесі бойынша үлестік құралдарды жіктеу.
- •19.Шығарылған қаржылық құралдардың бастапқы танылуы.
- •20.Біріккен қызмет нысандары.
- •21.Акциядан базалық пайда.
- •22.Есеп саясатындағы өзгерістер.
- •23.Байланысты тараптар туралы ақпараттарды ашып көрсету.
- •24. Хқес 8 мақсаты мен қолдану аясы
- •25. Хқес 10 мақсаты мен қолдану аясы
- •1.Сатып алынатын ұйымның бірегейлендірілген активтері мен міндеттемелері.
- •1. Бақыланатын активтер мен қолдағы міндеттемелер;
- •2.Бөлек қаржылық есептіліктердегі еншілес, бірлесіп бақыланатын және тәуелді ұйымдарға инвестициялардың есебі.
- •Хқес 11 мақсаты мен қолдану аясы
- •1 Осы стандарт құрылысқа жасалған келісімшарттар үшін мердігерлердің қаржы есептілігінде қолданылуы тиіс.
- •3 Осы Стандартта мына терминдер төменде көрсетілген мәндерінде қолданылады:
- •4.Инвестициялық меншіктің кейінгі бағалануы.
- •5.Сатуға арналған айналымнан тыс активтерді бағалау.
- •6.Шартты міндеттемелер, шартты жағдайлар, қаржылық есептілікте ашып көрсетілуі.
- •7.Аннуитеттер, олардың түрлері.
- •8. Хқес 12 мақсаты мен қолдану аясы
- •1 Осы Стандарт пайдаға салынатын салықтың есебі үшін қолданылуы тиіс.
- •9.Жал алушылардың және жал берушілердің қаржылық есептілігінде операциондық жалдың бейнеленуі.
- •10.Жал алушылардың және жал берушілердің қаржылық есептілігінде қаржылық жалгерлік: бастапқы танылуы мен бағалануы, кейінгі бағалануы.
- •11. Хқес 14 мақсаты мен қолдану аясы
- •12.Шетел валютасындағы операцияларды бейнелеу.
- •13.Кейінге қалдырылған салықтық активтер мен міндеттемелерді есептеу.
- •14.Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер мен активтерді тану.
- •15.Үлестік қатысу бойынша әдістің қолдануы.
- •16.Қаржылық міндеттемелердің бастапқы танылуы.
- •17. Хқес 16 мақсаты мен қолдану аясы
- •18. Хқес 23 мақсаты мен қолдану аясы
- •19.Әділетті құн және оны анықтау әдістері.
- •20.Келісім-шарттық мәміле.
- •21.Бірігіп бақыланатын активтер.
- •22.Бірігіп бақыланатын ұйымдар.
- •23.Пайда. Акциялар.
- •24.Бухгалтерлік бағалаулар, маңызды қателер, ретроспективті және перспективті ұсынулар.
- •25.Байланысты тараптармен қарым-қатынастар және операциялар.
- •1.Сатып алынатын ұйымдардың шартты міндеттемелері.
- •1. Бақыланатын активтер мен қолдағы міндеттемелер;
- •2.Шоғырландырылған қаржылық есептілікті қолдану аясы.
- •3.Шоғырландыру процедуралары.
- •4.Пайдалар мен залалдар туралы шоғырландырылған есептілік.
- •5.Инвестициялық меншікті жіктеудің өзгеруі.
- •6.Сатуға арналған активтердің тобы.
- •7.Сатуға арналған айналымнан тыс активтердің және олардың топтарының құнсыздануынан зиянды тану.
- •8.Қиындық туғызатын шарттар.
- •9.Кері жал бойынша операциялардың есебі.
- •10.Кері операциондық және кері қаржылық жал.
- •11.Ұсыну валютаға қайта есептеу.
- •Пайдаланылмаған салықтық зияндар және салықтық несиелер.
