- •Мазмұны
- •1. Глоссарий
- •2. Дәрістік материал. Тақырып 1. Ақпарат жүйесі ретіндегі бухгалтерлік есеп
- •1. Бухгалтерлік есептің пайда болуының тарихи аспектісі
- •2. Бухгалтерлік есеп және оның міндеттері
- •3. Бухгалтерлік есептің ақпарат жүйесі
- •4. Қазақстанда бухгалтерлік есептің заң жүзінде реттелуі
- •Тақырып 2. Бухгалтерлік есептің концепциялары менқағидалары
- •1. Бухгалтерлік есептің концепциялары
- •2. Бухгалтерлік есептің қағидалары
- •Тақырып 3. Қаржылық есеп берудің элементтері және бухгалтерлік есеп объектілері
- •1. Бухгалтерлік есеп объектілерінің түсінігі
- •2. Қаржылық есеп берудің элементтері
- •3. Шаруашылық және қаржылық процестер
- •Тақырып 4. Бухгалтерлік баланс
- •1. Баланс және оның құрылысы
- •2. Баланста шаруашылық операцияларының әсерінен болатын өзгерістер.
- •Тақырып 5. Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу
- •1. Бухгалтерлік шоттар, олардың құрылысы.
- •2. Екі жақты жазу , оның мәні және маңызы
- •3. Шоттардың жіктелуі
- •4. Бухгалтерлік есеп шоттарының үлгі жоспары
- •Тақырып 6. Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
- •1. Бухгалтерлік құжаттар және олардың жіктелуі
- •2. Түгендеу, оның маңызы
- •3. Есеп регистрлары және ондағы қателерді түзету әдістері
- •4. Бухгалтерлік есепті жүргізу формалары
- •5. Есеп саясаты
- •Тақырып 7. Есептік кезең (цикл) және қаржылық есеп берушілікті дайындау
- •1. Есептік кезең
- •2. Қаржылық есеп беру
- •Тақырып 8. Қысқа мерзімді активтердің есебі: Ақша қаражаттары және олардың эквиваленттерінің есебі
- •1. Ақшалай қаражаттары және олардың элементтері
- •2. Кассадағы ақшалардың есебі
- •3.Ағымдағы банктік шоттағы ақшалардың есебі
- •Ағымдағы банктік шоттардағы ақшалай қаржылар шоты бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы
- •4. Жолдағы және арнаулы шоттардағы ақшалардың есебі
- •Жолдағы ақшалай қаражаттар шоты бойынша шоттар корреспонденциясы
- •5. Ақшалай қаржылардың түгендеуі
- •Тақырып 9. Дебиторлық борыштардың есебі
- •1. Дебиторлық қарыздар, оның түрлері
- •2. Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі
- •Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •3. Еншілес және қауымдастырылған ұйымдардың дебиторлық қарыздарының есебі
- •Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •Кәсіпорын жұмыскерлерінің дебиторлық қарыздар есебі
- •Жұмыскерлердің қарыздары есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •5. Алдағы кезең шығындарының және берілген аванстар есебі
- •6. Күдікті талаптар бойынша резервтер есебі
- •Тақырып 10. Қорлар есебі
- •1. Материалдық қорлар, олардың жіктелуі мен бағалануы
- •2. Материалдық қорлардың қозғалысын құжаттау
- •3. Қоймадағы және бухгалтериядағы материалдық қорлар есеб.
- •Материалдық қорлар есебі бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы
- •4. Материалдық қорларды түгендеу
- •5. Аяқталмаған өндіріс есебі.
- •Дайын өнім және тауарлар есебі
- •Дайын өнімдер есебі бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы
- •Тақырып 11. Ұзақ мерзімді активтердің есебі.
- •1. Ұзақ мерзімді активтер түрлері, олардың жіктелуі
- •2. Ұзақ мерзімді активтер есебі
- •Материалдық емес активтердің шығуының есебі бойынша шоттар корреспонденциясы
- •1. Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияны бір қалыпты есептеу әдісі.
- •2. Амортизацияны (тозуды) орындаған жұмыстардың көлеміне пропорционалды түрде есептеу әдісі (өндірістік тәсіл).
