24. Літаратурныя і публіцыстычныя творы XVI–XVIII стст. Паэтычныя творы XVI – пачатку XVII стст.

Публици́стика— род произведений, посвященных актуальным текущей жизни и общества; как средство выражения плюрализма общественного мнения,. книгопечатание Проникновение с XIV века католицизма и с XVI века идей Реформации гісторыка-літаратурныя творы на рукапісныя і друкаваныя. Да рукапісных ў асабістым архіве пісьменніка незалежна ад таго, надрукаваныя яны ці не трапілі ў друк. Асноўным відам рукапісаў называюць аўтографы – уласнаручныя творчыя рукапісы пісьменніка, якія маюць пераважнае значэнне пры вырашэнні спрэчных пытанняў аб сапраўднасці тэксту, складзе твора, даціроўцы мастацкая літаратура грунтуецца на гістарычным матэрыяле. лiчыўся выхаваўчым. павучальны змест. (Сiмяон Полацкі). публіцыстычную накіраванасць Тыпізацыя і мастацкі вымысел, але да дакладнасці і адпаведнасці гіст фактам. в начале XVI века новолатй поэзии, Ян Вислицкий и Николай Гусовский

У гэты перыяд развіваецца кнігадрукаванне, і таму неабходна адзначыць, што літаратуразнаўцы ўмоўна падзяляюць гісторыка-літаратурныя творы на рукапісныя і друкаваныя. Да рукапісных яны адносяць тыя матэрыялы, якія засталіся ў асабістым архіве пісьменніка і зберагліся незалежна ад таго, надрукаваныя яны ці не трапілі ў друк. Асноўным відам рукапісаў называюць аўтографы – уласнаручныя творчыя рукапісы пісьменніка, якія маюць пераважнае значэнне пры вырашэнні спрэчных пытанняў аб сапраўднасці тэксту, складзе твора, даціроўцы і г. д.

У азначаны перыяд мастацкая літаратура па-ранейшаму грунтуецца на гістарычным матэрыяле. Тыпізацыя і мастацкі вымысел прысутнічае ў большай ступені, але па-ранейшаму ўсе творы падпарадкаваны імкненню да дакладнасці і адпаведнасці гістарычным фактам.

Литературно-публицистические произведения XVI - XVII вв. (особенности их существования)

• Возникновение и развитие книгопечатания

• Проникновение с XIV века католицизма и с XVI века идей Реформации

Ян Вислицкий «Прусская война»

• Краков, 1516 г, на латинском языке

• Описывается:

• родословная легендарных основателей польского государства

• Великая война с орденом 1409—1411 гг., битва под Грюнвальдам

• свадьба короля Ягайлы с Софией Гольшанской

• упоминается Клецк

• 1874, В.Сыракомля, польский язык, отрывок из поэмы Я. Вислицкого

• Парэцкі Я.І., Прэнская Ю.І. Паэма Яна Вісліцкага «Пруская вайна» (1516)//Беларуская літаратура і літаратуразнаўства. Вып.1. Мн., 1973.

Па-ранейшаму літаратурны твор лiчыўся творам выхаваўчым. Невыпадкова, што значная частка мастацкіх твораў мела павучальны змест. Таленавітыя літаратары адначасова зяўляліся і выдатнымі педагогамі (Сiмяон Полацкі). Гэта таксама прадвызначыла тое, што большасць літаратурных твораў мела пэўную публіцыстычную накіраванасць.

Николай Гусовский «Песня о зубре»

• Краков,1523 г, латинский язык

• Писал о:

• христианских ценностях: вере Христовой, почитании и боготворении Девы Марии

• Князе Витовте; о своём крае и народе; необычном звере — зубре

• Публикации

• Мiкола Гусоускi.Песня пра зубра (на латинском, белорусском и русском языках) Мн., 1980, 180 с. (переводы Порецкого и Семижона)

• Порецкий Я.И. Николай Гусовский. Мн.:Наука и техника,1984.

Публицистические произведения XVI-XVII вв

В первой половине XVII в. появляются и сатирические публицистические произведения:

• «Речь Ивана Мелешки», авторство и время появления не установлены

• Варшавский сейм, 1589 г. смоленский каштелян И.Мелешко

• каштелян в Смоленске но — с 1615 по 1623 г.

• «Письмо к Обуховичу», Ц. Комуняка,1655 г.

• Оба произведения («Речь Ивана Мелешки», «Письмо к Обуховичу») посвящены:

• защите национальных интересов тогдашнего общества

• борьбе против Люблинской унии 1569

• Критикуют:

• отрицательные черты всего шляхетского сословия

• грабительскую политику королевского правительства

• Определяются:

«Речь» и «Письмо» не как памятники «народной сатиры XVI в., а сатиры шляхетской

Літаратурна-публіцыстычных твораў XVI – XVIII ст. стала палемічная літаратура (само слова «палеміка» ў дакладным перакладзе азначае «спрэчка», «вайна»), у развіцці якой можна вылучыць дзве плыні: свецкую і рэлігійную. Да першай можна аднесці такія яскравыя помнікі, як «Отпісы» Філона Кміты-Чарнабыльскага і «Трактат аб норавах татар, літоўцаў і масквіцян» Міхалона Літвіна.