- •Мазмұны
- •1. Глоссарий
- •2. Дәрістік материал. Тақырып 1. Ақпарат жүйесі ретіндегі бухгалтерлік есеп
- •1. Бухгалтерлік есептің пайда болуының тарихи аспектісі
- •2. Бухгалтерлік есеп және оның міндеттері
- •3. Бухгалтерлік есептің ақпарат жүйесі
- •4. Қазақстанда бухгалтерлік есептің заң жүзінде реттелуі
- •Тақырып 2. Бухгалтерлік есептің концепциялары менқағидалары
- •1. Бухгалтерлік есептің концепциялары
- •2. Бухгалтерлік есептің қағидалары
- •Тақырып 3. Қаржылық есеп берудің элементтері және бухгалтерлік есеп объектілері
- •1. Бухгалтерлік есеп объектілерінің түсінігі
- •2. Қаржылық есеп берудің элементтері
- •3. Шаруашылық және қаржылық процестер
- •Тақырып 4. Бухгалтерлік баланс
- •1. Баланс және оның құрылысы
- •2. Баланста шаруашылық операцияларының әсерінен болатын өзгерістер.
- •Тақырып 5. Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу
- •1. Бухгалтерлік шоттар, олардың құрылысы.
- •2. Екі жақты жазу , оның мәні және маңызы
- •3. Шоттардың жіктелуі
- •4. Бухгалтерлік есеп шоттарының үлгі жоспары
- •Тақырып 6. Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
- •1. Бухгалтерлік құжаттар және олардың жіктелуі
- •2. Түгендеу, оның маңызы
- •3. Есеп регистрлары және ондағы қателерді түзету әдістері
- •4. Бухгалтерлік есепті жүргізу формалары
- •5. Есеп саясаты
- •Тақырып 7. Есептік кезең (цикл) және қаржылық есеп берушілікті дайындау
- •1. Есептік кезең
- •2. Қаржылық есеп беру
- •Тақырып 8. Қысқа мерзімді активтердің есебі: Ақша қаражаттары және олардың эквиваленттерінің есебі
- •1. Ақшалай қаражаттары және олардың элементтері
- •2. Кассадағы ақшалардың есебі
- •3.Ағымдағы банктік шоттағы ақшалардың есебі
- •Ағымдағы банктік шоттардағы ақшалай қаржылар шоты бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы
- •4. Жолдағы және арнаулы шоттардағы ақшалардың есебі
- •Жолдағы ақшалай қаражаттар шоты бойынша шоттар корреспонденциясы
- •5. Ақшалай қаржылардың түгендеуі
- •Тақырып 9. Дебиторлық борыштардың есебі
- •1. Дебиторлық қарыздар, оның түрлері
- •2. Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі
- •Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •3. Еншілес және қауымдастырылған ұйымдардың дебиторлық қарыздарының есебі
- •Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •Кәсіпорын жұмыскерлерінің дебиторлық қарыздар есебі
- •Жұмыскерлердің қарыздары есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •5. Алдағы кезең шығындарының және берілген аванстар есебі
- •6. Күдікті талаптар бойынша резервтер есебі
- •Тақырып 10. Қорлар есебі
- •1. Материалдық қорлар, олардың жіктелуі мен бағалануы
- •2. Материалдық қорлардың қозғалысын құжаттау
- •3. Қоймадағы және бухгалтериядағы материалдық қорлар есеб.
- •Материалдық қорлар есебі бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы
- •4. Материалдық қорларды түгендеу
- •5. Аяқталмаған өндіріс есебі.
- •Дайын өнім және тауарлар есебі
- •Дайын өнімдер есебі бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы
- •Тақырып 11. Ұзақ мерзімді активтердің есебі.
- •1. Ұзақ мерзімді активтер түрлері, олардың жіктелуі
- •2. Ұзақ мерзімді активтер есебі
- •Материалдық емес активтердің шығуының есебі бойынша шоттар корреспонденциясы
- •1. Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияны бір қалыпты есептеу әдісі.
- •2. Амортизацияны (тозуды) орындаған жұмыстардың көлеміне пропорционалды түрде есептеу әдісі (өндірістік тәсіл).
