Орталық мүшелердің ісігі.

Орталық мүшелердің ісігі алдымен өкпенің қатерлі ісіктерінің ұрық тастап жайылуының салдарынан болады. Кеңірдектің, бронхтың маңайындағы бездер үлкейіп бірімен бірі жабысып, орта дәрежелі қоюлықта болады. Орталық мүшелердің ісігін анықтауда рентген тәсілімен зерттеу, негізгі тәсіл болып табылады. Қарама – қарсы бағытта рентген суретінде орталық мүшелер көлеңкесінің кеңеюін көреміз. Бүйірінен түсірілген суретте ғана, шыққан орнына байланысты қандай дерт екенін анықтауға юолады. Мысалы, невриномалар және қалқан бездерінен өсетін ісіктер кеуденің алдыңғы кеңістігінде кездеседі.

Невриномалар

Ол қабырғалар аралығындағы жүйке қапшығынан не шекаралық симпатикалық жүйке бағанасынан өседі. Қатерсіз ісіктер қатарына жататын түрлері – ганглионевриономалар, нейрофибромалар, ал қатерлі ісіктер қатарына симпатоганглиномалар жатады. Бұл ісіктер жас балаларды бі р жасқа дейін жарақаттайды.

Қатерсіз түрі ұзақ мерзім белгі бермей үлкеәген кезінде жанасып жатқан мүшелерді қысып, ығыстырып, өңешке, тыныс алатын мүшелерге әсерін тигізуі мүмкін. Рентген суретте, қарама-қарсы бағытта орталық көлеңкемен шекаралас оң не сол жақ шеттерінде дөңгеленген, не сопақша, орта дәрежелі қоюлықта, тұрқы анық көлеңке көруге болады. Бүйірінен түсірген рентген суретінде, аталған көлеңкелер кеуденің артқы кеңістігінде, қабырға мен омыртқалардың аралығында көрінеді.

Тератомалар және дермоидты кисталар.

Бұлар іштен туа пайда болған дерттерге жатады. Дермоидты кисталар эктодермадан, ал тератомалар, үш бірдей ұрық жапырақшаларынан қалыптасады. Сырттарында қапшықтары бар. Қапшықтарының құрамы терінің құрамына ұқсайды (шаштың бөлшектері, бездері болады). Кисталардың ішінде мүйізденген эпителиялар мен аралас шырыш және шаш бөлшектері кездеседі. Тератомаларда бұлшық ет, сүйек, жүйке бөлшектері болады. Оларда кейбір кездерде тіс ұрықтарыда кездеседі. Рентген суретінде дөңгеленген не сопақша, орта дәрежелі қоюлықтағы, тұрқы анық көлеңке көрінеді. Олар төс артындағы кеңістіктің ортасында не төменгі бөлшегінде орналасады. Егер көлеңкелердің құрамы біртегіс, орта дәрежелі қоюлықта болса оларды басқа, пішіні жағынан ұқсас ісіктерден ажырату қиын, ал құрамында өте қою көлеңкелер болса (тіс бөлшектері), онда сөзсіз тератома екені анық.

Тимомалар.

Дерттің салдарынан, айыр бездің жалпы үлкеюінің атауы. Жас балаларда айыр бездің көлемі үлкен, ал тыныс мүшелерінің толық жетілген кезінде көлемі кішірейіп, төс сүйегі тұтқасының артында орналасады. Рентген суретінде қарама –қарсы бағытта орталық көлеңкенің жоғарғы жақ бөлігінің көлеңкесіне қабаттасып, шет жақтары шығып, анық көрінеді. Кей уақытта орталық көлеңкені ығыстыруы мүмкін. Ығыстыру мөлшері оның көлеміне байланысты. Бүйірінен тұрған кезде, төс артындағы кеңістіктің жоғарғы бөлігін толтырып, көлеңкесін береді. Пневмомедиастеногография тәсілімен тексергенде көлемін, тұрқын анық көруге болады.

Оқытудың және үйретудің әдістері: талдау, жағдайлық есептер.

Әдебиеттер

негізгі:

21. Линденбратен Л.Д., Королюк И.П. Медицинская рентгенология и радиология: Москва. 2000 г.

