- •2.1. Науқастарды тексеру жоспары
- •2.2 Ауыз қуысы шырышты қабығының зақымдау элементтері
- •2.2 Ауыз қуысы шырышты қабығын зақымдау элементтері
- •3.1. Механикалық жарақат
- •Жарақатты ойық жара
- •Қызыл иектің жарақатты гиперплазиясы
- •3.2. Химиялық жарақат
- •3.3. Физикалық жарақат.
- •3.4. Лейкоплакия
- •4.1 Ұшық инфекциялары
- •1. Инкубация сатысы
- •2. Алғашқы көрініс сатысы
- •3.Жасырын сатысы
- •4.Екіншілік аурулар сатысы
- •5.Терминальды саты.
- •4.3.Бактериялы инфекциялар
- •4.3.1.Үлкен адамдардағы балалар инфекциясы
- •4.3.2. Ауыз қуысы шырышты қабығының кандидозы.
- •4.4. Венсанның ойық жаралы некроздалған стоматиті
- •4.5.Мерез
- •5.1. Анафилактикалық шок
- •5.2. Ангионевротикалық квинке ісігі. Есекжем
- •5.3. Дәрілік аллергия (5.3-сурет)
- •5.4. Көптүрлі экссудативті эритема
- •5.5. Созылмалы қайталамалы афтозды стоматит
- •6.1. Жүрек-қан тамыры аурулары кезіндегі ауыз қуысы шырышты қабығының өзгерістері
- •6.2. Асқазан-ішек аурулары кезіндегі ауыз қуысы шырышты қабығының өзгерістері
- •·Ультрадыбыстық аспаптарды пайдалану арқылы кәсіптік гигиенаны жүргізу; гигиена құралдарын таңдау (тіс щеткалары, сықпалары, ирригаторлар және т.Б.)
- •6.3. Эндокринді патология кезіндегі ауыз қуысы шырышты қабығының өзгерістері
- •6.3.1. Қант диабеті (6-8, 6-9-суреттер)
- •6.3.2. Иценко-кушинг ауруы
- •6.3.3. Аддисон ауруы
- •6.3.4. Жүкті әйелдер гингивиті (6-10-сурет)
- •6.4. Гипо және авитаминоздар кезіндегі ауыз қуысы шырышты қабығының өзгерістері
- •6.4.1. В2 гиповитаминозы (6-11-сурет)
- •6.4.2. В12 гиповитаминозы (6-12-сурет)
- •6.5. Қан және қан жасайтын мүшелер аурулары кезіндегі ауыз қуысы шырышты қабығының өзгерістері
- •6.5.1. Жедел лейкоз (6-13-сурет)
- •6.5.2. Созылмалы лейкоз (6-14-сурет)
- •6.5.3. Верльгоф ауруы (6-15, 6-17-суреттер)
- •6.6. Нерв жүйесі аурулары кезіндегі ауыз қуысы шырышты қабығының өзгерістері
- •7.1. Жалпақ теміреткі
- •7.2. Күлдіреуік (пемфигус)
- •3) Дәрілік аллергия;
- •6) Созылмалы қайталамалы афтозды стоматит.
- •7.3. Қызыл жегі
- •5) Қант диабеті.
