4. Занды тұлғалар ауыл шаруашылығы енімдерін өндірушілерге арналған арнаулы салық режимі.

Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруші заңды тұлғаларға арналған арнаулы салық режимі патент негізінде бюджетпен есеп айырысудың ерекше тәртібін көздейді және заңды тұлғалардың:

1) жерді пайдалана отырып, ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру, өзі өндірген осы өнімді ұқсату және өткізу жөніндегі;

2) толық кезеңді мал (төлді өсіруден бастап) шаруашылығы (соның ішінде асыл тұқымды) мен құс шаруашылығының, ара шаруашылығының ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру жөніндегі, сондай-ақ өзі өндірген осы өнімдерді ұқсату және өткізу жөніндегі қызметіне колданылады.

Арнаулы салық режимі салық төлеушілердің акцизделетін өнім өндіру, оны ұқсату және өткізу жөніндегі қызметіне қолданылмайды.

Салық төлеушілер осы арнаулы салық режимі колданылмайтын қызмет түрлерін жүзеге асырған кезде кірістер мен шығыстардың (жалақыны есептеуді қоса алғанда), мүліктің (сонын ішінде көлік құралдары мен жер учаскелерінің) есебін бөлек жүргізуге және қызметтің мұндай түрлері бойынша тиісті салық пен басқа да міндетті телемдерді жалпы белгіленген тәртіппен есептеуді және төлеуді жүргізуге міндетті. Тандап алынған салық салу режимі салық кезеңі ішінде өзгертілмеуге тиіс.

Арнаулы салық режимін қолдану үшін салық төлеуші жыл сайын 20 ақпаннан кешіктірмей жер учаскесінін орналасқан жері бойынша салық органына уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысан бойынша патент алуға өтініш береді. Салық төлеушінің көрсетілген мерзімде өтініш бермеуі оның салықты жалпы белгіленген тәртіппен есептеуге және төлеуге келіскені болып есептеледі.

Салык төлеуші осындай арнаулы салық режимін қолданудың алғашкы салық кезеңінде өтінішпен бірге жер учаскесінін орналасқан жері бойынша салық органына:

1) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куәліктің нотариат куәландырған көшірмесін;

2) уәкілетті органдар берген, нотариат немесе селолық (поселкелік) атқарушы органдар куәландырған жер учаскесіне деген құқығын растайтын құжаттардың көшірмелерін;

3) қызметтің лицензияланатын түрін жүзеге асырған жағдайда лицензиясын;

4) жұмыс берушінің (жаңадан құрылғандарын қоспағанда) мәлімделген қызметкерлер санына табыс түрінде төлейтін шығындарын қоса алғанда, салық төлеушінің өткен үш-бес жылдағы жылдық жиынтық табысы мен шығындарын растау үшін қажетті есептерінің көшірмелерін;

5) уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысан мен тәртіп бойынша салық төлеуші толтырған патент құнының есебін табыс етеді.

Жоғарыда аталған құжаттардың бәрі болған жағдайда салық органы бес жұмыс күні ішінде тиісті тұлғаға патент береді.

Патент құны есебіне енгізілген салықты есептеуге арналған салық кезеңі күнтізбелік жыл болып табылады. Патент беру әрбір салық кезеңіне жүргізіледі.

Жаңадан құрылған салық төлеушілер тіркеу есебіне қойылған кезден бастап отыз күнтізбелік күн ішінде осы арнаулы салық режимін қолдану құқығына өтініш береді.

Патент құнының есебіне корпорациялық табыс салығы, әлеуметтік салық, (Қазақстан Республикасының міндетті сақтандыру туралы заңнамалық актісіне сәйкес Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына есептелген әлеуметтік аударымдар сомасына азайтылған), меншік, жерді тұрақты пайдалану немесе бастапқы өтеусіз уакытша жер пайдалану құқығымен жер учаскесі болған кезде төлейтін жер салығы, уақытша өтеулі жер пайдалану учаскесі болған кезде жер учаскесін пайдаланғаны үшін төлейтін ақы, мүлік салығы, көлік құралдары салығы, қосылған құн салығы (салық төлеуші есепте тұрған жағдайларда) енгізіледі.

Салық кезенінің басында патент құнының есебіне енгізілген салық сомаларын есептеу:

1) корпорациялық табыс салығын және қосылған кұн салығын белгілеу кезінде - өткен бес жыл ішіндегі шаруашылықтың табысы мен шығындарының көрсеткіштері негізінде жүргізіледі. Жаңадан құрылған салық төлеушілер табыс пен шығындар көрсеткіштерін осыған ұқсас шаруашылықтардың орташа көрсеткіштері бойынша анықтайды. Табыстар мен шығындар көрсеткіштерін анықтау тәртібін уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді;

2) әлеуметтік салықты аныктау кезінде — Салық кодексінің 316-бабының 1-тармағына сәйкес белгіленетін табыстар түрінде жұмыс берушінін қызметкерлерге төлейтін шығыстарына 317-бапта белгіленген ставканы қолдану арқылы жүргізіледі. Бұл орайда жұмыс берушінің қызметкерлерге табыс түрінде төлейтін шығындары осы шаруашылық бойынша өткен жыл ішіндегі орташа жалақыны ағымдағы жылда мәлімделген қызметкер санына көбейту жолымен анықталады.

