- •1. Эвалюція расійскай урадавай палітыкі ў дачыненні да беларускіх зямель у апошняй трэці XVIII - пачатку XIX стст. Вайсковая ахова тэррыторый Беларусі.
- •2. Палітыка Кацярыны II, Паўла I і Аляксандра I ў адносінах да шляхты.
- •3. Рэгуляванне адносін на вёсцы ў апошняй трэці XVIII – пачатку XIX стст. Укараненне рускага землеўладання.
- •4. Змяненні ў жыцці гарадскога насельніцтва ў апошняй трэці XVIII – пачатку XIX стст. Увядзенне мяжы яўрэйскай аседласці.
- •5. Арганізацыя кіравання і суда. Кадравая палітыка царскага ўрада ў апошняй трэці XVIII – пачатку XIX стст.
- •6. Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўладкаванне беларускіх зямель ў апошняй трэці XVIII – пачатку XIX стст.
- •7. Канфесійная сітуацыя на беларускіх землях напярэдадні падзелаў Рэчы Паспалітай. Умацаванне пазіцый праваслаў’я ў апошняй трэці XVIII - першай чвэрці XIX ст.
- •8. Палітыка расійскага ўрада ў дачыненні да каталіцкай царквы і Ордэна езуітаў у апошняй трэці XVIII – першай чвэрці XIX стст.
- •11. Развіццё прамысловасці, шляхоў зносін і гандлю ў 1801-1830 гг.
- •9. Становішча ўніяцкай царквы ў апошняй трэці XVIII – першай чвэрці XIX стст.
- •12. Развіццё гарадоў і мястэчак Беларусі ў 1801-1825 гг. Структура, падаткі і павіннасці гарадскога насельніцтва.
- •13. Месца Беларусі ў польскім пытанні ў першай чвэрці XIX ст.
- •14. План а.Е. Чартарыйскага аб аднаўленні Рэчы Паспалітай праз унію з Расіяй.
- •15. План к.М. Агінскага аб аднаўленні Вялікага княства Літоўскага.
- •16. Палітыка Напалеона ў дачыненні да беларускіх і польскіх зямель. Арганізацыя і дзейнасць камісіі Часовага Урада вкл.
- •17. Нацыянальнае пытанне ў праграмах і планах дзекабрыстаў.
- •19. Расійскае і польскае масонства на землях Беларусі.
- •20. Патаемныя арганізацыі вызваленчага накірунку ў Беларусі (“Віленская асацыяцыя”, “Нацыянальнае масонства”, “Польскае патрыятычнае таварыства”).
- •21. Студэнцкія гурткі Віленскага універсітэта (“Шубраўцы”, “Філаматы”, “Прамяністыя”, “Філарэты”, “Сармацкае племя”).
- •22. Дзекабрысты ў Беларусі. Дзейнасць таварыства “Ваенныя сябры”.
- •24. Баявыя дзеянні на тэрыторыі Беларусі падчас вайны 1812г.
- •25. Акупацыйны рэжым французскіх войск у Беларусі ў 1812г. Партызанскі рух. Вынікі вайны 1812г. Для Беларусі.
- •26. Адукацыя ў Беларусі ў апошняй трэці XVIII ст. Дзейнасць Адукацыйнай камісіі.
- •27. Рэфармаванне адукацыйных устаноў у Беларусі па расійскаму ўзору ў апошняй трэці XVIII ст. Дзейнасць “Камісіі па арганізацыі народных вучылішчаў”.
- •28. Канфесійныя навучальныя установы Беларусі ў апошняй трэці XVIII - пачатку XIX ст. Дзейнасць Полацкай езуіцкай акадэміі.
- •29. Рэформа асветы ў пачатку XIX ст. Дзейнасць Віленскага універсітэта і Віленскай вучэбнай акругі.
- •30. Прычыны, характар, падрыхтоўка паўстання 1830-181 гг.
