V. Жыртқыштар отряды (Carnivora bowdich, 1821).
Жыртқыштардың барлық құрлықта кең таралған шаруашылықта маңызы үлкен. Көпшілігі кәсіптік және әуесқойлық жолмен ауланады. Мал шаруашылығының зиянкестері, түрлі індеттер таратушылар болып табылатын зиянкес кеміргіштермен қоректеніп, олардың сан мөлшерін реттеп те отырады. Қазақстанда отрядтың 5 тұқымдасының өкілдері мекендейді.
Иттер тұқымдасы (Canidae Carаy,1821).
Иттер туысы (Canis Linnalus, 1758).
Қасқыр (Canus Lupus Linnalus, 1758).
Қасқырлардың биоценозда алатын орны ерекше. Көбіне жабайы аңдардың ақсақ-тоқсағын, ауру-сырқауын ұстап, табынды тазалап отырады. Терісінен ішік, жылы аяқ киімдер тігіледі. Қазақстанда қасқыр санын азайту үшін жылына оның 30-35 мыңдайын бағалы терісі үшін аулап отыру қажет. Қасқырлар өзен, көл, арық пен канал бойындағы тоғайлар мен қалың қамыстарды
мекендейді.
Иттер тұқымдасы (Canidae Carsy,1821).
Иттер туысы (Canis linnalus, 1758).
Қасқыр (Canus Lupus Linnalus, 1758).
Түлкілер туысы.(Vulpes Linnalus, 1758).
Қазақстанда бұл жыртқыш барлық жерлерде өздері ін қазып немесе басқа бір аңның ескі баспаналарын пайдаланып мекендейді.
Түлкі аса бағалы терісі үшін ауланады. Бірақ оларды аулау жылдан - жылға азайып барады. Мысалы, 1960 жылы – 62,4 мың, 1968 – 10,9 мың, 1978 жылы – 1,3 мың, 1990 жылы – 3681, Жалпы Қазақстанда жылына 95100 мың бағалы түлкі терісін өткізуге мүмкіндік бар.
Аюлар тұқымдасы (Ursidae Ceray, 1826).
Бұл тұқымдасқа жыртқыштар отрядының ірі өкілдері кіреді. Қазақстанда аюлар туысынан бір ғана өкілі мекендейді.
Аюлар туысы (Ursus Linnalus, 1758).
Қоңыр аю (бурый медведь) (Ursus arctos Linnalus, 1758).
Қазіргі кезде қоңыр аю Өгем мен Қоржынтауда, Талас Алатауында орналасқан Ақсу-Жабағылы қорығында (60-70 бас), Іле Алатауында (Алматы қорығы – 15-20 бас), Күнгей Алатауында, Теріскей Алатауында, Кетпен жотасында сан мөлшері аз; Жоңғар Алатауында, Тарбағатай, Сауыр, Оңтүстік Алтайда біршама мекендейді. Қоңыр аюдың жалпы саны 1980 жылдардағы санақ бойынша Қазақстанда 900-100 болған. Бұл жыртқыштың еті тамақ ретінде пайдаланылады. Терісі бағалы, еті мен майы халық медицинасында дәрі ретінде қолданылады.
Аюлар тұқымдасы (Ursus linnalus6 1758). Қоңыр аю (бурой медведь) (Ursus arctos Linnalus, 1758).
3. Жанаттар тұқымдасы (Procyonidae Banaparte, 1850).
Бұл тұқымдасқа сыртқы түрі мысыққа, түлкіге, жанат тәрізді итке, сусарға және аюға ұқсас 1 кг-нан 160 кг-ға дейін салмағы бар түрлі сүтқоректілер жатады.
Жанаттар туысы (еноты) (Procyon Storr, 1780).
Қысқа аяқты жанат тәрізді итке ұқсас жыртқыш Солтүстік және Орталық Америкада таралған. 1935 жылдан 1965 жылға дейін Әзірбайжан, Беларусь, Қырғыстан, Өзбекстан, Қазақстан, Краснодар, Ставрополь және Приморье өлкелерінде жерсіндірілген. Қазақстанда алғашқы рет 1953 жылы 43 жанат Піскем жотасына (ОҚО Бостандық ауданы) жіберілді.
Жанаттар түрлі майда кеміргіштермен қоректеніп, ауыл және орман шаруашылықтарына пайда келтіреді. Жанаттар биологиясын тереңірек зерттеу, санын анықтау – ғылымының алдында тұрған міндеттердің бірі.