- •Мердігерлік тәсілмен негізгі құралдарды жөндеуге шығындардың есебі бойынша шоттар корреспонденциясы
- •Тақырып 12. Ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттемелердің есебі
- •1. Міндеттемелер және олардың жіктелуі
- •2. Займдар есебі
- •3. Салықтар, басқада міндетті және ерікті төлемдер бойынша есеп айырысулардың есебі
- •Қосылған құн салығы және акциздер есебі бойынша
- •4. Жабдықтаушылармен және алынған аванстар бойынша есеп айырысулардың есебі
- •5. Дивиденттер бойынша есеп айырысулар және болашақ кезеңдердің табыстарының есебі
- •6. Еңбек ақы бойынша персоналдармен есеп айырысулар есебі
- •Еңбек ақы есебі бойынша шаруашылық операцияларға
- •Тақырып 13. Табыстар мен шығындардың есебі
- •1. Табыстар мен шығындар түсінігі, танылуы
- •3. Тауарларды, қызметтер мен жұмыстарды сату бойынша шығындардың есебі
- •4. Сатылған тауарлардың қайтарылуының есебі және сату мен баға шегерімдері
- •5. Көрсетілген қызметтер бойынша табысты тану. Шығындардың танылуы
- •6. Кезең шығындарының есебі
- •7 . Төтенше жағдайлардан болатын табыстар мен шығындар
- •Тақырып 14. Меншікті капитал есебі
- •1. Жарғылық капитал есебі: шығарылған акционерлік капитал; салымдар мен пайлар.
- •2. Төленбеген капитал есебі. Қайта сатылып алынған меншікті үлестік құралдар
- •3. Эмиссиялық кіріс есебі
- •4. Ұйымның резервтерінің есебі: резервтік капитал, активтерді қайта бағалау резервтері; шетел валютасын қайта санау резервтері және басқа да резервтер.
- •Негізгі құралдарды қайта бағалаудан алынған
- •5. Есепті және өткен кезеңнің бөлінбеген пайдасы. Жабылмаған зиянды есепте және қаржылық есептілікте бейнелеу
- •Бөлінбеген пайда (жабылмаған залал) есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
- •Тақырып 15. Қаржылық есеп берудің ұсынылуы
- •1. Қаржылық есеп беру, оның формалары
- •2. Бухгалтерлік баланс
- •3. Табыстар мен шығыстар туралы есеп
- •Кірістер мен шығыстар туралы есеп
- •4. Ақшалардың қозғалысы туралы есеп
- •Ақша қозғалысы туралы есеп
- •5. Меншікті капиталдың құрамындағы өзгерістер туралы есеп
- •Тақырып 16. Аудиттің мәні, пәні мен әдістері
- •1. Аудиттің мәні, пайда болуы мен дамуы.
- •2. Аудиттің негізгі принциптері мен функциялары
- •3. Аудит пәні, объектісі және міндеттері
- •4. Аудит әдістері мен әдістемелік тәсілдері
- •Тақырып 17. Аудиттің стандарттары және аудиторлардың мамандық этикасы
- •1. Аудит стандарттары
- •2. Аудиттің мамандық этикасының кодексі
- •Тақырып 18. Аудит жүргізудің дәйектілігі және сапасын бақылау
- •1. Аудиторлық тексеру жүргізуге келісім-шарт
- •2. Аудиторлық дәлелдеулер, оның түрлері
- •3. Құжаттамалар және аудит сапасын бақылау.
- •Тақырып 19. Аудиттегі мәнділік және аудиторлық тәуекелділік
- •1. Аудиттегі мәнділік, қателіктер мен заңсыз әрекеттер
- •2. Аудиторлық тәуекелділік
- •Тақырып 20. Аудиторлық қорытынды есеп беру
- •1. Аудиторлық қорытынды есеп және оны дайындау тәртібі
- •2. Аудиторлық қорытынды есеп құрылымы мен түрлері
- •Тақырып 21. Қаржылық есеп беру және оның аудитінің дәйектілігі
- •1. Қаржылық есеп беру, оның маңызы мен ролі
- •2. Қаржылық есеп беруді тексерудің дәйектілігі
- •3. Тәжірибелік сабақтар Тақырып 1. Бухгалтерлік есептің концепциялары мен қағидалары (принциптері)
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Тақырып 2. Бухгалтерлік баланс
- •Тақырып 3. Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу
- •Қыркүйек айындағы шаруашылық операциялар
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Тақырып 4. Қысқа мерзімді активтердің есебі: Ақша қаражаттары және олардың эквиваленттерінің есебі
- •Кассалық кітап 1-31 желтоқсан 2009 жыл
- •Тақырып 5. Дебиторлық борыштардың есебі
- •Есептер
- •Тақырып 6. Қорлар есебі
- •Есептер
- •Тақырып 7. Ұзақ мерзімді активтердің есебі.
- •Тақырып 8. Ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттемелердің есебі
- •Тақырып 9. Табыстар мен шығындардың есебі
- •Тақырып 10. Меншікті капитал есебі
- •Тақырып 11. Қаржылық есеп берудің ұсынылуы
- •Тақырып 12. Аудиттің стандарттары және аудиторлардың мамандық этикасы
- •Тақырып 13. Аудит жүргізудің дәйектілігі және сапасын бақылау
- •Тақырып 14. Аудиттегі мәнділік және аудиторлық тәуекелділік
- •Тақырып 15. Аудиторлық қорытынды есеп беру
- •4. Студенттердің өздік жұмыстары
- •4.1 Студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •4.2 Рефераттар тақырыптарының тізімі
Есептер
№1. а) Бухгалтерлік баланста тауарлық- материалдық қорлардың өзіндік құнын бағалаудың қандай әдісін пайдаланып қандай құны көрсетіледі?