- •13.Кейінге қалдырылған салықтық активтер мен міндеттемелер: шығыстарға (табыстарға) және капиталға қатыстыру.
- •14.Үлестік қатысу әдіспен шегерімдер.
- •15.Бөлек қаржылық есептілік.
- •16.Қаржылық міндеттемелердің жіктемесі.
- •17.Амортизациялық құн: дисконт және сыйақының амортизациясы.
- •18.Қаржылық міндеттемелерді тануын тоқтату.
- •19.Кешенді және туынды қаржылық құралдарды тану (артықшыландырылған кумулятивтік акциялар).
- •20.Бірігіп атқарылатын бақылау.
- •21.Бірігіп бакыланатын операциялар.
- •22.Пропорциональды шоғырландыру.
- •23.Үлестік қатысу бойынша есептеу әдісі.
- •24.Пропорционалды шоғырландыру және үлестік қатысу әдісін қолдануды есептен шығару.
- •25.Ретроспективті ұсынылымдарды шектеу.
1 Осы стандарт құрылысқа жасалған келісімшарттар үшін мердігерлердің қаржы есептілігінде қолданылуы тиіс.
2 Осы Стандарт 1978 ж. бекітілген 11 Құрылыс жұмыстарына жасалған келісімшарттарын есепке алу ХҚЕС (IAS) халықаралық қаржы есептілігінің стандартын алмастырады.
Анықтамалар
3 Осы Стандартта мына терминдер төменде көрсетілген мәндерінде қолданылады:
Құрылыс жұмыстарына жасалған келісімшарт - бұл активтің немесе олардың құрылымы, технологиясы мен қызметі немесе түпкі мақсаты немесе пайдалануы жағынан өзара тығыз байланысты немесе өзара тәуелді активтер кешенін салуға арнайы жасалған келісімшарт.
Белгіленген бағасы бар келісімшарт - бұл келісімшарт, оған сәйкес мердігер келісімшарт бойынша өнімнің әрбір бірлігі бойынша белгіленген бағасына немесе белгіленген мөлшерлемесіне келіседі, мұның өзі шығындардың өсуіне байланысты көтерілуі мүмкін.
Шығындарды қосу келісімшарты - бұл құрылысқа жасалған келісімшарт, оған сәйкес мердігерге жол берілетін немесе өзгеше анықталатын осы шығындардан шығындарға қосылған пайыздар немесе белгіленген сыйақы өтеледі.
4 Құрылысқа жасалған келісімшарт бір объектінің ғимараты, мысалы, көпірлер, үйлер, бөгеттер, құбырлар, жолдар, кемелер мен үңгіме жолдар салу үшін жасалуы мүмкін. Мұндай келісімшарт құрылымы, технологиясы мен қызметі немесе олардың түпкі мақсаты немесе пайдалануы жағынан өзара тығыз байланысты немесе өзара тәуелді бірқатар объектілер құрылысы үшін де жасалуы мүмкін; мұнай өңдеу зауыттарын немесе басқа күрделі негізгі құралдарды салуға жасалған келісімшарттар осының мысалы бола алады.
5 Осы Стандарттың мақсаттары үшін құрылыстар салу келісімшартына мыналар жатады:
(a) объектілерді салумен, мысалы, жобаларды басқару және сәулетшінің қызметтерін көрсету жөніндегі қызметтер көрсетуге тікелей байланысты жасалған келісімшарттар; және
(b) объектілерді қиратуға және қалпына келтіруге, объектілерді бұзғаннан кейін қоршаған ортаны қалпына келтіруге жасалған келісімшарттар.
