Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Баян инф 2блок.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
375 Кб
Скачать
☆

29. Ауқымды желі. Базалық хаттамалар

Ауқымды (глобальдық) желі – GAN (Global Area Network) – бұған желілердің желісі болып келетін Интернет желісі жатады. Интернеттің артықшылығы – ол түрлі көлемде əр алуан тақырып бойынша өзінде сақтаулы мəліметтерді экран бетінде көрсетіп бере алады. Мысалы, берілетін мəліметтер: күнделікті саяси жаңалықтар, медициналық, комерциялық жəне банкілер саласында қызмет көрсету, қашықтан оқытуға арналған электрондық оқулықтар, ғылыми жұмыстар, рефераттар жəне т.б. күрделі мəліметтер студенттердің кредиттік технология бойынша өз бетімен білім алуына үлкен көмегін тигізері сөзсіз.

Кейбір компьютерлер Интернетке тұрақты қосылып, желіге келіп түскен мəліметтер қозғалысын басқарып тұрады. Оларды Интернет серверлері деп атайды. Сервер арқылы Интернетке жеке компьютерлердің қосылуы да мүмкін. Қазіргі кезде қосылуды ұйымдастыратын мекеме – Провайдер деп аталады. Интенетке қосылатын компьютер үшін парольді, желілік арнайы аты-жөніңізді, телефон нөмірін жəне Интернетпен жұмыс істеу тəсілдерін айқындап алуыңыз керек.

\Ауқымды желінің жергілікті желіден айырмашылығы жергілікті желімен қоса өте алыс (жер шарының кез келген нүктесінде) орналасқан компьютермен жұмыс істеуге болады.

Ауқымды компьютерлік желі логикалық үш компонеттен тұрады:

· Қолданушылардың жұмыс орны (жәй компьютерлер);

· Серверлер, әр түрлі қызмет атқаратын (күшті компьютерлер);

Мәліметтерді беру желілері.

Ауқымды компьютерлік желі әр түрлі хаттамалармен жұмыс істей алады. Кәзіргі уақытта ТСР/ІР хаттамасымен жұмыс істейтін, ауқымды желі – Интернет (Internet) баршаға белгілі.

Базалық хаттамалар: ТСР мен ІР. Əдетте Интернет серверлері бір программалық жабдықтау бойынша жұмыс істей бермейді. Олардың бірі арқылы жіберілген деректерді басқалары түсініп оқи алуы үшін алдымен олар Интернетте қолданылатын бір стандартты тілге аударылады. TCP/IP хаттамалар тобы – бұл Internet-тегі компьютерлердің арасындағы “қатынас тілі” болып табылады. Бұлар бір-бірімен өте тығыз байланыста жұмыс істейтін болғандықтан, оларды көбінесе бірге жазылатын TCP/IP -(Transmission Control Protocol /Internet protocol - тасымалдауды басқару хаттамасы /желіаралық хаттама) терминімен белгілейді.

30. Аймақтық желі. Қолданбалы хаттамалар

Қолданбалы хаттамалар жоғарғы деңгейде боп есептеледі, бұлар: HTTP (Hyper Text Transfer Protocol) -

Интернеттің арнайы қызмет баптарының гипермəтінді тасымалдау хаттамасы;

Интернет серверлерінде файлдар түрінде сақтаулы құжаттар көп. Олады қабылдап, экранға шақыру

үшін FTP (File Transfer Protocol - файлдарды тасымалдау хаттамасы) атаулы қызметші хаттама сы

пайдаланылады. Файлдар барлық компьютер серверлерінде сақтала бермейді. Оларды сақтап, FTP арқылы

қызмет көрсететін арнайы компьютерлер бар. Оларды FTP-серверлер деп атайды.

FTP хаттамасын іске қосу үшің Internet Explorer терезесінің Адрес өрісіне файл серверінің адресін енгізу керек. Экранда каталогтар мен файлдар көрінетін Сервер беті шығады. Каталогты шертіп, ішкі каталогқа өтуге, файлды шертіп, мазмұнын экранға шығаруға болады. Тоқтату түймесін шерткен кезде FTP-сервермен байланыс үзіледі.