Электролиз цехтарындағы еңбек жағдайы

Алюминийді алудың электролиттік үдерісі барысында ауаға фтор қосындылары (НҒ , SіҒ₄), көміртегі тотығы және күкірт диоксидінің; ангидриді, тас көмір пісіндісінің шайырлары, химиялық құрамы күрделі глиноземі бар аэрозольдар, сонымен қатар, радиациялық және конвекциялық жылу бөлінумен жүреді. Электролизерлердің айналасында электродтардағы интенсивті ток күшінің көбеюімен өсетін магнит алаңдары түзіледі.

Электролиз корпустарындағы микроклимат жағдайы және ауадағы зиянды заттардың концентрациясы технологиялық қондырғылардың жұмыс тәртібімен, жергілікті желдету жүйелерінің тиімділігімен және ғимараттардың жалпы желдету жағдайымен анықталады.

Фтор қоспаларының ауаға түсуі электролит қабының, бұзылуы кезінде артады. Ол фтордың жалпы жұмсалуының 60% алады. Фтордың аэрозольды қоспалары жұмыс аймағының ауасында нашар еритін тұздар түрінде кездеседі. Шаңның рентгеноқұрылымдық анализі оның құрамында криолит (Nа₃АІҒ₆), хиолит (Nа₅АІ₃Ғ₄), флюорит (СаҒ₂) бар екендігін көрсетеді. Сонымен электролиз цроцесі нәтижесінде шикізат құрамындағы фтор тұздарының трансформациясы (ауысын келуі) жүреді, аэрозоль түрінде нашар еритін фтор тұздары және фторлы сутек түзіледі.

Шаң түзу көздерінің көп болуы - электролиздерді өңдеу, анодты шаруашылықты күту және т.б. - электролиздік. корпустардың ауасының шаңдануына әкеледі. Аэрозольдерге тән қасиет бөлшектердің жоғары дисперстілігі және көп мөлшерде өз бетіне фторлы сутекті адсорбциялайды.

Электролизді цехтың ауасына шайыр тәрізді заттардың шығу көзі болып, анодтың өзін-өзі өртеу үдерісіндегі анодты массаны кокстеу болып табылады. Шайырлы заттар тас көмір пісіндісінің (шығымы 150 кг бір тонна балқытылған алюминийге есептегенде) негізін құрайды. Олар негізінен нейтралды көп ядролы көмірсутектер тобынан ( 32,6-96,0%), сонымен қатар, фенол типті қосылыстардан (0,0 -5,8%) және негіздерден (0,06-1,0%) тұрады.

Жылдың суық мезгілінде электролизді цехтардың микроклиматы жылу бөлінудің көптігіне ауаның төмен температурасымен, жүретін жер ауасының жоғары қозғалғыштығымен, ал электролизерлерді күтетін жұмыс орындарында - интенсивті сәулелі жылумен және ауаның жоғары температурасымен ерекшеленеді. Жұмыс ауысымында жылыдан суыққа өту жағдайы бірнеше рет қайталанады, сондықтан бұл электролизді цехтың қолайсыз факторы болып табылады.

Мұндай метеорологиялық жағдайдың физикалық күштенумен қосарласуы жұмысшылардың жылулық хал-жайын нашарлатады, организмнің ысуына әкеледі.

Электролиздік корпустардағы ауа ортасының жағдайы ғимараттың биіктігіне және ауа алмасуын қалыптастыруға байланысты. Ең қолайсыздық, бір қабатты корпустарда болады. Екі қабатты корпустарды салу қуатты табиғи ауа алмасуын пайдалануға мүмкіндік береді, соның нәтижесінде ауаға бөлінетін зиянды заттар мен жылуды алмастыруға жағдай жасайды. Екі қабатты корпустың ауасында фтордың концентрациясы бір қабатымен салыстырғанда екі есе төмен. Бірақ екі қабатты ғимаратты конструкциялау электролиздердегі тиімді газ ұстағыштар жүйесінің жоқтығын (компенсация) қайтармаламайды.

Электролиздік корпустарда үнемі магнит алаңы түзіледі. Магнит индукциясының интенсивтілігі құралдардың қуаттылығына байланысты. Магнит алаңы магнитті күш ағымын біркелкі еместігімен ерекшеленеді және конструктивті ерекшеліктерге, технологиялық құралдардың орналасу тәртібіне және қуаттылығына тәуелді