- •Мердігерлік тәсілмен негізгі құралдарды жөндеуге шығындардың есебі бойынша шоттар корреспонденциясы
- •Тақырып 12. Ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттемелердің есебі
- •1. Міндеттемелер және олардың жіктелуі
- •2. Займдар есебі
- •3. Салықтар, басқада міндетті және ерікті төлемдер бойынша есеп айырысулардың есебі
- •Қосылған құн салығы және акциздер есебі бойынша
- •4. Жабдықтаушылармен және алынған аванстар бойынша есеп айырысулардың есебі
- •5. Дивиденттер бойынша есеп айырысулар және болашақ кезеңдердің табыстарының есебі
- •6. Еңбек ақы бойынша персоналдармен есеп айырысулар есебі
- •Еңбек ақы есебі бойынша шаруашылық операцияларға
- •Тақырып 13. Табыстар мен шығындардың есебі
- •1. Табыстар мен шығындар түсінігі, танылуы
- •3. Тауарларды, қызметтер мен жұмыстарды сату бойынша шығындардың есебі
- •4. Сатылған тауарлардың қайтарылуының есебі және сату мен баға шегерімдері
- •5. Көрсетілген қызметтер бойынша табысты тану. Шығындардың танылуы
- •6. Кезең шығындарының есебі
- •7 . Төтенше жағдайлардан болатын табыстар мен шығындар
- •Тақырып 14. Меншікті капитал есебі
- •1. Жарғылық капитал есебі: шығарылған акционерлік капитал; салымдар мен пайлар.
- •2. Төленбеген капитал есебі. Қайта сатылып алынған меншікті үлестік құралдар
- •3. Эмиссиялық кіріс есебі
- •4. Ұйымның резервтерінің есебі: резервтік капитал, активтерді қайта бағалау резервтері; шетел валютасын қайта санау резервтері және басқа да резервтер.
- •Негізгі құралдарды қайта бағалаудан алынған
- •5. Есепті және өткен кезеңнің бөлінбеген пайдасы. Жабылмаған зиянды есепте және қаржылық есептілікте бейнелеу
- •Бөлінбеген пайда (жабылмаған залал) есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •Тақырып 15. Қаржылық есеп берудің ұсынылуы
- •1. Қаржылық есеп беру, оның формалары
- •2. Бухгалтерлік баланс
- •3. Табыстар мен шығыстар туралы есеп
- •Кірістер мен шығыстар туралы есеп
- •4. Ақшалардың қозғалысы туралы есеп
- •Ақша қозғалысы туралы есеп
- •5. Меншікті капиталдың құрамындағы өзгерістер туралы есеп
- •Тақырып 16. Аудиттің мәні, пәні мен әдістері
- •1. Аудиттің мәні, пайда болуы мен дамуы.
- •2. Аудиттің негізгі принциптері мен функциялары
- •3. Аудит пәні, объектісі және міндеттері
- •4. Аудит әдістері мен әдістемелік тәсілдері
- •Тақырып 17. Аудиттің стандарттары және аудиторлардың мамандық этикасы
- •1. Аудит стандарттары
- •2. Аудиттің мамандық этикасының кодексі
- •Тақырып 18. Аудит жүргізудің дәйектілігі және сапасын бақылау
- •1. Аудиторлық тексеру жүргізуге келісім-шарт
- •2. Аудиторлық дәлелдеулер, оның түрлері
- •3. Құжаттамалар және аудит сапасын бақылау.
- •Тақырып 19. Аудиттегі мәнділік және аудиторлық тәуекелділік
- •1. Аудиттегі мәнділік, қателіктер мен заңсыз әрекеттер
- •2. Аудиторлық тәуекелділік
- •Тақырып 20. Аудиторлық қорытынды есеп беру
- •1. Аудиторлық қорытынды есеп және оны дайындау тәртібі
- •2. Аудиторлық қорытынды есеп құрылымы мен түрлері
- •Тақырып 21. Қаржылық есеп беру және оның аудитінің дәйектілігі
- •1. Қаржылық есеп беру, оның маңызы мен ролі
- •2. Қаржылық есеп беруді тексерудің дәйектілігі
- •3. Тәжірибелік сабақтар Тақырып 1. Бухгалтерлік есептің концепциялары мен қағидалары (принциптері)
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Тақырып 2. Бухгалтерлік баланс
- •Тақырып 3. Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу
- •Қыркүйек айындағы шаруашылық операциялар
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Тақырып 4. Қысқа мерзімді активтердің есебі: Ақша қаражаттары және олардың эквиваленттерінің есебі
- •Кассалық кітап 1-31 желтоқсан 2009 жыл
- •Тақырып 5. Дебиторлық борыштардың есебі
- •Есептер
- •Тақырып 6. Қорлар есебі
- •Есептер
- •Тақырып 7. Ұзақ мерзімді активтердің есебі.
