Өкпенің туберкулез кеселімен қабынған жерінің дәнекер етпен шектеліп қапталуы (Туберкулема).

Рентген суретінде дөңгеленіп,сопақша болып көрінеді.Шеттері анық,орта дәрежелі қоюлықтағы дерт.Кей уақытта көлеңкенің арасында ашық жер не өте қою(бөлшектерінің тұзданған кезінде) ұсақ көлеңкелер болуы мүмкін.Жиі жоғарғы бөлігінің1-2 бөлшектеріне не төменгі бөліктің 6-бөлігінен көруге болады, және өкпенің сырт жағына,жарғаққа жақын орналасады.Көлемі 8см дейін өседі,бірақ 60-70 процент жиілікте 2-4см дейін жетеді.Асқынған кезде шеттері анық көрінбейді.Арасында қуыс пайда болуы мүмкін,қабырғаларының қалыңдығы барлық жерінде бірдей емес,ішінде өлі еттің бөлшектері болуы ықтимал(секвестр).Кей уақытта жарғақты қоздырып,жарғақтың арасына сары судың жиналуына себепкер болады.

Өкпенің туберкулез кеселімен қабынған жерінің тесілуі.

Өкпедегі туберкулез кеселінен болған қуыстар біріншіден дендей өкпенің жоғарғы бөлігінде кездеседі, екіншіден қуыстың көлденеңі2-4см және қабырғаларының қалыңдығы көпшілік жағдайда 1,5-3см болады.Жаңадан пайда болған туберкулез қуысының ішкі шеттері анық болмайды,ал ескі қуыстардың ішкі жақ шеттері анық көрінеді.

Өкпедегі туберкулез кеселінен пайда болған қуыстардың қабырғаларының қалыңдап,қатайған түрі.

Дерттің бұл түрі кеселдің өкпені терең зақымдайтын түрі.Онымен қатар, туберкулездың қоздырғышын тез таратады.Туберкулездың бұл түрі өкпе бөлігінің, бөлшегінің туберкулез кеселімен қабынуының салдарынан жиі болады. Ыдырап тесілсе кей уақытта ошақты түрінен де пайда болуы мүмкін.

Рентген суретіндегі белгілері: Қуыстың қабырғалары дәнекер ет өсіп,қалыңдап,қатаяды. Маңайындағы өкпенің тініне дәнекер ет өсіп тыртық танып, орталық көлеңкені тартып тұрады.Өкпе бұл маңайда созылмалы қасиетін жоғалтады.Өкпенің бөлік арасындағы жарғақтары қалыңдап,қатаяды да жарғақтарда сызықша көлеңкелер пайда болады.Кеуде қаңқасының пішіні жиі өзгереді.

Өкпенің туберкулез кеселінен кейін беріштенуі (цирроз легких)

Рентген суретіндегі белгілері:1) Өкпеге дәнекер ет өсіп, тығызданып оның көлемі кішірейеді; 2) Көк ет, өкпе түбірі дәстүрлі орнынан жоғары орналасады;3)Өкпенің зақымдалған бөлігінде қою көлеңке болады. Қоюлығы бір тегіс емес, себебі арасындағы қуыстар көрінуі мүмкін.Өкпенің суреті молайған,бірақ шым-шытырық болып келеді.Жарғақтар қалыңдап біріне-бірі жабысып қатаяды.Орталық көлеңке өкпенің беріштенген жағына қарай ығысады.

Өкпе жарғақтарының туберкулез кеселімен қабынуы.

Жарғақтың қабынуы ерте кезден әйгілі сырқат. 1763жылы жарғақтың қабынуы туралы бірінші болып кітап шығарды,тағы да басқа оқымыстылар өздерінің еңбектерінде жарғақтың қабынуы және оның әйгілі белгілерін көрсеткен. Жарғақтың қабынуын анықтауда рентген тәсілінің маңызы өте зор. Онымен қатар кейбір жағдайда жарғақтың арасындағы сары суды,жарғақтың қалыңдап қатаюынан (қабынудың құрғақ түрі)ажырату қиынға соғады. Осыған байланысты жарғақ арасындағы сары суды анықтауда рентген тәсілінің тиімділігін жоққа шығарады.Әрине бұл дұрыс ұғым емес. Жарғақтың зақымдалуы,оның өкпедегі туберкулез кеселімен тікелей жанасуы,қан не лимфа жолдары арқылы болады.Құрғақ түрінде өкпені аздап көлеңкелендіріп тұрады. Көк еттің қозғалысы тежеледі.Сары су жиналған кезде көлеңкесі өте қою,болады, орталық мүше қарама-қарсы бағытқа ығысады(әрине сары су көлемді болса). Кей уақытта жиналған сары су жарғақтың арасындағы қалта тәрізді қуыстарда болуы мүмкін. Жиналған сары судың салдарынан көк етпен жарғақ арасында, көк ет пен орталық көлеңкенің арасында байланыстар пайда болады.

Кеңірдектің, бронхтардың маңайындағы бездердің ісік тәрізді қабынуы (Туморозный бронхоаденит)

Бұл түрінде өкпе түбірінің көлеңкесі кеңейіп , түбірдің құрамы көрінбейді. Көлеңке доңғаланған не сопақша, орта дәрежелі қоюлықта болады. Шеттері анық , кейбір кезде бұжырланып келуі мүмкін. Түбір жағындағы өзгерістер жарақаттанған бездерге байланысты бір-ақ жағында, не екі жағында бірдей болуы мүмкін.Орталық мүшелердің көлеңкесі кеңейеді.