Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
азаматтык.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
362 Кб
Скачать
☆

51.Жогары кауип козинен келген зиян ушин жауапкершилик.

Бул орайда: бiр тараптын кiнасiнен келтiрiлген зиянды осы тарап толык колемiнде отейдi; екi немесе бiрнеше тараптын кiнасiнен келтiрiлген зиян олардын аркайсысынын кiнасiнiн дарежесiне сай отеледi.Тараптардын аркайсысынын кiнасiнiн дарежесiн белгiлеу мумкiн болмаган кезде жауаптылык олардын арасында тен болiнедi. Зиян келтiруде тараптардын кiнасi болмаган кезде олардын бiрде-бiреуiнiн зиянды отеудi талап етуге кукыгы жок. Тараптардын аркайсысы мундай жагдайда озi шеккен шыгындар тауекелiн котередi. Жогары кауiптiлiк козiнiн иесi, егер кауiптiлiк козi баска тулгалардын занга карсы iс-арекеттерi салдарынан иеленушiнiн иелiгiнен шыкканын далелдесе, осы коз келтiрген зиян ушiн жауап бермейдi. Мундай жагдайларда жогары кауiптiлiк козi келтiрген зиян ушiн ондай коздi занга кайшы иеленушiлер жауап бередi. Жогары кауiптiлiк козiн онын иелiгiнен занга кайшы алуда иеленушiнiн кiнасi болган жагдайда жауаптылык иеленушiге де, жогары кауiптiлiк козiн иеленген тулгаларга да жуктелуi мумкiн.

52.Мемлекеттик мекемелер мен лауазымды адамдардын арекеттеринен келген зиян ушин жауапкершилик. Камелетке толмаган жане арекетке кабилети жок адамдардын келтирген зияны ушин жауапкершилик.

Мемлекеттiк органдардын зан актiлерiне сайкес келмейтiн актилерди шыгаруынын салдарынан келтiрiлген зиян актiнi шыгарган органдар мен лауазымды адамдардын кiнасiне карамастан, сот шешiмi негiзiнде отелуге тиiс. Зиян мемлекеттiк казына есебiнен отеледi. Каржы органдары не арнайы тапсырма бойынша баска органдар мен азаматтар казына окiлдерi болады.Жергiлiктi озiн-озi баскару органдары оз органдары мен лауазымды адамдары келтiрген зиян ушiн сот тартiбiмен жауап бередi. Мемлекеттiк органдар лауазымды адамдарынын акiмшiлiк баскару саласындагы зансыз iс-арекетiнен (арекетсiздiгiнен) келтiрiлген зиян осы органдардын иелiгiндегi акшанын есебiнен жалпы негiздерде отеледi. Олар жеткiлiксiз болган кезде зиян мемлекеттiк казынанын есебiнен субсидиарлык жолмен отеледi. Арекетке кабiлетсiз деп танылган азамат келтiрген зиянды егер олар зиян оздерiнiн кiнасiнен болмаганын далелдемесе, онын корганшысы немесе оны кадагалауды жузеге асыруга мiндеттi уйым отейдi. Корганшынын немесе уйымнын арекетке кабiлетсiз деп танылган азамат келтiрген зиянды отеу жонiндегi мiндетi онын арекетке кабiлеттiлiгi калпына келген жагдайда да токтатылмайды.Егер корганшы кайтыс болса не онын зиянды отеу ушiн жеткiлiктi каражаты болмаса, ал зиян келтiрушiнiн озiнде мундай каражат болса, сот жабiрленушi мен зиян келтiрушiнiн мулiктiк жагдайын, сондай-ак баска да ман-жайларды, атап айтканда, зиян келтiрушiнiн арекетке кабiлеттiлiгiнiн калпына келуiн ескере отырып, жабiрленушiнiн омiрi мен денсаулыгына келтiрiлген зиянды сол зиян келтiрушiнiн мулкi есебiнен толык немесе iшiнара отеу туралы шешiм кабылдауга кукылы. Он торт жастан он сегiз жаска дейiнгi камелетке толмагандар оздерi келтiрген зиян ушiн жалпы негiздер бойынша дербес жауап бередi. Он торт жастан он сегiз жаска дейiнгi камелетке толмагандардын зиянды отеу ушiн жеткiлiкти мулки немесе озге кiрiс коздерi болмаган жагдайда, егер олар зияннын оз кiнасiнен болмаганын далелдемесе, зиянды толык немесе онын жетпей турган болiгiн ата-аналары (асырап алушылары) немесе камкоршылары отеуге тиiс. Егер он торт жастан он сегiз жаска дейiнгi камкоршылыкка муктаж камелетке толмаган адам тиiстi тарбиелеу, емдеу мекемесiнде, халыкты алеуметтiк коргау мекемесiнде немесе занга орай онын камкоршысы болып табылатын сол сиякты баска да мекемеде болса, зиян оздерiнiн кiнасiнен болмаганын далелдемесе, зиянды толык немесе онын жетiспей турган болiгiн сол мекемелер отеуге мiндеттi.Ата-аналардын (асырап алушылардын), камкоршынын жане тиiстi мекеменiн зиянды отеу жонiндегi мiндетi зиян келтiрушiнiн камелетке толуы бойынша немесе онда камелетке толганга дейiн зиянды отеуге жеткiлiктi мулiк немесе кiрiс коздерi пайда болса не ол камелетке толганга дейiн арекет кабiлеттiлiгiне ие болса токтатылады