- •Тақырып 8. Ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттемелердің есебі
- •Тақырып 9. Табыстар мен шығындардың есебі
- •Тақырып 10. Меншікті капитал есебі
- •Тақырып 11. Қаржылық есеп берудің ұсынылуы
- •Тақырып 12. Аудиттің стандарттары және аудиторлардың мамандық этикасы
- •Тақырып 13. Аудит жүргізудің дәйектілігі және сапасын бақылау
- •Тақырып 14. Аудиттегі мәнділік және аудиторлық тәуекелділік
- •Тақырып 15. Аудиторлық қорытынды есеп беру
- •4. Студенттердің өздік жұмыстары
- •4.1 Студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •4.2 Рефераттар тақырыптарының тізімі
2. Бухгалтерлік баланс
Бухгалтерлік баланс — кәсіпорынның жылдық есеп беруінің негізгі үлгісі. Баланс жасалғанға дейін есепке алу тізімдеріндегі барлық синтетикалық шоттары бойынша толтырылған айналымдар мен қалдықтарды талдау есебінің деректерімен салыстыру қажет. Жылдың басындағы және аяғындағы баланстардың деректерін салыстыру үшін жыл басындағы бекітілген баланс баптарының номенклатурасы жыл аяғындағы баланс үшін бекітілген номенклатурамен және бөлімдер мен баптардың топтамаларымен (егер баланс баптарының номенклатурасында өзгерістер болса) сәйкестендірілуге тиіс.
Баланс Бас кітапта не «Бас кітап» машина жазбасында көрсетілген шоттар бойынша толтырылған қалдықтар негізінде жасалады.
Баланс екі бөлімнен тұрады: актив және пассив. Активте айналым қаражатының және айналымнан тыс активтердің синтетикалық шоттары бойынша толтырылған қалдықтарды; пассивте міндеттемелер мен меншікті капиталды көрсетеді.
Сонымен қатар, баланста баланстан тыс шоттарда есепке алынатын қолда бар құндылықтар туралы анықтама келтіріледі. Анықтама баланстан тыс шоттар бойынша жүргізілетін есеп жүйесінің деректері бойынша жасалады.
Есепті жылдың аяғында баланс баптарының деректері белгіленген тәртіп бойынша жүргізілген түгендеу арқылы расталуға тиіс.
Бухгалтерлік баланс (мың теңге)
Активтер
|
Бет коды |
Есептік кезеңнің соңында |
Есептік кезеңнің басында |
I. Қысқа мерзімді активтер |
|
|
|
Ақша қаражаты және олардың эквиваленттері |
010 |
|
|
Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар |
011 |
|
|
Қысқа мерзімді дебиторлық берешек |
012 |
|
|
Қорлар |
013 |
|
|
Ағымдағы салықтық активтер |
014 |
|
|
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер |
015 |
|
|
Өзге де қысқа мерзімді активтер |
016 |
|
|
Қысқа мерзімді активтердің жиыны |
100 |
|
|
II. Ұзақ мерзімді активтер |
|
|
|
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар |
020 |
|
|
Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек |
021 |
|
|
Үлес қосу әдісімен есептелінетін инвестициялар |
022 |
|
|
Инвестициялық жылжымайтын мүлік |
023 |
|
|
Негізгі қаражат |
024 |
|
|
Биологиялық активтер |
025 |
|
|
Барланатын және бағаланатын активтері |
026 |
|
|
Материалдық емес активтер |
027 |
|
|
Кейінге қалдырылған салықтық активтер |
028 |
|
|
Өзге де ұзақ мерзімді активтер |
029 |
|
|
Ұзақ мерзімді активтердің жиыны |
200 |
|
|
Теңгерім (100 бет+ 200 бет) |
|
|
|
Пассивтер |
Бет коды |
Есептік кезеңнің соңында |
Есептік кезеңнің басында |
III. Қысқа мерзімді міндеттемелер |
030 |
|
|
Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер |
031 |
|
|
Салықтар бойынша міндеттемелер |
032 |
|
|
Басқа да міндетті және ерікті төлемдер бойынша міндеттемелер |
033 |
|
|
Қысқа мерзімді кредиторлық берешек |
034 |
|
|
Қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері |
035 |
|
|
Өзге де қысқа мерзімді міндеттемелер |
036 |
|
|
Қысқа мерзімді міндеттемелердің жиыны |
300 |
|
|
IV. Ұзақ мерзімді міндеттемелер |
|
|
|
Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер |
040 |
|
|
Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек |
041 |
|
|
Ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері |
042 |
|
|
Кейінге қалтырылған салықтық міндеттемелер |
043 |
|
|
Өзге де ұзақ мерзімді міндеттемелер |
044 |
|
|
Ұзақ мерзімді міндеттемелердің жиыны |
400 |
|
|
V. Капитал |
|
|
|
Шығарылған капитал |
050 |
|
|
Эмиссиялық кіріс |
051 |
|
|
Сатып алынған меншік үлестік аспаптар |
052 |
|
|
Резервтер |
053 |
|
|
Бөлінбеген пайда (жабылмаған залал) |
054 |
|
|
Аздық үлесі |
055 |
|
|
Капитал жиыны |
500 |
|
|
Теңгерім (300 бет+ 400 бет+ 500 бет) |
|
|
|