Тыныс жолдары арқылы булану.

Жылу беру үдерісіне тыныс жолдары арқылы буланудың маңызды әсері бар. Тыныс алатын ауаның қанығуы, физиологиялық жетімсіздіктің қанығуына тәуелді. Ауаның температурасы 26 °С болғанда тыныс жолдары арқылы судың жоғалтылуы 1 л ауада 0,00042 г. тең, шығарылатын ауа 78,4% ылғалмен қаныққан.

1. Дем алатын ауаның абсолютті ылғалдылығына байланысты.

2. Дем алатын ауаның температурасына байланысты.

3. Бір минуттағы дем алатын ауаның мөлшеріне байланысты.

4. Тыныс жолдарының кілегей қабатының температурасына байланысты.

Тыныс жолдары арқылы су буының шығуы өкпе желденуінің өзгеруіне байланысты. Тыныс жолдарындағы жылудың бу арқылы бөлінуі организмнің жылу реттеу үдерісінде маңызды рөл атқарады. Қалыпты жағдайда жалпы ылғалдың 1/3 бөлігі тыныс жолдары арқылы буға айналады, 2/3 бөлігі тері беті арқылы буға айналады.

Өлшеу және баға беру әдістеріне қойылатын жалпы талаптар:

1. Жылдың суық және жылы мезгіліндегі, 1 тәулік ішінде жұмыс кезегінің басында, ортасында, соңында микроклиматтың көрсеткіштерін өлшеу керек.

Технологиялық және басқа себептерге байланысты микроклиматтық, жағдайдың өзгерісі кезінде жұмысшыларға термиялық жүктеменің барлық көрсеткіштерінде міндетті түрде өлшеулер жүргізілуі керек .Өлшенген микроклиматтың барлық көрсеткіштері өндірістік бөлмелердің микроклиматының санитарлық нормативінің талаптарына сай келуі керек. №1.02.006-94, кесте 1, пп. 2.4; 2.5; 2.6; 2.7.

2. Температура, салыстырмалы ылғалдылық және ауаның қозғалу жылдамдығы еденнен 1 м. биіктікте өлшенеді. Салқындатқанда немесе бу шығарғанда, тұрақты немесе тұрақсыз жұмыс орындарынан (минималды және максималды) қашықтыққа алыстатқанда минималды және максималды 1 реттік өлшем жүргізіледі.

3. Жергілікті жылу болу көзі болмағанда немесе салқындатқанда жұмыс орындары тығыз орналасқан бөлмелерде температура, салыстырмалы ылғалдылық және ауаның қозғалу жылдамдығы бөлмеге біркелкі таратылады, ол 2- кестеге сәйкес.

4. Жұмыс аймағындағы вертикаль жағдайдағы ауаның температурасы және қозғалу жылдамдығының айырмашылығын анықтау үшін әртүрлі биіктікте 0,1; 1 м. және 1,7 м. еденнен немесе жұмыс алаңының, зерттелетін тапсырмаға байланысты таңдамалы өлшеулер жүргізілу керек. Осы өлшемдердегі көрсеткіштер СанНменЕ "Өндірістегі бөлмелердегі микроклимат" атты 81.02.006-94, кесте №1; 2,4; 2,5; 2,6 құжатына сәйкес келу керек.

Шағын мөлшерлі участоктағы микроклимат көрсеткіш 2-кесте

Бөлме көлемі	Участоктарды өлшеу мөлшері
100-ге дейін 101-400 400-ден жоғары	4 8 Участоктың саны ара қашықтықтарымен анықталады, ол 10м. аспау керек.

5. Тұрақты және тұрақсыз жұмыс орнындағы жылу сәулесінің интенсивтілігін жылудың өсуіне қарай анықтау керек, соған байланысты құралды сәуле ағысына перпендикуляр жағдайда еденнен немесе жұмыс алаңынан 0,5; 1; 1,5 м. биіктікте орналастыру керек. Жылу сәулесінің интенсивтілігі әрбір деңгейде өлшенген, ол СанНменЕ "Өндірістегі бөлмелердегі микроклимат"атты 1.02,006-94, пп. 2,7 сәйкес болу керек.

6. Технологиялық құралдың сыртқы беткейін жауып жатқан қондырғылар (экран және конструкциялық қабырға, еден, төбе) ішкі беткейінің температурасын өлшеу, жұмыс аймағының тұрақты және тұрақсыз жұмыс орнында жүргізілуі тиіс.

7. Температура және ауаның салыстырмалы ылғалдылығы құралдармен өлшенеді. Олар психрометр қағидатқа негізделген (аспирациялық психрометр және т.б,). Жылу сәулесінің көзіне өлшемдер жүргізілмегенде температура және ауаның салыстырмалы ылғалдылығын тәуліктік және апталык, термографпен бағаланады да, олар аспирациялық психрометрдің көрсеткіштерімен салыстырылады.