- •31. Дэмакратычныя і кансерватыўныя плыні ў паўстанні 1830-1831гг., іх праграпныя патрабаванні.
- •32. Прычыны паражэння, вынікі і значэнне паўстання 1830-1831гг.
- •34. Дакладныя запіскі м.Мураўёва. Паварот ва ўрадавай палітыцы на землях Беларусі.
- •35. Палітыка ўрада Мікалая I у галіне асветы. Закрыццё Віленскага універсітэта.
- •38. Рэформы п.Кісялёва.
- •39. Сялянскія хваляванні 1830-1850 гг.
- •42. Кансерватыўная плынь у грамадска-палітычным руху на беларускіх землях у 1830-1850 гг.
- •43. Ліберальна-буржуазны рух на беларускіх землях ў 1830-1850 гг.
- •44. Навуковае вывучэнне Беларусі. Польскія і рускія навукоўцы аб Беларусі і беларусах.
- •45. Беларускае адраджэнне. Дзейнасць прадстаўнікоў беларускай навуковай школы ў 1830-1850гг.
- •46. Экспедыцыя ю.Заліўскага.
- •47. Зараджэнне рэвалюцыйна-дэмакратычнага руху. Дзейнасць тайных арганізацый “Дэмакратычнае таварыства” і “Саюз свабодных братоў.”
- •48. Прычыны адмены прыгоннага права. Падрыхтоўка сялянскай рэформы 1861 г.
- •49. Маніфест і Палажэнні 19 лютага 1861г.
- •50. Сялянскія надзелы і павіннасці згодна рэформы 1861г.
- •51. Выкупныя плацяжы згодна рэформы 1861г.
- •52. Сялянскія ўстановы. Распаўсюджванне рэформы 1861г. На дзяржаўных сялян.
- •53. Земская і гарадская рэформы.
- •54. Судовая рэформа.
- •55. Школьная рэформа.
- •56. Цэнзурная і ваенная рэформы.
6. Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўладкаванне беларускіх зямель ў апошняй трэці XVIII – пачатку XIX стст.
Адміністрацыйнае упарадкаванне ВКЛ і Расійскай імперыі перад інкарпарацыяй беларускіх зямель істотна адрознівалася. У ВКЛ адміністратыўная рэформа 1566-67гг. ліквідавала блытаніну розных адзінак стварыўшы стройную структуру ваяводстваў і паветаў. 10 ваяводстваў: Віленскае. Тропскае. Полацкае, Навагрудскае, Брэсцкае, Віцебскае, Мсціслаўскае, Мінскае, Інфлянскае і княства Жмудскае. У Расіі праэкт адміністрацыйнага падзела быў падрыхтаваны спецыяльнай камісіяй у 1767г. па якому ўся тэрыторыя Расіі дзялілася на 20 губерній. Беларусь стала палегонам для выпрабавання павета і для рэалізацыі указа “Учреждения для управления губерний” 1775г. Увядзенне Расіяй адміністратыўнага падзела было задумана да далучэння беларускіх зямель. У кацярынаўскі перыяд выдзяляюць некалькі этапаў:
1 этап: загад ад 16 жніўня 1772г. графам Чарнышовым аб утварэнні двух губерній: Пскоўскай (Апочка), яе губернатар Міхаіл Крачэтнікаў і Магілёўскай (Магілёў) – губернатар Міхаіл Кахоўскі. Абедзве гэтыя губерніі утварылі генерал-губернатарства Беларускае – граф Чарнышоў.
