Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
азаматтык.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
362 Кб
Скачать
☆

55.Интеллектуалдык меншик, ондиристик меншик кукыгы.

Интеллектуалдык меншiкке кукыктарга осы кукыктарды коргау суралатын елдiн кукыгы колданылады.Интеллектуалдык меншiкке кукык оз нысанасы болатын шарттар осы болiмнiн шарттык мiндеттемелер туралы ережелерiне сайкес аныкталатын кукыкпен реттеледi. Интеллектуалдык шыгармашылык меншiк объектiсiн онын иесiнiн оз калауы бойынша кез келген адiспен пайдалануга мулiктiк кукыгы интеллектуалдык шыгармашылык кызметтiн натижесiне немесе дараландыру куралына айрыкша кукык болып танылады. Айрыкша кукык объектiсiн баска тулгалардын пайдалануына тек кукык иесiнiн келiсiмiмен гана жол берiледi. Интеллектуалдык меншiк объектiсiне айрыкша кукыкты иеленуши, егер ол осы Кодекстин жане озге де зан актилеринин ережелерине кайшы келмесе, осы кукыкты баска адамга толык немесе iшiнара беруге, интеллектуалдык меншiк объектiсiн пайдалануга руксат етуге жане оны озгедей турде пайдалануга кукылы. Айрыкша кукыктарды шектеуге, осы кукыктарды жарамсыз деп тануга жане оларды токтатуга (жоюга) осы Кодексте жане озге де зан актiлерiнде белгiленген жагдайларда, шектер мен тартiп бойынша жол берiледi. Ондиристик меншик кукыгы дегенимиз озндиристик кызмет натижелерине туындайтын меншик кукыгы оган интелектуалдык меншик кукыгы да туындайды. Мысалы, ондиристе колданылатын заттарды ойлап тапкан жагдайда. Ас уй комбайны, шан соратын куралдар. Интеллектуалдык меншiк кукыгынын объектiлерiне:интеллектуалдык шыгармашылык кызметтiн натижелерi; азаматтык айналымга катысушыларды, тауарларды, жумыстарды немесе кызмет корсетулердi дараландыру куралдары жатады. Интеллектуалдык шыгармашылык кызметтiн натижелерiне: гылым, адебиет жане онер туындылары; эфирлик жане кабилдик хабар тарату уйымдарынын орындаушылыгы, койылымдары, фонограммалары мен хабарлары; онертабыс, пайдалы улгiлер, ондiрiстiк улгiлер; селекциялык жетiстiктер; интегралдык микросызба топологиялары; ашылмаган акпарат, онын iшiнде ондiрiс купиялары (ноу-хау);к Интеллектуалдык шыгармашылык кызмет натижелеринин авторлары осы натижелерге катысты жеке мулiктiк емес жане мулiктiк кукыктарга ие болады. Жеке мулiктiк емес кукыктар, онын мулiктiк кукыгына карамастан, авторга тиесiлi болады жане онын мулiктiк кукыгы баска тулганын интеллектуалдык шыгармашылык кызметiнiн натижелерiне ауыскан жагдайда озiнде сакталып калады. Интеллектуалдык шыгармашылык кызмет натижесiнiн авторы болып танылу кукыгы (авторлык кукык) жеке мулiктiк емес кукык болып табылады жане оган шыгармашылык енбегiмен интеллектуалдык шыгармашылык кызметтiн натижесiн жасаган адам гана ие бола алады. Авторлык кукыкты иелiктен айыруга жане баска адамга беруге болмайды. Егер натиже екi немесе одан да коп адамнын бiрлескен авторлыгымен жасалса, олар тен авторлар болып танылады. Тутастай алганда туындынын тен авторлары болып танылатын адамдар тобы интеллектуалдык меншiктiн жекелеген объектiлерiне катысты зан актiлерiмен шектелуi мумкiн.интелектуалдык меншик обектиленрине байланысты шыгармашлык кызметтин натижелерин коргау институттары мыналар; авторлык жане сабактас кукыктар, патенттик кукык, ондирилетин тауарлар мен азаматтык айналымга катысушыларын жекешелендиру инстиуты, дастурли емес интелектуалдык меншик объектилерин коргау институты .