3) жер салығының, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлейтін ақының мүлік салығы мен көлік құралдары салығының сомасы - жалпы белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

Патент құнын есептеу кезінде бюджетке төленуге тиісті салық және жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлейтін ақы сомасы 80 процентке азайтылады. Осы арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер, қосылған құн салығын қоспағанда, патент құны есебіне енгізілген салық және жер учаскесін пайдаланғаны үшін ақы төлеу жөніндегі есепті беруден босатылады.

Патент құны есебіне енгізілген салық және жерді пайдаланғаны үшін ақы сомаларын бюджетке төлеу жер учаскелерінің ауқымы бойынша 20 мамырдан және 20 қазаннан кешіктірілмей, патент құны есебінде көрсетілген салық және жерді пайдаланғаны үшін ақы сомаларынын тиісінше 1/6 және 1/2 мөлшерінде және патент құны есебінде енгізілген салық және жерді пайдаланғаны үшін ақы бойынша берілген қайта есептеулерді ескере отырып, патент құнынын қалған бөлігі мөлшерінде келесі салықтық кезеңнің 20 наурызында жүзеге асырылады.

Төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығын есептеу Салық кодексінің 153, 155, 158, 160-баптарына сәйкес, жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарналарын есептеу Қазақстан Республикасының зейнетақы зандарында белгіленген тәртіппен, ал қоршаған ортаны ластағаны үшін және жер бетіндегі кездерден су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлем ақыны есептеу тиісінше 451-465-баптарда белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

Төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығы, жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетакы жарналары сомаларын төлеуді, қоршаған ортаны ластағаны үшін төлемақы мен жер бетіндегі көздерден су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақыны, бюджетпен есеп айырысуды патент негізінде жүзеге асыратын салық төлеушілер:

1) ағымдағы салықтық кезеңнің 1 қаңтарынан 1 қазанына дейінгі кезең үшін есептелген сомаларды 20 казаннан кешіктірілмейтін мерзімде;

2) 1 казан мен 31 желтоқсан аралығындағы кезең үшін есептелген сомаларды есепті кезеңнен кейінгі салыктық кезеңнің 20 наурызынан кешіктірмей төлейді.

Арнаулы салық режимін колданатын ауыл шаруашылык өнімдерін өндіруші заңды тұлғалар өткен салық кезеңі үшін 15 наурыздан кешіктірілмейтін мерзімде салық органына: жер бетіндегі кездерден су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы бойынша декларацияны; қоршаған ортаны ластағаны үшін төлемақы бойынша декларацияны табыс етеді.

Арнаулы салық режимін колданатын ауыл шаруашылык. өнімдерін өндіруші заңды тұлғалар төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығы бойынша есепті және жинақтаушы зейнетақы қорларына аударылатын міндетті зейнетакы жарналары бойынша және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына міндетті әлеуметтік аударымдар бойынша есепті: ағымдағы салықтық кезеңнің 1 қаңтарынан 1 казанына дейінгі кезең үшін есептелген сома бойынша — 15 қазаннан кешіктірмей, ал 1 қазан мен 31 желтоқсан аралығындағы кезең үшін есептелген сома бойынша — есепті кезеңнен кейінгі салықтық кезеңнің 15 нау-рызынан кешіктірмей тапсырады.

Мынадай заңды тұлғалардың:

1) Еншілес ұйымдары, филиалдары мен өкілдіктері бар заңды тұлғалардың;

2) заңды тұлғалар филиалдарының, өкілдіктері мен езге де оқшауланған құрылымдық бөлімшелерінің;

3) осы арнаулы салық режимін қолданатын басқа занды тұлғалардың аффилиирлендірілген тұлғалары болып табылатын заңды тұлғалардың ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруші заңды тұлғаларға арналған арнаулы салық режимін қолдануға құқығы жоқ.

Аффилиирленген тұлға ретінде шешімдерді тікелей және (немесе) жанама айқындауға және (немесе) көрсетілген арнайы салық режимін колданатын занды тұлға қабылдайтын шешімге, оның ішінде шартқа және (немесе) өзге мәмілеге байланысты, ықпал етуге құқығы бар заңды тұлға, сондай-ақ көрсетілген арнайы салық режимін қолданатын заңды тұлғаға қатысты осындай құқығы бар тұлға танылады.