Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Ответы по історіі Беларусі.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
593 Кб
Скачать
☆

46. Бсср у перыяд перабудовы

У гады перабудовы, якая пачалася ў 1985г., пэўнае развіццё атрымалі дэмакратызацыя грамадства, галоснасць, ідэалагічны і палітычны плюралізм. У СССР шырока абмяркоўвалася праблема ўзаемаадносін цэнтра СССР і саюзных рэспублік. У сакавіку 1989г. у Беларусі, як і ва ўсёй краіне, адбыліся выбары народных дэпутатаў СССР. У 1990г. у БССР прайшлі выбары ў Вярхоўны Савет рэспублікі.

Палітычная лібералізацыя прывяла да стварэння палітычных партый, якія ўключыліся ў палітычную дзейнасць. Стварэнне розных палітычных фарміраванняў усталёўвала шлях грамадства да дэмакратыі і крах аднапартыйнай сістэмы ў Беларусі. На пачатку 90-х гадоў у палітычнае жыццё Беларусі ўключыліся: Партыя Народнай Згоды, Беларуская сацыял-дэмакратычная грамада, Нацыянальна-дэмакратычная партыя Беларусі, Беларускі Народны Фронт, Аб’яднаная Дэмакратычная партыя Беларусі, Беларуская Сялянская партыя Беларусі і іншыя партыі.

27 ліпеня 1990г. Вярхоўны Савет БССР прыняў “Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце БССР”. Дзяржаўны суверэнітэт азначае, што Беларусь выбрала ўласны шлях свабоднага развіцця і дабрабыту, годнага жыцця кожнага грамадзяніна рэспублікі на аснове забеспячэння правоў асобы. Вярхоўны Савет рэспублікі абвясціў суверэнітэт як забеспячэнне палітычнай і эканамічнай самастойнасці, паўнату дзяржаўнай улады рэспублікі ў межах яе тэрыторыі.

19-21 жніўня 1991г. у Маскве адбыўся путч. Быў створаны Дзяржаўны камітэт па надзвычайным становішчы (ДКНС). Мэта ДКНС – усталяваць у краіне парадак і спыніць распад СССР. Прэзідэнт Ельцын і парламент Расійскай Федэрацыі адмовіліся падпарадкоўвацца распараджэнням ДКНС. Путч праваліўся.

25 жніўня 1991г. надзвычайная сесія Вярхоўнага Савета БССР надала Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі статус канстытуцыйнага закона. 19 верасня 1991г. на сесіі Вярхоўнага Савета Беларусі былі зацверджаны назва – Рэспубліка Беларусь, герб “Пагоня” і бела-чырвона-белы сцяг.

8 снежня 1991г. кіраўнікі дзяржаў Беларусі (Шушкевіч), Расіі (Ельцын) і Украіны (Краўчук) падпісалі ў Віскулях (Белавежская пушча) пагадненне аб стварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў (СНД). У заяве было адзначана, што перамовы аб падрыхтоўцы новага Саюзнаг дагавору зайшлі ў тупік (6 рэспублік не падтрымалі ідэю новага дагавору), аб’ектыўны працэс выхаду рэспублік з саставу СССР і ўтварэння незалежных краін стаў рэальным фактам.

10 снежня 1991г. Вярхоўны Савет РБ ратыфікаваў пагадненне аб стварэнні СНД і прыняў рашэнне аб дэнансацыі Саюзнага дагавору 1922г. 21 снежня 1991г. у Алма-Аце была падпісана Дэкларацыя аб утварэнні на роўных правах СНД: СССР спыніў свае існаванне. Афіцыйным месцам знаходжання каардынацыйных органаў СНД быў вызначаны Мінск.

Абвяшчэнне РБ свайго дзяржаўнага суверэнітэту змяніла яе становішча ў сістэме міждзяржаўных сувязей. 2 кастрычніка 1991г. Вярхоўны Савет РБ прыняў “Заяву аб прынцыпах знешнепалітычнай дзейнасці РБ”, у якой пацвердзіў сваю прыхільнасць статуту ААН, Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і міжнародным абавязацельствам.