Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Бух учет аудит УМК..doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

2. Аудиттің негізгі принциптері мен функциялары

Аудиторлық қызметті жүргізу үшін, олар аудиттің негізгі принциптерін қолдануы тиіс. Өйткені бұл принциптер аудиторлық тексерудің барлық бағыттары мен жолдарын анықтауға көмектеседі.

Аудит туралы Қазақстандық бірінші “Қаржылық есеп аудитінің бағыты және жалпы принципі” стандарты бойынша негізгі принциптерге келесілер жатады: тәуелсіздік; шындық; объективтілік; ұқыптылық және кәсіби мамандылық; құпиялылық.

Аудиторлардың жұмысы стандарттың техникасына, бухгалтерлік есептің стандартына және заңға сәйкес болуы қажет.

Тәуелсіздік принципі келесілерді сақтау керек:

тексеру жөніндегі жоспардың тәуелсіздігі. Аудитор өзінің орындайтын жұмысына тексеретін кәсіпорынның басшыларының араласпауын талап етеді. Себебі, олар аудиторлық жұмысты өз ыңғайларына қарай бағыттауы мүмкін.

- тәуелсіз түрде зерттеу. Аудитор бухглтерлік регистрлерге , қарапайым жазуларға , ақпараттарға еркін пайдалануы қажет.

- тәуелсіз түрде қорытынды беру.

Осы айтылған принциптерден басқа төмендегі принциптерді пайдалануға болады: ғылымилық; нақтылық; құндылық; жылдамдық; толықтық және жүйелік; пікірлік.

Аудиттің атқаратын функциялары келесідей: эксперттік; аналитикалық; кеңес беру; өндірістік.

3. Аудит пәні, объектісі және міндеттері

Аудит пәні және объектілері олардың алдына қойылған мақсаттар және міндеттер арқылы анықталады.

Аудит пәні дегеніміз шарт бойынша және келісім арқылы тәуелсіз эксперттік негізде және бухгалтерлік есепті талдау, т.б. кәсіпорындардың жұмыстарының дұрыстығын, анықтығын анықтай отырып, оған толық түрде объетивті баға беру, сонымен қатар ішкі аудиттің тексеру жүйелерінің қабылдаған есеп саясатына , нормативтік актілерге сәйкестігіне көңіл бөлу.

Егер аудит объекті шаруашылық субъектінің финанстық қызметі болса, онда оның мақсаты — есеп берушіліктің толықтығын, нақтылығын, бекітілгендігін тиянақты түрде қарайды. Аудиттің мақсаты финанстық есеп бойынша аудиторлық қорытынды жасау, финанстық есептің бухгалтерлік есеп нормаларына және әрекет ететін заңдылықтарға сәйкестігін және нақтылығын тексеру болып табылады.

Егер аудит объекті бухгалтерлік есеп болса, онда аудит мақсаты барлық кәсіпорындарға мемлекетпен бекітілген заңдылықтарға, жалпы нормаларға, стандарттар мен ережелерге сәйкестігін тексеру болып табылады.

Егер аудит объекті барлық шаруашылық қызметі болса онда оның мақсаты осы қызметтің тиімділігін бағалау, шығындарды азайту мүмкіншіліктерін айқындау, еңбек өнімділігін және өндірістің рентабельділігін арттыру, кәсіпорын қызметін жақсарту үшін рекомендациялар өңдеу болып табылады.

Консалтингтік қызметті жүзеге асырудағы аудит мақсаты аудиторлық фирма клиенттерінің коммерциялық қызметін жақсартуда (үшін) жоғары дәрежеде консультациялық қызмет көрсету және аудиторлардың беделін арттыру болып табылады. Аудит қызметі басқа қызметтер сияқты пайдасы көп болу керек. Осы мақсаттарыды жүзеге асыруда аудитор алдында келесідей негізгі міндеттер тұр:

  1. Кәсіпорынның финанстық есеп берушілігінің нақтылығын қамтамасыз ету және финанстық есепті пайдаланушылар үшін ақпараттық тәуекелділіктің деңгейін төмендету.

  2. Компоненттік мәліметтерді жинау және бағалау.

  3. Кәсіпорынның немесе оның жеке түрлерінің экономикасын жүйелі және жан-жақты талдау.

  4. Кәсіпорын қызметінің оның уставына, бизнес-жоспарына сәйкестілігін тексеру.

  5. Заңдылықтардың сақталуын, бухгалтерлік есеп, есеп берушіліктердің жүргізілуін және мемлекеттік органдардың шаруашылық субъектінің финанстық жағдайы туралы нақты ақпаратпен қамтамасыз етілуін бақылау.

  6. Алғашқы құжаттарды тексеру.

  7. Бухгалтерлік есепті дұрыс ұйымдастыру және жүргізуде клиенттерге консультациялық қызметтер көрсету.

  8. Клиенттермен қатынасты нығайту және өсуіне әрекет жасау.