- •Семей қаласының мемлекеттік медицина университеті оқытушының жетекшілігімен өздік жұмысты жүргізуге арналған әдістемелік нұсқаулар
- •Кафедра меңгерушісі м.Ғ.К., доцент ____________________ Кембаева к.У.
- •Кафедра меңгерушісі м.Ғ.К., доцент ____________________ Кембаева к.У.
- •Кафедра меңгерушісі м.Ғ.К., доцент ____________________ Кембаева к.У.
- •Кафедра меңгерушісі м.Ғ.К., доцент ____________________ Кембаева к.У.
- •Тақырып бойынша тапсырма:
- •Әдебиет:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Міндеті:
- •Әдебиет:
- •Бақылау
- •Оқыту міндеті:
- •Өзіңіз үшін нутриенттерге қажеттілікті есептеңіз, жалпы тәуліктік шығынды ескере отырып.
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау
- •Оқыту міндеті:
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау
- •2. Көрсетілген кесте бойынша әрбір тағам қабылдаудың тағамдық және биологиялық құндылықтары бойынша есептеу (қосымшаны қара ).
- •7. Әдебиеттер:
- •Бақылау
- •1. Тестік тапсырма:
- •2. Тәуліктік рационда тағамдық және биологиялық құндылықты есептеу кестесін тапсыру.
- •7. Әдебиеттер:
- •Бақылау
- •1. Тестік тапсырма:
- •3. Оқыту міндеті:
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •8 .Бақылау
- •3. Оқыту міндеті:
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиеттер:
- •8. Бақылау
- •3.Оқыту міндеті:
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •1. Дене компоненттерін есептеу бойынша.
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау.
- •3.Оқыту міндеті:
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •2. Тамақтық статусты бағалау бойынша
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау.
- •3.Оқыту міндеті:
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау.
- •Оқыту міндеті:
- •Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиеттер:
- •8 . Бақылау
- •Оқыту міндеті:
- •Тақырып бойынша тапсырма:
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау .
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиеттер:
- •3.Оқыту міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •3.Оқыту міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •3.Оқыту міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •3. Оқыту міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиеттер:
- •8.Бақылау:
- •Оқыту міндеті:
- •Әдебиеттер:
- •Бақылау:
- •Оқыту міндеті:
- •Тақырып бойынша тапсырма:
- •Әдебиеттер:
- •Оқыту міндеті:
- •Тақырып бойынша тапсырма:
- •Әдебиеттер:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •3.Оқу міндеті:
- •7.Әдебиет:
- •1. Жобаны қарау хаттмасы
- •2. Қорытынды
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •3.Оқу міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •3.Оқу міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау:
- •8.Бақылау
- •3.Оқу міндеті:
- •3.Оқу міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •3.Оқу міндеті:
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5. Тақырып бойынша тапсырма:
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
- •5.Тақырып бойынша тапсырма:
- •7.Әдебиет:
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау
Бақылау
Тесті сұрақтары үлгісі:
1. Тамақтанудың сандық жағы дегеніміз не:
А)граммда берілген тағамның кезекті күндік мөлшері
Б)1кг дене салмағына қажетті тағамның күндік мөлшері
В)килокалорияда берілген тағамның қажетті күндік мөлшері
Г)тамақтанудың күндік рационының салмағы
Д)граммда берліген әр тамақтануға қажетті тағамның мөлшері Укажите, что понимают под количественной стороной питания:
2.Өз кезегімен тағам нені көрсетеді:
А)тағамдық азық-түліктердің дайындалуына сәйкес күрделі қоспасы
Б )тағамдық азық-түліктердің химиялық құрамы бойынша біртекті қоспасы
В )өсімдік және жануар текті тағам қоспасы
Г )қабылдауға дайындалған кулинарлық бұйымдар
Д) қабылдауға дайындалған кулинарлық бұйымдардың бір ізді қабылдануы
3. Өсімдік тектес ақуыз жалпы ақуыз саны ішінде құрау керек:
А) 30%
Б) 55%
В) 45%
Г) 60%
Д) 65%
4. Көмірсулар арқылы толықтырылу керек:
А) 12-14% тәуліктік энергия шығыны
Б) 30-33% тәуліктік энергия шығыны
В) 56-58% тәуліктік энергия шығыны
Г) 60-65% тәуліктік энергия шығыны
Д) 70-76% тәуліктік энергия шығыны
5. Реттелетін энергия шығындарға жатады:
А) негізгі алмасуға жұмсалатын энергия шығындары
Б) тағамның арнайы-динамикалық әсеріне жұмсалатын энергия шығындары
В) нейро-бұлшықетті сі әрекетке жұмсалатын энергия шығындары
Г) жылу алмасуының энергия шығындары
Д) су-тұз алмасуының энергия шығындары.
