23. Вирустан қорғауға арналған арнайы программалар

Антивирустық құрал деп келесі функциялардың біреуін немесе бірнешеуін орындайтын құрылғы

немесе программалық өнімді айтады:

1) Бүлінуден мəліметтерді қорғау (файлдық құрылымды);

2) Вирустарды табу;

3) Вирустарды нейтрализациялау.

Компьютерлік вирустардан қорғау əдістері. Антивирус қорғау құралдары.

Компьютерлік жүйенің қауіпсіздену қаупі – бұл потенциалды мүмкін болу жағдайы, жүйенің өзінде

кездейсоқ болуы мүмкін, сондай-ақ бұл жерде сақталған ақпаратта. Айта кететін жағдай қауіп – бұл өте

қауіпті, бір кездерде орындалуы мүмкін.

Компьютерлік жүйенің бұзылуы – қауіпке əкелетін дұрыс емес сəтсіз мінездеме. Басқа сөзбен

айтқанда, компьютерлік жүйенің бұзылуынан жүйеде керек емес жағдайлар орындалады.

Арнайы программалық антивирустық құралдардың классификациясы

Вирус-фильтр

Вирус-фильтр (күзетші) деп вирустарға тəн əрекеттердің орындалуы бақылауды қамтамасыз ететін

жəне қолданушыдан оны өндіруді талап ететін резидентті программа. Бақылау сəйкес үзілулерде

өңдеушілерді алмастыру жолымен жүзеге асады.

Детектор

Детектор деп ОЕСҚ (ОЗУ) мен сыртқы ақпарат тасушыларда вирустарды іздеуді жүзеге асыратын

программаны айтады. Детектор жұмысының нəтижесі болып инфицирленген файлдар мен/немесе

облыстардың тізімі табылады, мүмкін, оларды зақымдайтын нақты вирустардың көрсетілуімен.

Детекторлар универсалды (ревизорлар) жəне арнайы болып екіге бөлінеді.

1. Детекторлар программалары (McAfee Associates-тен Scan, Norton Antivirus жəне “Диалог-МГУ”-дан

AVSP) бірнеше əйгілі вирустарды табу үшін қолданылады.

2. Флаги немесе доктор (Д.Н. Лозинскийдің Aids Test, “Диалог-МГУ”-дан AVSP-сы) дискілерді

немесе бұзылған программаларды “жазады” (тазалайды), бұзылған программалардан вирус денесін “тістеп

алу” арқылы программаларды вируспен бұзылмаған кездегідей бастапқы қалыпқа келтіреді.

Фаг-программалар – зақымдалған программалардағы нақты вирусты өшірудің арнайы программалары.

3. Ревизор (тексеруші) программалар (“Диалог-наука”-дан Adinf+AdinfExt) – бірінші дискінің

жүйелік аймақтары жəне программа күйі жайлы ақпараттарды есіне сақтап, содан кейін оны бастапқы

күйімен салыстыра отырып тексереді. Олардың салыстыруында келіспеушіліктер болса, онда ол туралы

пайдаланушыға хабарлайды.

4. Ревизор (тексеруші) докторлар – ревизорлар мен докторлардың қызметін атқарады, яғни

программалар тек өзгерулерді ғана көріп қоймай, сонымен қатар ол өзгерулерді автоматты түрде бастапқы

қалыпқа келтіруге бар жағдай жасайды.

5. Фильтр программалары (-D, FlueShot Plus) резидентті түрде компьютердің жедел жадысына

орнатылады да көбею жəне қауіп төндіру үшін вирустар қолданатын операциялық жүйеге түсетін

хабарламаларды жолдарынан ұстап алып ол туралы пайдаланушыларға хабарлайды. 6. Вакцина – программалары (немесе иммунизаторлар), дискілерді немесе программаларды оның

жұмыс нəтижесінде көрінбейтіндей етіп модификациялайды, бірақ вирус оны, яғни вакцинацияланған

программаны вирусталған екен деп түсінеді.

Криптология ұғымының негізгі түсініктері

Криптография – мəліметтердің өзгеру əдістерінің жиынтығы, яғни осы мəліметтерді айқынсыз

бейнеге əкелуге бағытталған мəліметтерді қорғаудың екі басты мəселесін шешу:

1) жасырындық мəселесін;

2) бүтіндік мəселесін.