6 Құрылыс жұмыстарына жасалған келісімшарттар әр алуан қалыптастырылуы мүмкін, бірақ осы Стандартқа сәйкес олар белгіленген бағасы бар құрылысқа жасалған келісімшарттар және шығындарды қосу келісімшарттары ретінде сараланады. Кейбір құрылысқа жасалған келісімшарттар, мысалы, келісілген ең көп бағасы бар шығындарды қосу келісімшарттары жағдайындағы сияқты келісімшарттарының екі түрінің сипаттамасы болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда мердігер 23- және 24-тармақтарда мазмұндалған жағдайларды құрылысқа жасалған келісімшарт бойынша табыстар мен шығындарды қай кезде тану керектігін анықтау үшін қарауы қажет.
4.Инвестициялық меншіктің кейінгі бағалануы.
Нақтылық инвестиция дегеніміз шаруашылық субьектілеріндегі белгілі материалдық өндірістік қорлардың, активтердің өсуіне, дамуына жұмсау үшін салынатын салымдар болып табылады.
Республикаға шетел инвестицияларын тартудың қағидалары.
Экономиканы тиімді басқару жүйесіне шет елдердің капиталын саналы тарту жатады. Өтпелі кезеңнің тарихи ерешеліктерінің бірі –шетел инвестицияларын тарту мен пайдаланудың оңтайлы жолын табу болып табылады.
Шетел капиталы ақша қаражатының жай массасы ретінде ғана қажет емес, жаңа әлемдік ғылыми-техникалық жетістіктер, технологиялар енетін маңызды арна ретінде қажет.Олар ірі коммерциялық өміршең инвестициялау негізінде ұлттық шаруашылық субьектілерінің дамыған тауарлық қатынастарға бейімделу дәрежесін арттыруға, олардың өндірістік қызметін ұтымды етуге мүмкіндік туғызады.
Жаңа қазіргі өндірістік қуаттылықтарды құру үшін Қазақстанға ең алдымен, тікелей өндіруші капитал импорты қажет, бұл шетел инвестицияларын республикаға тарту бағдарламаларын құруды талап етеді. Бұл процесс барысында инвестициялық жобалардың мақсатқа лайықтылығын көрсететін, белгілі бір қағидаларды жетекшілікке алу қажет.
Бұл қағидалар:
- экономикалық мақсатқа сәйкестілік –ол сол немесе басқа әлеуметтік –экономикалық мәселелерді, инвестиция тапшылығын, ішкі резервтер мен мүмкіндіктердің шектеулігін, шетел инвесторлары қатысуымен болатын инвестициялық жобалар шарттарының тартымдылығын шешудің тығыз қажеттілігінен туындай отырып анықталады;
- шетел инвестицияларын тарту барысында өзара тиімділік қағидасы. Бірде бір мемлекет, бір де бір кәсіпкер өзіне пайдасыз болатын серітестікке кірмейді, республика экономикасын инвестицияламайды;
- экономикаға шетел инвестицияларына басымдылықтық салу қағидасы. Бұл Қазақстанда жүргізіліп жатқан құрылымдық пен инвестициялық саясатқа сәйкес оларды ең мәртебелі обьектілерге бағыттауды білдіреді;
- Республика үшін маңызды қағида болып, барынша аз коммерциялық тәуекел қағидасы болып табылады. Оны жүзеге асырудың негізі –осы процесті басқарудың толық құқылы органдарын, кәсіпорындарын жеткілікті хабардарлылығын қамтамасыз ету болып табылады;
- ең соңында, шетел инвестицияларын тартудың әлемдік тәжірибесін барынша ескеру қағидасы маңызды рөл атқарады. әрбір елдің өзіне ғана тән көптеген ерекшеліктері бар: экономикалық, технологиялық, қаржылық және басқа да потенциалдарының жекелеген аспектілерінің жетілгендігінен немесе қалуымен ерекшеленеді.
Аталған қағидалар инвестиция тартуды басқарудың тәжірибелік негізін құрайды. Оларды тарту елдің экономикасын жалпы алғанда және өтпелі кезеңде реформалауда басты сәт болып табылады, әсіресе, ол халық шаруашылығын реконструкциялау, құрылымын өзгерту, жаңаландыру мақсаттарына қызмет етеді.
