Жарақатты ойық жара

Рак ойық жарасы

Қатты шанкр

Трофикалық ойық жара

Туберкулезды ойық жара

Венсанның ойық жаралы некроздалған стоматиті

Қан аурулары (лейкоз, агранулоцитоз)

Лейкоплакия

Жалпақ теміреткі (гиперкератотикалық түрі)

Гипертрофиялық гингивит

Ауыз қуысы шырышты қабығының ойық-жарасы

Ауыз қуысы шырышты қабығында, еріннің қызыл жиегінде ойық жара

Ауыз қуысы шырышты қабығындағы ойық жара, тамақ қабылдаған кездегі ауыру сезімі әр түрлі дамиды. Жарақаттаушы факторлармен байланысы болуы мүмкін

Ойық жара, сөйлегенде, тамақ қабылдаған кездегі ауыру сезімі. Лиимфа түйіндерінің ұлғаюы

Ауыздың шырышты қабығындағы ойық жара, тағам қабылдаған кездегі ауыру сезімі

Ауыз қуысы шырышты қабығының ойық жарасы, тағам қабылдаған кездегі ауыру сезімі

Гиперкератоз ошағы ақшыл түсті дақ (жалпақ түрі) немесе білем(гиперкератотикалық түрі) түрінде кездеседі, ауырмайды, қырғанда алынбайды

Шырышты қабығының ерекше ақшыл түрі, ошақтың кедір-бұдырлы беті

Қызыл иектің гипертрофиясы, қанағыштығы, кейде ауыруы

Ойық жараның ұзақ уақыт болуы (бірнеше айға дейін), жарақаттаушы факторды жойғаннан кейін де жазылу тенденциясының болмауы. Ауыру сезімі азайып, ойық жараның қыры мен негізі тығызданады. Регионарлы лимфа түйіндері ұлғайған, қоршаған тіндерге біріккен, ауырмайды. Ойық жараның бетінен алынған қырындыда атипиялық эпителиальды жасушалар анықталады. Рак ойық жарасының механикалық жарақатпен үнемі байланысы болмайды

Ойық жараның ұзақ дамуы, ауыру сезімінің болмауы, қыры мен негізінің тығыздануы. Қырлары біркелкі, түбі тегіс, қоршаған шырышты қабық өзгермейді. Лимфа түйіндері ұлғайған , тығыз. Ойық жараның қырындысында - бозғылт трепанема, Вассерман реакциясы оң

Жарақаттаушы факторларды жойғаннан кейін де эпителизацияға бейім емес ойық жараның ұзақ дамуы. Жүрек-қан тамыр және жүрек-өкпе жетіспешілігінің I-II дәрежесі бар науқастарда байқалады. Ойық жара фибринозды қақпен жабылған, әлсіз ауырады, аздап гиперемияланған жерде орналасады. Лимфа түйіндері ұлғаймаған. Жалпы ауруды емдегенде ғана эпителизациялануы мүмкін.

Қатты ауыратын ойық жараның жұмсақ, біркелкі емес қыры, түйіршікті түбі бар. Көбінесе ойық жараның беті мен айналасында сары нүктелер – Трел түйіршігі болады. Анамнезінде өкпе туберкулезі бар, кейде оны

тексеру кезінде анықтайды

Жас адамдарда көп кездеседі. Жалпы жағдайы бұзылады (37-38 C дене температурасы көтеріледі, әлсіздік, бас ауыру, ұйқының бұзылуы, тәбеттің төмендеуі). Ойық жара көбінесе ретромолярлы аймақта орналасады, некрозды қақпен жабылған. Бактериоскопиялық зерттеуде фузобактериялар басым. Ауыздан сасыған иіс шығады, шайнау бұлшық етінің тризмі болуы мүмкін

Жалпы жағдайының төмендеуі, әлсіздік, тері жамылғысының бозғылттануы. Ойық жара сирек жағдайда біреу көбінесе қызыл иектің, шырышты қабығының жарақатқа байланысты емес ойық жаралы зақымдануы. Оны қоршаған шырышты қабық сәл гиперемияланған, көбінесе бозғылт боп келеді

Лейкоплакияның ең жиі орналасатын жері - ұрттың, тілдің шырышты қабығының алдыңғы бөліктері, оның пайда болуы ылғи механикалық жарақатқа байланысты емес, көбіне шылым тартқанға, басқа да зиянды әдеттерге байланысты

Бір немесе қосылған тор, шілтер, папула жолағы түріндегі сурет. Көбінесе 40 тан асқан әйел адамдарда кездеседі

Көбінесе жасөспірімдерде, жүкті әйелдерде кездеседі. Қызыл иектің эпителиальды бекінісі бұзылмаған, жалған қалталары бар.

Өзгерістердің механикалық жарақатпен байланысы жоқ.

Емдеу сатылары

Емдікшаралар

Қолдану тәсілі

Қолдану мақсаты

Әсер ету механизмі

Жарақатты эритема

Жергілікті жарақаттаушы факторларды жою.

