Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
pirovnebis fsiqologia - leqcia.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
46 Мб
Скачать
☆

Dilema # 2 pirovnebis Sinagani struqtura vs situacia

ramdenad myari da Sinaganad SeTanxmebulia (konsistenturia) pirovneba? icvleba Tu ara igi situaciidan situaciamde? magaliTad, erTi da igive pirovnebad rCeba igi megobrebTan da mSoblebTan an leqtorebTan urTierTobisas? Aan igive pirovnebaa wveulebaze da auditoriaSi? problema pirovnebis sxvadasxva situaciaSi Sinagani SeTanxmebulobis Sesaxeb warmoadgens dilemas _ “pirovneba Tu situacia”, anu pirovneba gansazRvravs qcevis Taviseburebas Tu situacia? maSin, rodesac TeoretikosTa erTi nawilis azriT, adamiani yoveldRiur cxovrebaSi, sxvadasxva situaciaSi simyares da Tanmimdevrobas avlens, mecnierTa meore nawili Tvlis, rom pirovneba icvleba situaciis mixedviT da, faqtobrivad, sxvadasxva situaciaSi ise iqceva, TiTqos sxvadasxva adamiani iyos. Mmiuxedavad imisa, rom aSkaraa, rom adamianebi am mxriv interindividualurad gansxvavdebian, zogis qcevas ufro meti simyare da SeTanxmebuloba gaaCnia, zogis qceva ki ufro cvalebadia, mainc dgeba sakiTxi: zogadad, adamiani Tavis qcevaSi situaciidan situaciamde ufro myari da Tanmimdevari Tu cvalebadi bunebisaa?

rogor xsnis fsiqologia pirovnebis qcevis SeTanxmebulobisa da cvalebadobis sakiTxs?

Tanamedrove fsiqologiaSi pirovnebis cnebis gansazRvrebisas vambobT, rom “pirovneba aris SedarebiT stabiluri, myari, konsistenturi da droSi gamZle (Tanmimdevari)”. sityvas “SedarebiT” xazi esmeba, radgan igi miuTiTebs, rom pirovnebis Sesaxeb ukiduresi Sexedulebebis gverdiT, romlebic cnoben pirovnul niSanTa aucilebel stabilobas, arsebobs pirovnebis cnebis dinamiuri interpretaciebic, romlebic ara Tu gamoricxaven, aramed xazs usvamen pirovnebis ganviTarebas, mis procesualur da cvalebad xasiaTs.

Ppirveli Tvalsazrisis (rom stabiloba da konsistentoba aris pirovnebis individualobis ganmsazRvreli ZiriTadi kriteriumi) mimdevrebi asabuTeben, rom pirovneba Tavis ZoriTad arss dakargavs, Tu Cveni qceva mxolod situaciur cvlilebebze an drois cvlilebebze iqneba damokidebuli. ra argumentebi gaaCniaT am Tvalsazrisis damcvelebs?

EmaT erT-erT mniSvnelovan argumentad mohyavT zimbardos dReisTvis sayovelTaod cnobili eqsperimentis Sedegebi, romlebic stenfordis universitetis erT-erT sardafSi (fiqtiur) cixeSi Catarda.

EeqsperimentSi monawileoba miiRo 21 studentma, romlebic 75 moxalise studentidan SeirCa. Mmoxaliseebi gamoexnaurnen gazeTSi gamoqveynebul gancxadebas da Tanxmoba ganacxades orkvirian eqsperimentSi monawileobaze, romelic dReSi 15 dolaris fasad cixeSi yofnas iTvaliswinebda. samocdaTxuTmetive moxalisisgan, xangrZlivi da intensiuri dakvirvebis, gamokiTxvisa da testirebis Sedegad, SeirCa 21 kanonmorCili, emociurad stabiluri, fizikurad janmrTeli da saSualo, normaluri studenti. Mmonetis alalbedze agdebiT moxaliseTa nawils patimris, nawils ki zedamxedvelis roli daekisra. “zedamxedvelebi” gaafrTxiles, rom maT movaleobaSi Sedioda araCveulebrivi wesrigis dacva, riTac cixis normalur funqcionirebaze pasuxismgeblobas iRebdnen.” Xolo “patimrebs” ki afrTxilebdnen gaeTvaliswinebinaT, rom maTze mudmivi kontroli iqneboda da maTi moqalaqeobrivi uflebebis nawili dairRveoda. Ppatimrebi eqsperimentis mimdinareobis periodSi cixeSi imyofebodnen, xolo zedamxedvelebi ki, standartulad, 8 saaTs muSaobdnen.