- •8.1. Десквамативті глоссит (8-1-8-4-суреттер)
- •8.2. Ромб тәрізді (ромбтық) глоссит (8-5, 8-6-суреттер)
- •8.3. Қатпарлы (ұмалық, жүлгелік ) тіл (8-7, 8-8-суреттер)
- •8.4. Қара «түкті» (қылшықты) тіл (8-9, 8-10-суреттер)
- •9.1. Атопиялық хейлит (9-1-сурет)
- •9.2. Гландулярлы хейлит (9-2-сурет)
- •9.3. Эксфолиативті хейлит
- •9.4. Макрохейлит (9-6-сурет)
- •9.5. Экзематозды хейлит
- •9.6. Еріннің созылмалы қайталанатын сызаттары
- •10.1. Боуэн ауруы (10-7-сурет)
- •10.2. Еріннің қызыл жиегінің сүйелдік немесе түйінді рак алды ауруы (10-8-сурет)
- •10.3. Еріннің қызыл жиегінің шектелген рак алды ауруы гиперкератозы (10-9-сурет)
- •10.4. Абразивті преканцерозды манганотти хейлиті (10-10-сурет)
10.1. Боуэн ауруы (10-7-сурет)
Ауыз қуысының шырышты қабығындағы Боуэн ауруының клиникалық көріністері тым алуан түрлі. Бір, сирек жағдайда екі және одан көп зақымдалу ошағы таңдай доғаларында, жұмсақ таңдайда, тілде, жақтарда және төменгі еріннің қызыл жиегінде орналасады. Диаметрі 1 см және одан артық, шектелген, шеті бойында баяу ұлғаятын дақты-түйінді зақымдалу пайда болады. Ошақтың беті көбінесе қызарған, тегіс немесе барқыт тәрізді болады – ұсақ бүртікті өсінділері бар; кейде бөртпелер жалпақ теміреткіні еске салатын суретті түзеді. Сирек жағдайда ошақтың беті ұсақ төмпешікті болады және біркелкі мүйізгектенбейді.
Дұрыс емес пішінді зақымдалу бөліктері ұзақ ағым болғанда атрофияланады және біршама түседі, бірақ іркілген қызыл түсті болып қалады. Субъективті сезімдер болмайды. Клиникалық диагноз міндетті түрде гистологиялық зерттеумен расталуы тиіс. Боуэн ауруының болжамы көбінесе жағымсыз.
БОУЭН АУРУЫНЫҢ ДИАГНОСТИКАСЫ
Тексеру тәртібі |
Айқындалған симптомдар |
Симптомдардың патогенетикалық негізі |
Сұрау шағымдар |
Жоқ |
|
Анамнез жынысы
жасы
бастан кешірген және ілеспелі аурулар
зиянды әдеттер
|
Еркектер жиі ауырады
40-тан 70 жасқа дейін
Асқазан-ішек жолының аурулары
Шылым шегу
Алкогольді шамадан тыс қолдану |
Еркектердің алкоголь мен шылымды аса жиі қолдануымен байланыс болуы мүмкін
Егде, қарттық жаста ұзақ жарақаттың (химиялық, физикалық, механикалық) әсерінен эпителийде рак алды ауруы өзгерістерінің ықтималдығы артады
Эпителийдің қалыпты регенерациясын қамтамасыз ететін витаминдердің, атап айтқанда А витаминінің бұзылған толық сіңірілуі
Ауыздың шырышты қабығының теме-кі түтінінің канцерогенді заттарымен ұзақ байланысуы үшін жағдайлар ту-дырады, бұл эпителий жасушаларын-дағы атипті өзгерістерге әкеліп соғады
Ауыздың шырышты қабығы тамырла-рының тұрақты кеңеюін тудырады жә-не эпителийдің темекі түтінінің канце-рогенді әсерін сезгіштігін арттырады |
Осы аурудың пайда болуы аурудың бұрын-нан бар болуы
аурудың мүмкін себебі |
2 айдан 2 жылға дейін
Көрінерлік себепсіз Ауыздың шырышты қабығының ұзақ механикалық жарақаты (тістің үшкір ше-тімен, протезбен және т.б.) |
Эпителий тұтастығының бұзылуы рак алды ауруы өзгерістеріне әкеліп соғады |
Қарау сыртқы қарау
жергілікті лимфа түйіндері |
Өзгерістерсіз