22. Шехтер И.А. Рентгенологический атлас зубов и челюстей в норме и патологии. Москва. 1968г.

қосымша:

46. Общее руководство по радиологии I-II части. Серия по медицинской визуализации 1995г. С.263-298.

47. Милько В.И. Рентгенология. «Вища школа», 1983г. С.178-198.

48. Розенштраух Л.С., Рыбакова Н.И., Виннер М.Г. Рентгенодиагностика заболеваний органов дыхания. Москва « Медицина» 1978 г. С. 9-52.

49. В.Н. Артюшков. Атлас рентгенодиагностических схем сердца в норме и патологии. Москва «Медицина» 1968 г.

50. С.А. Рейнберг, Рентгенодиагностика заболеваний костей и суставов. 2 тома, Москва. «Медицина» 1964 г.

Бақылау

1. Общая схема рентгенологического обследования больного с заболеваниями легких;

2. Порядок чтения рентгенограмм органов дыхания;

3. Рентгенологическая анатомия органов дыхания;

4. Общая рентгеносимптоматика заболеваний органов дыхания.

Типтік тестлер

?

Өкпенің сыртқы тыныс алу қызметін қандай рентгенологиялық зерттеу тәсілі анықтауға мүмкіндік береді.

• рентгеноскопия

• көлемді рентгенография

• томография

• бронхография

• флюорография

?

Бронхтарды көруге кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қандай рентгенологиялық тәсілі мүмкіндік береді

• рентгеноскопия

• көлемді рентгенография

• томография

• бронхография

• флюорография

?

Бронхографиядан басқа бронхтарды көруге кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қандай рентгенологиялық тәсілі мүмкіндік береді

• рентгеноскопия және көлемді рентгенография

• полирентгенография және ангиопульмография

• флюорография және электрорентгенография

• лимфография және фистулография

• сызықты және компьютерлі тьмьграфия

?

Өкпенің тамырларын көруге кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қандай рентгенологиялық тәсілі мүмкіндік береді

• ангиопульмография

• рентгеноскопия

• лимфография

• пневмомедиастинография

• бронхография

?

Ангиопульмография басқа өкпенің тамырларын салыстырып көруге кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қандай рентгенологиялық тәсілі мүмкіндік береді

- рентгеноскопия және көлемді рентгенография

• полирентгенография және пневмомедиастинография

• флюорография және лимфография

• электрорентгенография және фистулография

• сызықты және компьютерлі тьмьграфия

?

Бронхоэктазды толығымен қандай рентгенологиялық зерттеу тәсіліне сүйеніп қоюға болатынын көрсетіңіз

• ангиопульмография

• рентгеноскопия

• көлемді рентгенография

• пневмомедиастинография

• бронхография

?

Аралық және өкпе түбірінің лимфа түйінін көруге кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қандай рентгенологиялық тәсілі мүмкіндік береді

• ангиопульмография

• рентгеноскопия

• көлемді рентгенография

• бронхография

• пневмомедиастинография

?

Аралық және өкпе түбірінің лимфа түйінін салыстырып көруге пневмомедиастинографиядан басқа кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қандай рентгенологиялық тәсілі мүмкіндік береді

- рентгеноскопия және көлемді рентгенография

• полирентгенография және пневмомедиастинография

• флюорография және лимфография

• электрорентгенография және фистулография

• сызықты және компьютерлі тьмьграфия

?

Төменде келтірілген кеуде қуысы мүшелерін зерттеудің қайсысы кезінде рентген сәулесінің шығару дозасы ең жоғарғы

• рентген сәулесін күшейткішсіз рентгеноскопия

• рентген сәулесін күшейтетін рентгеноскопия (рентген телевидене)

• көлемді рентгенография

• флюорография

• электрорентгенография

?

Көзді қараңғыға алдын-ала бейімдеусіз өкпенің сыртқы тыныс алу қызметін қандай рентгенологиялық зерттеу тәсілі анықтауға мүмкіндік береді.

• рентген сәулесін күшейткішсіз рентгеноскопия

• рентгенлі теледидарлы жарқырауық

• көлемді рентгенография

• флюорография

• электрорентгенография

Ф КГМУ 4/3-04/01

ИП № 6 УМС при КазГМА от 14 июня 2007 г.