функциональды бағасын жоғалтқан, бұзылған тісті

жұлу

тістердің өткір қырларын егелеу

протезді коррекциялау

тіс шөгінділерін алу

ауыз қуысының гигиенасын коррекциялау

Аурусызданды-ру (ауырған кезде)

Хирургиялық аспап

Карборунды тастар, алмазды диск, басқа да жалтыратып өңдейтін аспаптар

Ортопедиялық бөлім

Кюретка жиынтығы, ультрадыбысты скалер және басқалары

Тіс щеткасы, тіс сықпасы, қақ щеткалары

2% лидокаин, тримекаин,10% лидокаин ерітінділері

Турбинді, механикалық ұштық

Коррекция немесе жаңа протез жасау

Тіс шөгінділерін, қақты механикалық жолмен алу

Қақты фуксин ерітіндісімен, Люголь ерітіндісімен бояу.

Гигиеналық заттарды дұрыс қолдануын бақылау

Аппликация, ауызды аэрозольмен бұлалау

Шырышты қабық жарақатын жою

Шырышты қабығының жарақатын жою

Созылмалы жарақатты жою

Мүмкін болатын жарақат пен инфекциялануды жою

Микробты қақты алу, асқынудың алдын-алу

Ауырсынуды басады

Созылмалы қабыну ошағын жою

Қабынуды басады, регенерацияны қуаттандырады

Шырышты қабығының қабынуын жою немесе төмендету

Шырышты қабық пен қызыл иекке механикалық әсер ету мен ауыз қуысының инфекциялануы төмендейді

Қақты алу, инфекциялану мен шырышты қабығының бүтіндігінің бұзылу

мүмкіндігін азайтады

Шырышты қабық нерв талшықтары-

ның сезімтал ұштарына бөгет қояды

Жарақатты эрозия, ойық жара

Жарақаттау-шы факторды жою («жарақатты эритема» бөлімін қара)

Ауыз қуысының санациясы

Аурусыздан-

дыру

Эрозия мен ойық жара бетін некроздалған қақтан тазартады

Антисептика-

лық өңдеу

Эпителизация-ны ширату

Тіс жегі мен оның асқынуларын, парадонт ауруларын және басқаларын емдеу

5% пиромекаин жақпасы, 2% лидокаин, тримекаин ерітінділері

Протеолитикалық ферменттер (трипсин, химопсин және басқалары)

0,06% хлоргексидин,0,25% хлорамин, 1% сутегі асқын тотығы ерітінділері

А,Е дәрумендерінің майлы ерітіндісі, солкосерил ( гель, жақпа), дентальды адгезивті жақпа, актовегин (желе, жақпа)

3-5 минутқа аппликация, ауыз бұлауы

5-10 минутқа зақымданған ошақты аппликация-

лау

Мақта тығынымен өңдеу, ауызды бұлалау

15-20 минуттық аппликация

Эрозияның, ойық жараның асқыну мүмкіндіктерін ескерту

Тағам қабылдаған кездегі ауыруды басу немесе жою және әрі қарай емдеу

Некроздалған қақты алып тастау

Екіншілік инфекция әсерін жою немесе әлсірету

Эрозия мен ойық жараның эпителизация-

сын түзетеді

Жарақаттану мен екіншілік инфекцияның мүмкіндігі азаяды

Ауыз қуысы шырышты қабығының нерв талшықтары-

ның сезімтал ұштарына бөгет қояды

Жергілікті әсер еткенде некроздалған тін мен фибринозды түзіліс ыдырайды

Микрофлораға бактерицидті әсер ету, бактериальды жасушалар белогының денатурациясы дезодарация-

лау әсері

Регенерацияны ширатады, шырышты қабығының эпителиіндегі алмасу прцесін жақсарту нәтижесінде жазылу тездейді

Жарақатты гиперкератоз

Жарақаттау-шы факторды жою («жарақатты эритема» бөлімін қара)

Гиперкератоз құбылысын азайту мақсатында ошаққа әсер ету

Дәрімен емдеу нәтиже бермегенде гиперкератоз ошағын алып тастау

Криодиструк-ция (консервативті ем нәтиже бермегенде)

А дәруменінің майлы ерітіндісі (ацетат ретинолы)

Хирургиялық бөлім

Сұйық азот

15-20 минуттық аппликация

Гиперкератоз құбылысын азайтады

Малигнизация-ның алдын алу мақсатында гиперкератоз ошағын жою

Гиперкератоз ошағын жою

Эпителийдегі процесстер қалпына келеді, эпителийдің артық мүйізденуі тоқтайды

А дәруменінің майлы ерітіндісі эпителийдегі алмасуды қалпына келтіруге мүмкіндік жасайды

Гиперкератоз ошағын хирургиялық жолмен алу

Ошаққа сұйық азотпен әсер еткеннен кейін зақымдану ошағынан ажыратылады, жазылу екіншілік керілумен бітеді.