- •Пачатак летапiсання. "Аповесць мiнулых гадоў". Крынiцы I значэнне аповесцi для вывучэння гiсторыi Беларусi.
- •Узнiкненне мясцовых летапiсных цэнтраў. Полацкi летапiс. Методыка аналiзу летапiсных помнiкаў. А.Шахматаў.
- •Лацінамоўныя хронікі. Нямецкiя I польскiя хронiкi XI – XV стст. Сагі як гістарычная крыніца.
- •"Хронiка" Мацея Стрыйкоўскага. Крынiцы I значэнне хронiкi для вывучэння гiсторыi Беларусi.
- •25 Книг
- •Беларуска-літоўскае летапiсанне XV–XVI стст. Класiфiкацыя летапiсаў. Методыка аналiзу легендарных частак летапiсаў.
- •Першы беларускi звод: гiсторыя стварэння, крынiцы I склад. Слуцкая I маскоўская рэдакцыi.
- •Другi беларускi звод ("Хронiкi Лiтоўская I Жамойцкая"), яго рэдакцыi.
- •Складанне III беларускага зводу ("Хронiкi Быхаўца").
- •Асаблiвасцi летапiсання XVII–XVIII стст. На Беларусi. Баркалабаўскi летапiс.
- •Асаблiвасцi летапiсання XVII–XVIII стст. На Беларусi Гарадскiя летапiсы (хронiкi).
- •Гiсторыка-мемуарная лiтаратура XVI–XVII стст. "Дзеннiкi" я.Збароўскага, л.Дзялынскага, ф.Еўлашоўскага I і.Будзiлы. Успаміны Цадроўскага. "Дыярыушы" Самуiла I Багуслава Маскевiчаў I iнш.
- •Асаблiвасцi I асноўныя вiды мемуараў XVIII ст. Мемуары Турчыноўскага, Пільштынавай.
- •Мемуарная лiтаратура XIX ст. I асаблiвасцi яе вывучэння. (Агінскі, Чартарыйскі, Патоцкі і інш.)
- •Мемуары навейшага часу. Характарыстыка асноўных этапаў I вiдаў.
- •Успамiны удзельнiкаў грамадзянскай вайны, калектывiзацыi I другой сусветнай вайны, дзеячоў беларускай эмiграцыi.
- •Успамiны савецкiх I партыйных кiраўнiкоў, дзеячоў культуры. Вусныя ўспамiны, прынцыпы iх збору, улiку I вывучэння.
- •Запiскi замежных дыпламатаў I падарожнiкаў XVI –XVIII ст.Ст. Як крынiца па гiсторыi Беларусi (Герберштэйн, Гваньіні, Пасевіна і інш)
- •Запiскi расiйскiх падарожнiкаў аб Беларусi. (Карабейнікаў, Таўстой, Куракін і інш.)
- •Эпісталярныя крыніцы. XVI-XVIII вв. (ф.Кміта-Чарнобыльскі, Курбскі і інш)
- •Паняцце эпісталярнага комплекса. Буйнейшыя эпісталярныя комплексы новага і навейшага часу. Праблемы атрыбуцыі і публікацыі эпісталярных крыніц.
- •1917 – Первая половина 1980-х гг.
- •Вызначэнне паняцця “літаратурны твор”. Асаблiвасцi вывучэння помнiкаў лiтаратуры як гiстарычных крынiц.
- •Асноўныя рысы лiтаратурных твораў XI–XIII ст.Ст. "Слова аб палку Iгаравым". Публiцыстычны I палемiчны жанры, іх станаўленне. "Павучэнне" Манамаха.
- •Жыційная літаратура. Мартырыі (“страсці”). Жыція Ефрасінні Полацкай, Кірылы Тураўскага і інш. Вывучэнне жыційнай літаратуры. В.В.Ключэўскі.
- •Літаратурныя і публіцыстычныя творы XVI–XVIII стст. Паэтычныя творы XVI – пачатку XVII стст.
- •Прадмовы і пасляслоўі ф.Скарыны, с.Буднага, в.Цяпінскага.
- •Царкоўна-палемічныя творы канца XVI – першай паловы XVII стст.
- •Царкоўна-палемічныя творы канца XVI – першай паловы XVII стст.
- •Асаблівасці вывучэння літаратурных твораў новага і навейшага часу. Адлюстраванне рэчаіснасці, светапогляду, індывідуальнасці ў мастацкіх творах розных эстэтычных накірункаў.
- •Публікацыі мастацкай літаратуры. Часопісныя публікацыі мастацкіх твораў. Самвыдат. Улік формы публікацыі пры крыніцазнаўчым вывучэнні.
- •Публіцыстычныя творы новага і навейшага часу.
- •Этапы развіцця перыядычнага друку. Першыя перыядычныя выданні на тэрыторыі Беларусі.
- •Афіцыйны друк. “Губернскія” і “Епархіяльныя” “ведамасці”. Першыя неафіцыйныя выданні. “Мінскі лісток”.
- •3. Появление и распространение неофициальной печати
- •7 Номеров
- •1884, Петербург, а. Марченко и х. Ратнер, на русск. Языке
- •20 Отделов: Местная хроника, Политический обзор, Зарубежные новости, Общая хроника и т.Д.