6. Өзінің арнайы динамикалық қасиетімен организмде аз энергия шығының қандай тағам шақырады:
А)белоктарға бай тағам
Б)көмірсуларға бай тағам
В)майларға бай тағам
Г)витаминдерге бай тағам
Д)минералды заттарға бай тағам
7.Қай заттар көбіне пластикалық қасиетке ие:
А)жартылай қанықпаған май қышқылдары
Б)липоидтер
В) макроэлемент
Г )көмірсу
Д ) белок, амино-нуклеин қышқылы
8. Қай аминқышқылы ауыстырылмайтын аминқышқылдарына жатады:
А) аланин
Б ) глицин
В ) лейцин
Г )серин
Д ) пролин
9. Жұмысқа қабілетті ересек адамның ұтымды тамақиануында белок, май, көмірсу қатынасының қайсысы балансты деп есеплеледі:
А ) 1:2:4
Б ) 1:1:4
В )1:2:3
Г ) 1:2:5
Д ) 1:1:5
10. Тамақтануда физиологиялық норма байланысты:
А) тамақтану жағдайына
Б) тұрмыстық-үй жағдайына
В) жасқа және алмасу процестерінің жиілігіне
Г) ұлттық ерекшелікке
Д) отбасылық әдетке
Сұрақтар:
Адам тамақтануында ұтымды тамақтануға қойылатын талаптар.
Организмдегі энергия шығындар.
Реттелмейтін шығындар.
Реттелетін шығындар.
Тұрғындардың ұтымды тамақтану негізін құруда ұсынылатын энергияға физиологиялық қажеттілік мөлшері
Тұрғындардың ұтымды тамақтану негізін құруда ұсынылатын тағамдық заттарға физиологиялық қажеттілік мөлшері
Негізгі тағамдық заттар құрамы бойынша сәйкестелген тағамдық рацион.
Ұтымды тамақтану тәртібінің негізгі қағидалары.
Тағам қабылдау жиілігі.
Тағам қабылдау арасындағы интервал–(оптимальді, максимальды, минимальді).
Тағам қабылдауды тәуліктік рацион бойынша колорияға бөлу.
Тағам мен ас қабылдау реті.
Тағам қабылдау ұзақтығы.
Тағам қабылдау жағдайы.
Тамақтану тәртібі маңызы.
Тамақтану тәртібін қатаң нормалауға болама ?
Асқазан-ішек жолдары ағзасы және басқа тіршілікті қамтамасыз ететін ағзаларда ауруырудың қалыптасуында тамақтану тәртібі бұзылудың атқаратын ролі.
Тақырып № 5: Меню-сұрыптаманы құрастыру. Рационның химиялық құрамын анықтау. Мақсат:
- Меню-сұрыптаманы құрастыру әдісін үйрету.
- Рационның химиялық құрамын анықтау әдісін меңгеру (ақуыз, май, көмірсу мен биологиялық белсенді заттар саны).
Оқыту міндеті:
- тәуліктік рацион сұрыптамасын құруды үйрету.
- тәуліктік рационда тағамдық және биологиялық құндылықты бағалау әдісімен есептуді білу
Өткізу түрі: Оқулықтармен жұмыс істеу, қосымша оқулық, есептер шығару (меню-сұрыптама құру, . массы-брутто есептеу, , % қалдықты есептеу, массы-нетто есептеу), тестирования., тестілеу
Тақырып бойынша тапсырма: жағдайлық есептерді шығару, қойылған сұрақтарға жауап беру, тестілік тапсырмаларды орындау.
1. Меню-сұрыптама құраңыз, келесі кестені қолдана отырып:
Меню-сұрыптама |
Масса-брутто |
% қалдық |
Масса нетто |
Таңғы ас Барлығы |
|
|
|
Түскі ас Барлығы |
|
|
|
Сәскелік ас Барлығы |
|
|
|
Кешкі ас Барлығы |
|
|
|
Күні бойы |
|
|
|
- Меню-сұрыптама құру кезінде, асты грамммен өрнектелген тағамдық құрамы бойынша бөліңіз.
- Тағамдық қалдықтар пайызын есептеңіз.
- Салмақ-нетто есептеңіз.