2. Альтернативті (Баламалық) теориялар

Қаржылық активтердің табыстылығын бағалау үлгісі бір факторлы болып, тұрақты ретте сынға ұшырайтындықтан, баламалы теориялар жасалынды: баға қалыптастырудың арбитраждық теориясы (АРТ), опциондардың баға қалыптастыру теориясы, белгісіздік шартындағы преференция жағдайының теориясы.

АРТ тұжырымдамасы Стивен Росспен жасалынды. САРМ үлгісі инвесторлардың тиімді портфельдерді қалыптастырудан басталады. Ал баға қалыптастырудың арбитраждық теориясы портфельдердің қайсысы тиімді екенін сұрамайды. Мұнда келесідей тұжырым жасалады: акциялардың талап етілетін табыстылығы, САРМ үлгісінде тәрізді, бір фактордан емес, тәуекелдің көптеген факторларына байланысты. Үлгінің негізінде әрбір акцияның фактілік табыстылығы екі бөліктен – қалыпты табыстылық пен тәуекелді (белгісіз) табыстылықтан құралатындығында. Соңғы құраушы көптеген экономикалық факторлармен анықталады. Үлгі ішінара көптеген факторларды қоса алады және келесі байланыспен сипатталады:

(17)

j- бағалы қағазының нақты табыстылығы;

- j- бағалы қағазының күтілетін табыстылығы;

- i-экономикалық факторының нақты мәні;

- i-экономикалық факторының күтілетін мәні;

- j– бағалы қағазының экономикалық факторға деген сезімталдығы;

- j–бағалы қағазының табыстылығының өзгеруіне үлгіге енбеген ерекше факторлардың әсері.

Опциондардың баға қалыптастыру теориясы мен белгісіздік шартындағы преференция жағдайларының теориясы жеткілікті дәрежеде дамымаған және қалыптасу кезеңінде болып келеді.

Бақылау сұрақтары:

1. Қаржылық ресурстарға түсініктеме беріңіз?

2. Инвестицияның жалпы портфелі қалай қалыптасады?

3. Қаржылық активтердің табыстылығын бағалау моделі

4. Альтернативалық теориялар

5 Тақырып Операциялық рычаг (тетік) тиімділігі

1. Кәсіпорын шығындарының жіктелуі

2. Операциялық рычаг (тетік) тиімділігінің түсінігі

3. Операциялық талдау элементтері.

1.Кәсіпорын шығындарының жіктелуі.

Кәсіпорынның шығындары тұрақты (FC), айнымалы (VC) және аралас болып бөлінеді.

Тұрақты шығындар - олар шығарылатын өнім көлеміне байланыссыз (мысалы, аренда, амортизация, несие үшін пайыз).

Айнымалы шығындар - олар шығарылатын өнім көлеміне байланысты.

Аралас шығындар - оларды тұрақты және айнымалы шығындарға жатқызуға болмайды (мысалы, почталық шығындар).

Шығындарды тұрақты және айнымалы деп бөлудің қажеттілігі:

1. Өндірістің тоқтап қалу шарттарын нақты анықтауға болады. Егер кәсіпорын орташа айнымалы шығындарды жаба алмаса, онда ол өндірісті тоқтату керек.

2. Тиісті шығындардың төмендеуі есебінен оның берілген параметрлерінің динамикасының рационализациялануы табысты максимизациялау мәселелерін шешеді.

3. Бизнестің шығынсыздығына қол жеткізуге мүмкіндік беретін өндірістің минималды мөлшерін (рентабелділік шегі) және нақты өндіріс көлемі осы көрсеткішті қаншаға өсіретінін анықтауға болады (қаржылық беріктік қоры).