- •Спецыялізацыя і палітызацыя перыядычнага руху. Легальны і нелегальны друк. Нацыянальныя выданні. “Наша Доля”, “Наша Ніва”.
- •Периодическая печать начала хх века
- •Перыядычны друк і цэнзура. Цэнзурныя статуты і ўстановы, іх развіцце на працягу XIX – пачатку XX стст.
- •Падцэнзурныя выданні і іх спецыфіка. Партыйны, савецкі, прафсаюзны друк. Раённыя выданні, іх роля ў прапагандзе афіцыйнай палітыкі.
- •Нелегальны друк у навейшы час. Апазіцыйныя выданні ў Заходняй Беларусі і на савецкай тэрыторыі. Самвыдат 60–90–х гг., характэрныя рысы газетна-часопісных выданняў самвыдату.
- •Асаблівасці вывучэння перыядычнага друку 1990–х гг. “Незалежныя” выданні.
- •Этапы развіцця і асаблівасці корпуса гістарычных крыніц. Змены ў корпусе гістарычных крыніц пры пераходзе ад сярэдніх вякоў да новага часу.
- •Змены ў корпусе гістарычных крыніц хіх–ххі вв.
- •Асаблівасці вывучэння кінафотафонадакументаў.
- •Праблемы віртуальных публікацый гістарычных крыніц.
Успамiны савецкiх I партыйных кiраўнiкоў, дзеячоў культуры. Вусныя ўспамiны, прынцыпы iх збору, улiку I вывучэння.
В 1970-е гг. появляются и другие направления в мемуарной литературе. Выходят воспоминания тех государственных деятелей, которые не принимали участия в военных действиях (таких было мало, так как в республике проводился «партизанский» принцип комплектования партийных кадров). Например, в 1974 г. изданы воспоминания белорусского дипломата Кузьмы Венедиктовича Киселева «Записки советского дипломата». Обладавший феноменальной памятью К.В. Киселев ярко и эмоционально рассказывал о становлении белорусской дипломатии в 1940-е гг., приводя даже анекдоты. После его смерти 4 мая 1977 г. в 1980 г. вышло второе издание мемуаров под названием «Впечатления, встречи. Записки советского дипломата», в котором большее внимание уделялось недостаткам капиталистической системы и исчезало описание позитивных явлений в жизни Запада.
В 1970-е – 1980-е гг. появились мемуары руководителей Коммунистической партии Западной Беларуси и руководителей западных районов БССР, в которых описывались мероприятия по установлению советской власти. Они активно использовали архивные материалы, материалы периодической печати, переписку, вследствие чего эти мемуары приобретают характер научно-исследовательских трудов (Рассвет над Нёманом. Мн., 1982 , Орехво Н.С. Дела и люди КПЗБ. Воспоминания. Мн., 1983).
Еще одним направлением в мемуаристике были воспоминания деятелей культуры. В 1974 г. выходят мемуары Паулины Винцентовны Мяделки «Сцежкамi жыцця», в которых она рассказывала о национальном возрождении в Беларуси в 1917 – 1920-е гг., о встречах с Я. Купалой. В мемуарах чувствуются следы редакторской, государственной цензуры, когда после возвращения П.В. Мяделки в 1925 г. в БССР сведения о событиях становятся более лаконичными и менее эмоциональными. Выходят основательные мемуары (в нескольких книгах) белорусского скульптора Заира И. Азгура «То, что помнится …», короткие мемуары В.И. Короткевича «З жыццяпiсу».
К 100-летию со дня рождения Я. Купалы, Я. Коласа и Т. Гартного (Д.Ф. Жилуновича) вышли сборники воспоминаний о них (Успаміны пра Янку Купалу. Мн., 1982; Успаміны пра Якуба Коласа. Мн., 1982; Успаміны пра Цішку Гартнага. Мн., 1984). Некоторые мемуары, которые были написаны в это время, например, мемуары Л. Гениуш, так и остались неопубликованными. Их достоинство — отсутствие цензуры.
Азгур З. И «То, что помнится …» в 5-ти книгах, в 1977, 1984,1988,1992,1994 гг. об этапах собственного жизненного пути и о деятелях изобразительного искусства о мире искусства, о множестве интересных людей, об истории вообще и об искусстве и его роли в жизни людей О любимом Минскеочерки-воспоминания -- книга художника-мыслителя и в какой-то степени даже историка
Методика изучения - критический подход:
изучение личности автора, времени и места действия описываемых событий
установление источников мемуаров
установление темы, к разработке которой они привлечены
Исследователи
Тартаковский А. Г. Русская мемуаристика XVIII – первой половины XIX в. М., 1991.
Тартаковский А. Г.«1812 год и русская мемуаристика»
Черняева А. И. Мемуарные издания в Фундаментальной библиотеке АН БССР // Книговедение в Белоруссии. Мн., 1977. Записки Федора Евлашевского и Яна Цедровского //
Улашчык М. М. Працы па археаграфіі і крыніцазнаўству гісторыі Беларусі. З рукапіснай спадчыны. Мн., 1999. С. 61—72.Диариуш Афанасия Филипповича //Улашчык М.М. Працы па археаграфіі і крыніцазнаўству гісторыі Беларусі. З рукапіснай спадчыны. Мн., 1999. С. 81—87.
Ходзін С. М. Крыніцы гісторыі Беларусі... Мн., 1999. С. 130-138