2 этап: пачаўся пасля з’яўлення “Учреждения для управления губерний” 1775г. У 1776г. сенат зацвердзіў распрацаваны Чарнышовым праэкт аб двух губерніях: Магілёўская (12 губерній) і Полацкая, якую склалі беларускія правінцыі вылучаныя з Пскоўскай губерніі (11 уездаў) – першы Полацкі губернатар А.Нарышкін. У 1793г. быў рэалізаваны праэкт Кацярыны II аб уладкаванні беларускіх зямель далучаных пасля другога падзела Рэчы Паспалітай. Частка тэрыторыіі адыйшла да Магілёўскай і Полацкай губерній, была ўтворана Мінская губернія (13 уездаў). Частка адыйшла да Чарнігава. Пасля трэцяга падзела Рэчы Паспалітай былі створаны Віленская і Слонімская намесніцтвы. Пры Паўле I Магілёўская і Полацкая губерніі аб’ядналіся і была утворана адна беларуская губернія ў 1796г. з цэнтрам у Віцебску (16 уездаў). Віленская і Слонімская ў 1797г. утварылі Літоўскую губернію (цэнтр Вільна). 9 верасня 1801г. Мінская губерня была падзелена на Віленскую і Гродзенскую. У 1802г. беларускія губерніі делят на Магілёўскую і Віцебскую. Створаныя пяць беларускіх губерній уваходзілі ў Літоўскае, Віленскае, Гродзенскае, Мінскае і Віцебскае.
7. Канфесійная сітуацыя на беларускіх землях напярэдадні падзелаў Рэчы Паспалітай. Умацаванне пазіцый праваслаў’я ў апошняй трэці XVIII - першай чвэрці XIX ст.
Рэлігійная сітуацыя ў Беларусі ў другой палове XVIII ст. характарызавалась узаемадзеяннем праваслаў’я, каталіцтва і ўніяцтва. Адносіны былі не простыя. Улады арыентаваліся на касцёл. Забяспечвалі католікам правы і прывілеі. Уніяцтва – пераходная часовая царква, прызначаная для пераводу сялян і мяшчан да каталіцтва. Да праваслаў’я праводзілася палітыка каталізацыі. У другой палове XVIII ст. на ўсёй тэрыторыі Рэчы Паспалітай захавалася першая беларуская праваслаўная епархія з цэнтрам у Магілёве. Гэты факт даваў падставы Расіі на працягу XVIII ст. умешвацца ў дзела Рэчы Паспалітай. А Рэч Паспалітая лічыла праваслаўных чужародным элементам. У 1775г. беларускую праваслаўную епархію ўзначальваў Георгій Каніскі, а ў Расіі праваслаў’е было асноўнай канфесіяй. Асноўным накірункам расійскай улады стала замацаванне праваслаў’я пасля далучення беларускіх зямель. Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай Каніскі звярнуўся да Кацярыны II з просьбай пераводу ўніятаў да праваслаў’я. Летам 1780г. быў дан дазвол назначыць на вакантныя пасады ў уніяцкіх царквах праваслаўных свяшчэннікаў. Пасля другога падзела Рэчы Паспалітай была створана другая епархія Мінская (Віктар Садкоўскі). Свяшчэнны Сенод 1794г. дазволіў Садкоўскаму афіцыйна пераводзіць уніятаў у праваслаў’е. Пасля трэцяга падзела Рэчы Паспалітай тэрыторыя Мінскай епархіі істотна павялічылася. Екацярына II прызначыла камісію для яе уладкавання. Па праэкту камісіі з Мінскай епархіі была вылучана адна самастойная епархія, кафедра перанесена з Слуцка ў Мінск. У далейшым межы Мінскай епархіі мянялісь. Пасля 1795г. архіепіскапу Садкоўскаму сталі падпарадкоўвацца ўсе праваслаўныя быўшай Рэчы Паспалітай. З тэрыторыі былі вылучаны Брацлаўская і Валынская епархіі. А астатнюю тэрыторыю падзялілі на 6 праўленняў: Петрыкаўскае, Тураўскае, Пінскае і т.д. Чарговае змяненне адбылося пры Паўле I. У 1799г. сумясцілі епархіі з межамі губерній. У 1833г. на беларускіх землях утворана трэцяя Полацкая епархія ў складзе Віцебскай і Віленскай губерній (епіскап Смарагд).