Өзгермеген |
Ісік инвазивті өскен және лимфа түйіндеріне метастаз берген жағдайда ғана зақымдалу жағынан лимфа түйіндері үлкеюі мүмкін |
Ауыз қуысын қарау ауыздың шырышты қабығын қарау
тіс қатарларын қарау |
Ауыздың артқы бөліктерін-де – таңдай доғаларында, жұмсақ таңдайда, тілде, жақта беті қызыл, кейде гиперкератоз теңбілдері-мен, көлемі 1 см және одан артық, сәл түсетін, шектел-ген дақ-түйінді зақымдалу
Тістердің, протездердің, әр текті металдардың үшкір шеттерін айқындау |
Гистологиялық картина базальды мембрана – cancer in situ тұтастығы-ның сақталуымен эпителий ішіндегі пиноцеллюлярлы қатерлі ісікке сәйкес келеді
Механикалық жарақат және гальваноз ауыздың шырышты қабығының үнемі тітіркенуіне мүмкіндік туғызады |
Қосымша зерттеу әдістері цитологиялық зерттеу
гистологиялық зерттеу
сitо биопсиясы
|
Зақымдалу элементінен алынған қырынды
Зақымдалу ошағын толық кесіп алып тастау
Зақымдалу ошағын жарты-лай кесіп алып тастау (ау-қымды зақымдалған және ошақты толығымен кесіп алып тастау мүмкін болма-ған жағдайларда) |
Дискариоз, полиморфизм картинасын немесе қатерлі ісікке тән эпителий жасушаларының күрт атипиясын айқындай алады
Ісіктің инвазивті өсуін айқындай алады, бұл сәулелік терапия үшін негіз береді
|
БОУЭН АУРУЫНЫҢ ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫҚ ДИАГНОСТИКАСЫ
Ауру |
Жалпы клиникалық белгілері |
Ерекше белгілері |
Лейкоплакия
|
Ауыздың шырышты қабығындағы гиперкератоз ошақтары |
Шеттері аса анық ақшыл түсті эпителийдің біркелкі емес қарауыт-қан ошақтары шырышты қабығының үстінде сәл шығып тұруы мүмкін |
Қызыл жегі |
Іркілген-қызыл түсті зақым-далған ошақ сәл түсуі мүмкін, төңірегінде гиперкератоз құбылыстары |
Зақымдалу ошағының анық контур-лары жоқ, төңірегіндегі шырышты қабық қабынған. Еріннің қызыл жиегінде және бет терісінде типті өзгерістер болуы мүмкін |
Мерездік папула-лар (таңдай доға-сында, жұмсақ таңдайда орна-ласқанда) |
Ақшыл түсті папулалар |
Сирек жағдайда жеке болады, дұрыс дөңгелек пішіні бар. Негізін-де инфильтрат. Жарақатталғанда етті-қызыл түсті эрозиялар түзіледі. Өңез айтарлықтай оңай алынады |
БОУЭН АУРУЫН ЕМДЕУ
Емдеу кезеңдері |
Емдеу құралдары |
Қолдану тәсілі |
Пайдалану мақсаты |
Әсер ету механизмі |
Хирургиялық
|
Хирургиялық құрал-саймандар |
Қоршаған сау тін-дерді барынша көп қамту арқылы за-қымдалу бөлігін толық жою |
Ісіктің инвазивті өсуін және мета-стаз беруін ескерту |
Ісікті толығымен жою және кейін-нен гистология-лық бақылау мүм-кін өсуін анықтау-ға және кейіннен емдеуді түзетуге мүмкіндік береді |
Сәулелі терапия
|
Жақын фокустық және дистанциялық сәулелі терапияға арналған аппараттар
|
Ісіктің инвазивті өсуін айқындағанда биопсиядан кейін және жойылған за-қымдалу ошағын гистологиялық зер-делеген соң хирур-гиялық кесіп алып тастау мүмкін болмаған жағдайда (ошақтың көлемде-ріне, орналасуына байланысты) |
Процестің тара-луын және мета-стаз берілуін ескерту |
Ісік жасушалары-ның тіршілік әре-кетін басады, ісік тінін бұзады
|
