Прыёмы поліфанічнага развіцця

2.1. Кантрасная поліфанія. Прынцыпы кантрапунктавання галасоў

Кантрасная і рознатэмная поліфанія ў гамафоннай і поліфанічнай музыцы. Кантрапункт: розныя значэнні гэтага слова. Прынцыпы кан­тра­пункта­вання галасоў (меладычныя, метрарытмічныя i гукавышынныя). Ка­ардынацыя галасоў па вертыкалі.

2.2. Просты і складаны кантрапункты. Віды рухомага кантрапункта

Першапачатковае i вытворнае спалучэнні. Спосабы пераўтварэння по­лі­фанічнай тэмы (абарачэнне, ракаход, павелічэнне, памяншэнне) i па­няцце аб абарачальным кантрапункце. Значэннне складанага кантра­пункта як сродку поліфанічнага развіцця.

Рухомы канрапункт як род складанага кантрапункта. Яго віды (вер­ты­к­­альна рухомы, гарызантальна рухомы, удвая рухомы кантрапункты). Вер­тыкальна рухомы кантрапункт. Двайны кантрапункт як асобны вы­па­дак вертыкальна рухомага кантрапункта. Яго выразныя магчымасці. Ха­рактарыстыка вытворных спалучэнняў праз індэкс вертыкаліс (Iv) – су­му інтэрвальных перасоўванняў галасоў з улікам напрамку ix pyxаў. Рас­паўсюджанне двайных кантрапунктаў актавы, дэцымы, дуадэцымы. Га­рызантальна рухомы i ўдвая рухомы кантрапункты. Паняцце аб ін­дэ­к­се гарызанталісе (Ih). Тэхніка трэцяга («уяўнага») радка.

2.3. Імітацыйная поліфанія. Віды імітацыі

Імітацыйная поліфанія, яе віды (простая і кананічная, строгая і сва­бод­ная). Значэнне імітацыі як сродку поліфанічнага развіцця. Прапоста, рыс­поста. Галоўныя характарыстыкі (паказчыкі): адлегласць, інтэрвал, на­прамак. Поліфанічныя пераўтварэнні тэмы ў імітацыі. Канон як фор­ма імітацыйнай поліфаніі, яго віды (адзінарны і двайны альбо трайны, ка­нечны i бясконцы). Агульнае ўяўленне аб кананічнай секвенцыі.

2.4. Гетэрафонія і падгалосачная поліфанія

Віды народнага шматгалосся. Гетэрафонія і падгалосачная поліфанія ў беларускім, рускім фальклоры. Варыянтнасць як асноўны прынцып пад­галосачнасці, яго выяўленне ў структуры, голасавядзенні, метра­рыт­міч­ных, ладавых асаблівасцях, кадэнцыйных, інтанацыйных зваротах. Сфе­ра ўжывання падгалосачнай поліфаніі ў прафесійнай музыцы.

Тэма 3.Фуга як форма поліфанічнай музыкі

3.1. Асноўныя элементы фугі

Фуга як вышэйшая форма імітацыйна-контрапунктычнай поліфаніі. Кароткая гісторыя жанру. Асноўныя элементы фугі (тэма, адказ, су­праць­складанне, стрэта, інтэрмедыя), іх характэрныя рысы. Ха­рак­та­рыс­ты­ка тэмы фугі свабоднага стылю.

3.2. Пабудова фугі

Экспазіцыя фугі (колькасць правядзенняў тэмы, танальны i вы­шын­ны парадак асноўных правядзенняў, дадатковыя правядзенні тэмы, контр­экспазіцыя; танальна-гарманічнае заканчэнне раздзелу). Раз­ві­ва­ю­чы i завяршальны раздзелы (сродкі імітацыйна-контрапунктычнага i та­наль­на-гарманічнага развіцця). Форма фугі (трохчасткавая, двух­част­ка­вая, асобыя формы). Фугета, фугата.

Раздзел іv. Аналіз музычных форм Тэма 1. Агульныя і спецыяльныя пытанні аналізу музычнай формы

1.1. Асноўныя музычна-тэарэтычныя паняцці

Музычны твор як прадмет аналізу; мэты і метады музычнага аналізу. Му­зычны стыль: азначэнне, кампаненты, тыпы (індывідуальна-аўтарскі, жан­равы, нацыянальны, гістарычны стылі). Асноўныя гістарычныя сты­лі еўрапейскай прафесійнай музыкі X–XX стст. Суадносіны паняццяў «стыль» і «тэхніка кампазіцыі» ў музыцы ХХ ст. Музычная мова як га­лоў­ны сродак індывідуальнасці кампазітарскага стылю. Элементы му­зыч­най мовы. Музычны жанр: азначэнне, сутнасць паняцця. Прынцыпы жан­равай класіфікацыі. Жанр як сродак мастацкага абагульнення.

1.2. Музычная форма ў шырокім і вузкім значэннях

Узаемадзеянне паняццяў «форма» і «змест». Музычны змест, му­зыч­ны вобраз, музычная інтанацыя: азначэнне, тыпы, суадносіны паняццяў. Ты­пы аналізу музычнай формы, методыка аналізу музычнага твора, фор­мы-схемы інструментальных, вакальна-інструментальных му­зыч­ных твораў, опернай і балетнай сцэны.