б) Компания үшін осы әдістерді падалануда сатылған өнімдердің құны қандай болады?
в) Қорларды бағалау әдістерін (2-кесте) салыстырыңыздар.
Есепті шығару үшін берілген мәліметтер
Қорлар туралы 31 наурызға мәліметтер: қалдық 1 –наурызға 2000 дана бір бірлік бағасы 20 теңге. Наурыздағы сату көлемі 70 000 теңгеге тең. Сатулар наурыз айында келесідей түрде болды:
Күні |
Саны |
Бір бірлік бағасы |
Сомасы |
05.03.04 |
300 дана |
33-00 теңге |
9900 |
11.03.04 |
250 дана |
35-00 теңге |
8750 |
25.03.04 |
500 дана |
40-00 теңге |
20000 |
Жиыны: |
1050 дана |
|
98650 |
Ескерту: 31- наурыздағы тауарлық- материалдық қорлардың іс жүзіндегі бары 1000 дананы құрайды.
Кесте 1
Көрсеткіштер |
Сомасы |
Сатудан табыс |
|
Сатуға дайын өнімдердің өзіндік құны |
|
Кезең соңындағы тауарлық-материалдық қорлардың өзіндік құны |
|
Сатылған өнімдердің өзіндік құны |
|
Сатудан жалпы табыс |
|
Кесте 2
Көрсеткіштер |
ФИФО әдісі |
Орташа құн әдісі |
Сатудан табыс |
|
|
Сатуға дайын өнімдердің өзіндік құны |
|
|
Кезең соңындағы тауарлық-материалдық қорлардың өзіндік құны |
|
|
Сатылған тауарлық-материалдық қорлардың өзіндік құны |
|
|
Жалпы табыс |
|
|
№2. 01.02.04 жылға материалдар қалдығы 100 бірлік, бір бірлік 17 теңгеден. Есепті айда түскен материалдар: 02.02.04- 18 теңгеден 42 бірлік
1 6.02.02- 20 теңгеден 67 бірлік
22.02.02- 19 теңгеден 53 бірлік
Есепті айдағы материалдар шығыны: 07.02.02- 38 бірлік
24.02.02- 41 бірлік
27.02.02- 19 бірлік
Шығындалған материалдардың құнын және ФИФО әдісі бойынша ай соңындағы материалдардың қалдығын анықтаңыздар.
№3. 01.02.02 жылға қосалқы бөлшектердің қалдығы 80 бірлік, бір бірлік 120 теңге. Есепті айда түскендері:
1 партия 40 бірлік 99 теңгеден
2 партия 64 бірлік 117 теңгеден
3 партия 81 бірлік 119 теңгеден
Есепті айда қосалқы бөлшектердің шығындалғаны:
1 партия 106 бірлік
2 партия 38 бірлік
Шығындалған қосалқы бөлшектердің құнын және ФИФО әдісі бойынша ай соңындағы материалдар қалдығын анықтаңыздар.
№4. Кәсіпорын 2000 жылы келесідей негізде материалдар сатып алды:
Күні |
Сатылып алынған материалдар құны |
1 данасының бағасы |
Жалпы құны |
1-қаңтар |
800 |
7-00 |
5600 |
7-наурыз |
2200 |
7-50 |
16500 |
23-маусым |
4000 |
7-25 |
29000 |
15-қыркүйек |
3000 |
7-40 |
22200 |
Барлығы |
10000 |
|
73300 |
Егер жыл соңында материалдар қалдығы 1000 дананы құрағанда ФИФО, орташа құн әдістерін пайдаланып бухгалтерлік баланстағы бейнеленуін анықтаңыздар.
Негізгі әдебиеттер:
1) Нидлз Б, Андерсон К., Колдуэл Д. Принципы бухгалтерского учета- М., ФИС, 2006
2) Попова Л.А. Финансовый учет (план счетов бухгалтерского учета, основанный на Международных стандартах финансовой отчетности ) - Караганда, 2007 г. с. 123-145
3) МСФО 2 «Запасы»
4) Кеулімжаев К.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. Қаржылық есеп: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2004 жыл
5) Кеулімжаев К.К., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері. Оқулық. – Алматы: Экономика, 2006 жыл
6) Тасмағамбетов Т.А. және басқалар. Қаржы есебі: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003 жыл
7) Радостовец В.К., Радостовец В.В., Ғабдуллин Т.Ғ., Шмидт О.И. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп.- Алматы: Қазақстан-аудит орталығы, 2003
Қосымша әдебиеттер:
1)Радостовец В.К, Радостовец В.В., Шмидт О.Ю. Бухгалтерский учет на предприятии, Алматы, 2003
2) Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов / Под ред. Н.К. Мамырова – Алматы, 2005.