Eeqsperimentis Sedegebi, is Tu rogor gaiTavises studentebma rolebi, gamaognebeli da TviT eqsperimentis iniciatorebisTvisac moulodneli aRmoCnda. zedamxedvelebi, es, Cveulebriv, mSvidobiani, kargi biWebi agresiulad, zogjer sadisturadac ki iqceodnen. Isini patimrebs Txovdnen usityvod damorCilebodnen wesebs, winaaRmdeg SemTxvevaSi elementarul privilegiazec uars eubnebodnen. Tu Tavidan arTmevdnen kiTxvis an erTmaneTTan saubris uflebas, Semdeg, patimrebis mxridan mcire protestis SemTxvevaSic ki, Wamis Zilis, dabanis uflebasac ar aZlevdnen. sasjelis Aaxal formebs igonebdnen, rom patimrebs Tavi damcirebulad egrZnoT.

xuTma “patimarma” veRar gaZlo cixeSi da or dReSi datova cixe. danarCenebsac, manamde fsiqologiurad stabilur studentebs paTologiuri qcevis niSnebi gamouvlindaT – zogi beds Seegua, pasiuri da umweo gaxda, zogs azrovnebis dezorganizacia da depresia daewyo; zogi isterikaSi Cavarda.Mmokled, qcevis paTologiuri simptomebis gamo eqsperimentis iniciatorebi iZulebuli iyvnen eqsperimenti eqvs dReSi SeewyvitaT. ( dRes yvela Tanxmdeba imaSi, rom eTikuri TvalsazrisiTac es eqsperimenti gaumarTlebeli iyo. dRes moqmedebs fsiqologiur kvlevebis specialuri eTikis kodeqsi, romelic yvela mkvlevarma unda daicvas.).

rogorc vxedavT, situaciurma zewolam eqsperimentis monawileebs Caadenina iseTi qcevebi, romlebic maTi qcevebis Cveul repertuarSi ar Sedioda. zimbardos eqsperimentis Sedegebi ar Seesabameba e.w. pirovnebis “SigniT” arsebul niSnebze centrirebul Teorias (am Teorias odnav mogvianebiT SeviswavliT), radgan agresiuloba studentebis mier mravalricxovani testebiT dadgenil niSanTa CamonaTvalSi ar figurirebda. sadisturi da agresiuli qceva situaciuri zewolis Sedegad ganaxorcieles studentebma, romlebic TavisTavad, ar miekuTvnebodnen sadistur tips; sxva sityvebiT, maTi pirovnuli niSnebi ar iZleoda maTi sadisturi qcevis winaswarmetyvelebis SesaZleblobas. Aamrigad, zimbardos mixedviT, pirovneba, misi pirovnuli niSnebi ki ar gansazRvraven qcevas, aramed situacia axdens mniSvnelovan gavlenas.

“magram Tu yuradRebiT gavaanalizebT zimbardos eqsperimentebis Sedegebs, vnaxavT, rom TviT ‘zedamxedvelebs” Sorisac iyvnen iseTebi, romlebic “borotad” ar iyenebdnen Tavis uflebebs. Uufro zustad, zedamxedvelebis mxolod mesamedma gamoavlina Sokismomgvreli qceva, ori mesamedi ki mkacrad eqceoda patimrebs, magram normalurad da zogjer megobruladac ki” (Laux,2003). Ees monacemebi zimbardos kritikosebs sapirispiro poziciis argumentebadac ki miaCniaT. Eerix fromi, magaliTad wers, rom “am monacemebma daamtkica, rom Sesabamisi situaciiT adamianebis gadaqceva sadistebad arc ise advilia”(Fromm, 1985).

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]